Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
Was Jan Pieterszoon Coen een held of en schurk? Moeten we hem eren met een tunnel die zijn naam draagt? In het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed kwamen 6 november 2017 diverse sprekers bijeen om over deze kwesties in debat te gaan. Deze avond was ook de aanleiding voor de lezersenquête van Historisch Nieuwsblad over beelden van omstreden historische helden. De hoofdvraag luidde: is het tijd voor een nieuwe Beeldenstorm? Een overweldigende meerderheid van de lezers van Historisch Nieuwsblad vindt niet dat standbeelden van omstreden historische helden verwijderd moeten worden. Klik hier voor alle resultaten van deze enquête. Hoofdcasus tijdens deze debatavond was de Coentunnel. Deze is vernoemd naar Jan Pieterszoon Coen, de zeventiende-eeuwse gouverneur-generaal van de VOC. Hij behaalde grote successen voor de toen nog jonge Republiek, maar die gingen gepaard met de moord op bijna vijftienduizend inwoners van de Banda-eilanden. Was hij een held of een schurk? Moeten we hem eren met een tunnel of kunnen we dat beter laten, uit respect voor zijn slachtoffers? Tekst loopt door onder afbeelding Annemarie Lavèn presenteert de cijfers van de enquête van Historisch Nieuwsblad De avond wisselde korte presentaties van sprekers af met een panel, dat reflecteerde op de presentaties en vragen beantwoordde uit de zaal. Schrijver en programmamaker Bahram Sadeghi was de moderator en hij legde iedereen het vuur aan de schenen. Hij begon met een inventarisatie in de zaal: wie vindt dat de Coentunnel een andere naam moet krijgen? Zijn publiek durfde veelal nog geen oordeel te vellen. Sadeghi hoopte aan het eind van de avond een ‘kleine rimpeling’ teweeg te brengen in hun gedachten. De van oorsprong Zuid-Afrikaanse historicus Laura Isherwood startte de avond met een parallel met de ‘Rhodes must fall’-beweging in Zuid-Afrika. Die beweging richtte zich op de verwijdering van het standbeeld van Cecil Rhodes dat op de campus van de universiteit van Kaapstad stond. Isherwood vroeg zich af of ook in Nederland vergelijkbare standbeelden moeten worden weggehaald. Mag de publieke ruimte symbolen bevatten waar niet iedereen zich door gerepresenteerd voelt? Tekst loopt door onder afbeelding Het standbeeld van Cecil Rhodes wordt weggehaald van het universiteitsterrein Het debat voerde verder langs de ênquete van Historisch Nieuwsblad, de panelen op de Gouden Koets, de manier waarop Duitsers met hun besmette verleden omgaan en hoe een tunnel of straat eigenlijk aan zijn naam komt. Kunstenaars Raul Balai en Brian Elstak gaven hun eigen visie op hoe er met de oude standbeelden moet worden omgegaan. Omgeef het standbeeld van Coen in Hoorn bijvoorbeeld met standbeelden van verzetsstrijders van de Banda-eilanden of laat op een andere manier uit de context van het beeld blijken dat het niet allemaal rozengeur en maneschijn was. De sprekers konden elkaar over dat laatste de hand schudden: er moet meer context geschonken worden aan de eerbetonen van weleer en het onderwijs moet voldoende aandacht geven aan zowel de mooie als de schandelijke kanten van de Nederlandse geschiedenis. Maar of de naam van de Coentunnel moet veranderen? Dat blijft een lastig vraagstuk.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
​Een andere naam voor de Coentunnel: respectvol of geschiedvervalsing?
​Een andere naam voor de Coentunnel: respectvol of geschiedvervalsing?
Artikel

​Een andere naam voor de Coentunnel: respectvol of geschiedvervalsing?

Was Jan Pieterszoon Coen een held of en schurk? Moeten we hem eren met een tunnel die zijn naam draagt? In het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed kwamen 6 november 2017 diverse sprekers bijeen om over deze kwesties in debat te gaan. Deze avond was ook de aanleiding voor de lezersenquête van Historisch Nieuwsblad over...

Lees meer
Michael Pye over Aan de rand van de wereld
Michael Pye over Aan de rand van de wereld
Artikel

Michael Pye over Aan de rand van de wereld

Het belang van het middeleeuwse Noordzeegebied voor de moderne wereld was enorm, stelt journalist Michael Pye in Aan de rand van de wereld. Hoe de Noordzee ons vormde. Hierin beschrijft Pye ontwikkelingen die zich afspeelden rond het Noordzeegebied tussen de vroege Middeleeuwen en 1700. ‘Ik wist er zelf ook niet veel van. Dat leek me een mooi beginpunt.’

Lees meer
Jacques Specx (1585-1652)
Jacques Specx (1585-1652)
Artikel

Jacques Specx (1585-1652)

Zijn financiële overzichten zijn een ramp en hij gedraagt zich opzichtig als een koning. Toch maakt Jacques Specx in de zeventiende eeuw een bliksemcarrière bij de VOC. Hij blinkt vooral uit in de handelscontacten met Japan. Historisch Nieuwsblad organiseert in mei 2018 een spectaculaire reis naar het Japan van de VOC. Bekijk het volledige reisprogramma....

Lees meer
Film: De Gaulle – The Day when De Gaulle Started His Resistance
Film: De Gaulle – The Day when De Gaulle Started His Resistance
Artikel

Film: De Gaulle – The Day when De Gaulle Started His Resistance

Charles de Gaulle is terug van weggeweest. De man die in de oorlog vooropging in de strijd tegen de Duitsers en een onuitwisbaar stempel op de naoorlogse Franse politiek drukte, dankt het aan Emmanuel Macron. De huidige Franse president spiegelt zich duidelijk aan De Gaulles grandeur. Net als zijn illustere voorganger mengt hij...

Lees meer
Film: Loving Vincent
Film: Loving Vincent
Artikel

Film: Loving Vincent

Is niet alles gezegd en geschreven over Vincent van Gogh en zijn werk? Dat zou je denken, maar toch doet Loving Vincent iets nieuws. De fascinerende film wekt schitterend Van Goghs schilderijen tot leven. Niet met een computerprogramma, maar met handgeschilderde kopieën. Meer dan honderd kunstenaars schilderden 65.000 (!) frames voor Loving Vincent....

Lees meer
Pronken op je paasbest
Pronken op je paasbest
Column

Pronken op je paasbest

Veel gezinnen kochten een halve eeuw geleden maar één keer per jaar nieuwe kleren. Die droegen ze met Pasen in de kerk. Daar voltrok zich een soort modeshow met nieuwe hoeden en jurken. ‘Je had het er al lang van tevoren met andere kinderen uit de straat over wat jij met Pasen aan kreeg.’

Lees meer
​Sophie in ’t Veld over haar historische held
​Sophie in ’t Veld over haar historische held
Artikel

​Sophie in ’t Veld over haar historische held

Sophie in ’t Veld is Europarlementariër voor D66. Recent verscheen haar boek Een Europees ID. Ze bewondert de Franse politica Simone Veil, de eerste gekozen voorzitter van het Europees Parlement en voorvechter van vrouwenrechten. Wanneer hoorde u voor het eerst van Simone Veil? ‘Dat weet ik niet meer, maar ik loop al 23...

Lees meer
De ondergang van het Avondland – Oswald Spengler
De ondergang van het Avondland – Oswald Spengler
Artikel

De ondergang van het Avondland – Oswald Spengler

Zelden is het pessimistische levensgevoel dat de titel De ondergang van het Avondland direct oproept grootser uitgedrukt. Die ‘ondergang’ heeft niet alleen betrekking op onze westerse beschaving, maar op álle hogere beschavingen van naam en faam. Voor deze cultuurgeschiedenis, die in twee delen werd uitgegeven in 1918-1922, putte de Duitse geschiedfilosoof Oswald...

Lees meer
Gorbatsjov. De man en zijn tijdperk – William Taubman
Gorbatsjov. De man en zijn tijdperk – William Taubman
Artikel

Gorbatsjov. De man en zijn tijdperk – William Taubman

Misschien wel de belangrijkste levensles kreeg Michail Gorbatsjov als jongetje in de Tweede Wereldoorlog van zijn vader, toen die als soldaat van het Rode Leger terugkeerde van het front: ‘We hebben gevochten tot de voorraad strijd op was. Zo moet je leven.’ Gorbatsjovs biograaf William Taubman, die eerder een Pulitzer Prize ontving voor zijn Chroesjtsjov-biografie,...

Lees meer
The Expanding Blaze – Jonathan Israel
The Expanding Blaze – Jonathan Israel
Artikel

The Expanding Blaze – Jonathan Israel

Jonathan Israel betoogt dat de Amerikaanse vrijheidsstrijd niet alleen een nationaal epos was, maar gezien moeten worden als een intellectuele revolutie die de westerse wereld in vuur en vlam zette. De Amerikanen hadden het aangedurfd de denkbeelden van de Radicale Verlichting in praktijk te brengen. Ze hadden hun democratische republiek gevestigd op fundamentele...

Lees meer
Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode – Frits van Oostrom
Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode – Frits van Oostrom
Artikel

Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode – Frits van Oostrom

De harde biografische gegevens van personen die in de Middeleeuwen een belangrijke rol hebben gespeeld passen vaak moeiteloos op één A4’tje. Toen Frits van Oostrom in 1996 een boek publiceerde over Jacob van Maerlant, de belangrijkste Nederlandse auteur van de Middeleeuwen, beschikte hij naast diens teksten slechts over zeer summiere gegevens. Vandaar dat hij het...

Lees meer
NSB’ers in Nieuw-Guinea
NSB’ers in Nieuw-Guinea
Artikel

NSB’ers in Nieuw-Guinea

In mei 1947 vertrekt een schip met 119 Nederlandse collaborateurs naar Nieuw-Guinea. Het is de bedoeling dat ze daar zullen werken aan hun rehabilitatie. Maar het ‘stelletje gajes’ stuit op grote weerstand. Op het eerste gezicht is het net een cruise. Op foto’s staan mannen in hun blote bast, die aan boord van het schip...

Lees meer
Loginmenu afsluiten