Alle artikelen
Willem Bijleveld is directeur van het Openluchtmuseum Arnhem, waar vanaf 23 september de Canon van de Nederlandse geschiedenis te zien is. Bijleveld roemt oud-PvdA-premier Willem Drees om zijn bindend vermogen.
Wanneer maakte u kennis met Willem Drees?
‘Ik ging naar de middelbare school aan de Beeklaan in Den Haag. Toen ik daar pas begonnen was, hoorde ik al snel dat oud-premier Willem Drees (1886-1988) verderop in de straat woonde, in een vrij normaal rijtjeshuis. Voor mij als twaalfjarige jongen sprak dat enorm tot de verbeelding.
Later leerde ik dat hij een heel belangrijke figuur is geweest in de naoorlogse geschiedenis. Nederland moest na de oorlog grondig hervormd worden, en Drees wist vriend en vijand mee te krijgen bij de opbouw van de moderne verzorgingsstaat.’
Bewonderingswaardig?
‘Zeer.’
Wat wekt uw bewondering?
‘Drees streefde niet zozeer politieke macht na. Het ging hem om het belang van het land, om de bestrijding van de armoede die er heerste. Hij bezat de juiste karaktereigenschappen om tegenstanders te verbinden en om religieuze en ideologische verschillen te overbruggen met argumenten. Zijn bindend vermogen en verbale overtuigingskracht heeft Drees in dienst gesteld van het grote wederopbouwwerk dat hij heeft verricht.’
Hij was een geknipte premier.
‘Drees was al jong een bevlogen sociaal-democraat. Voor de oorlog was hij lid van de SDAP, na de oorlog was hij betrokken bij de oprichting van de PvdA. Maar hij kwam niet uit een politiek nest, hij is begonnen als eenvoudig stenograaf bij de Staten-Generaal. Hij moet heel goed met taal zijn geweest. In de notulen die hij maakte, staat geen kromme zin; kromme zinnen schaafde hij bij. Zijn grote taalvaardigheid blijkt ook uit de gloedvolle radiotoespraken die hij hield en die een groot publiek trokken. Destijds was de radio naast de krant het enige massamedium om kiezers te bereiken. Hij moest overtuigen via zijn woorden.’
Wat u betreft terecht dat ‘vadertje Drees’, zoals de grondlegger van de AOW liefkozend werd genoemd, in de Canon van de Nederlandse geschiedenis is opgenomen?
‘Absoluut, hij vult een van de vijftig vensters, het venster dat gewijd is aan de verzorgingsstaat.’
Ziet u nog parallellen met uw eigen leven?
‘Niet zozeer parallellen, maar de werkwijze van Drees inspireert me. Zo hou ik in gedachten dat het essentieel is bij veranderingsmanagement om niet te snel te gaan; je moet mensen meekrijgen en binden. Verandering gaat het best langs de lijn van geleidelijkheid.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Willem Bijleveld over zijn historische held
Willem Bijleveld is directeur van het Openluchtmuseum Arnhem, waar vanaf 23 september de Canon van de Nederlandse geschiedenis te zien is. Bijleveld roemt oud-PvdA-premier Willem Drees om zijn bindend vermogen. Wanneer maakte u kennis met Willem Drees? ‘Ik ging naar de middelbare school aan de Beeklaan in Den Haag. Toen ik daar pas...
FILM Detroit
Woedende aanklacht tegen politiegeweld. In de nacht van 23 juli 1967 sloeg de vlam in de pan in Detroit. Zwarte bewoners pikten het niet langer dat ze door het voor 93 procent witte politiekorps als minderwaardige burgers werden behandeld. De directe aanleiding voor de raciale ontploffing was een politie-inval in een illegale bar,...
Elisa Lynch (1833-1886)
Over één ding waren haar tijdgenoten het eens: de Ierse Elisa Lynch was bijzonder aantrekkelijk. Ze schopte het zelfs tot maîtresse van de president van Paraguay. Volgens sommigen was ze ook roekeloos en zette ze haar geliefde in 1864 aan tot een verschrikkelijke oorlog. Hun blikken hadden elkaar de vorige avond, in de...
Middeleeuwers waagden ook graag een gokje
De gokwebsite Betcity krijgt een boete van drie miljoen euro omdat het niet genoeg doet om verdachte transacties van klanten te monitoren. In de Middeleeuwen was men al dol op gokken.
De eeuwenlange zoektocht naar geluk
Vijfhonderd jaar geleden schreef Erasmus: ‘De belangrijkste voorwaarde voor geluk is dat je wilt zijn wat je bent.’ Mooi gezegd, maar hoe doe je dat? Al duizenden jaren is de mens op zoek naar de grote truc. Elke tijd geeft een ander antwoord. Fortuna Laten we beginnen bij het begin: in de Oudheid. Hier is geluk afhankelijk van...
COLUMN Annegreet van Bergen: de stoep vegen
Nederlandse vrouwen staan er al eeuwen om bekend dat zij hun stoep uitvoerig boenen. De verklaring luidt steevast dat properheid een calvinistisch trekje is. Maar volgens Annegreet van Bergen klopt daar niets van. Wanneer ik een tijd heb zitten schrijven, wil ik daarna graag mijn hoofd leegmaken. Heel geschikt daarvoor zijn klusjes die je kunt...
Communiste Annie Averink ontmoette Mao
Jarenlang werkte Annie Averink namens de CPN aan een betere wereld. Ze was de rechterhand van partijleider Paul de Groot en ontmoette staatslieden als Mao Zedong en Deng Xiaoping. Achteraf zou ze erkennen dat van haar idealen niets terecht was gekomen. Voor Nederlandse communisten was 1956 een rampjaar. Tijdens een partijcongres maakte Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov...
De zes freules – Laura Thompson
Dat boeken als Brideshead Revisited en tv-series als Downton Abbey allesbehalve overdreven zijn, bewijst het verhaal van de zes dochters van de puissant rijke David Mitford alias lord Redesdale. De jongste, de in 1920 geboren Deborah, was tamelijk normaal, maar de overigen voldeden helemaal aan het clichébeeld van de excentrieke Britse upper class, waarvan de...
Victoria & Abdul – Shrabani Basu
Na het overlijden van haar geliefde Albert was koningin Victoria veertig jaar weduwe. Hoewel haar naam synoniem is geworden voor preutsheid, was zij bijzonder gesteld op het gezelschap van mannen. Aan het hof deden de wildste geruchten de ronde over haar vriendschap met de stoere Schotse bediende John Brown, en dat werd nog erger toen...
Hemelbestormers – Bert Bakker
Jongens waren het, maar geen aardige jongens. De literatoren die beroemd zouden worden als de Tachtigers waren nog piepjong, maar ze waren buitengewoon overtuigd van zichzelf. Willem Kloos, Lodewijk van Deyssel, Albert Verwey en Frederik van Eeden schilderden hun voorgangers af als verkalkte en kwezelachtige zeurkousen die moralistische rijmpjes hadden geproduceerd. Kunst was er niet...
‘Wij kunnen een voorbeeld nemen aan Duitsland’
Eind augustus werden in Utrecht de Historicidagen georganiseerd, een driedaags congres voor Nederlandse beroepshistorici. Tijdens het congres spraken wij met Beatrice de Graaf, hoogleraar Internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht en een van de organisatoren van het congres. Waarom dit congres? Heeft u het idee dat de Historicidagen in een behoefte voorzien? ‘Absoluut....
‘Commercialisering kan leiden tot “nepgeschiedenis”’
Afgelopen weekend werden in Utrecht de Historicidagen georganiseerd, een driedaags congres voor Nederlandse beroepshistorici. Gemodelleerd naar het voorbeeld van de Duitse ‘Historikertage’, moet het congres het debat tussen Nederlandse historici openen. Op vrijdagochtend opende Maria Grever, hoogleraar Theorie en methoden van de geschiedenis aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, de dag met een lezing over...
