Alle artikelen
Victoria werd in 1837 koningin van Engeland en nam zich voor nooit te trouwen. Maar plotseling begonnen de hormonen op te spelen. Toen haar neef Albert haar kwam opzoeken, tegen haar zin in, raakte ze in zijn ban. Zijn atletisch lichaam, vooral als hij een strakke witte broek ‘met niets eronder droeg’ droeg, zijn hoffelijkheid en zijn geduld zorgden ervoor dat Victoria stapelverliefd werd. De etiquette vereiste dat zij, als koningin, hem ten huwelijk vroeg. Hij stemde onmiddellijk in. Victoria was de machtigste vrouw op aarde, en hij slechts een onbeduidende prins. Niet minder belangrijk: een Duitse prins. Duitsland was in de ogen van de Britse elite een woest en onbeschaafd land.
Met deze huwelijksaankondiging kwam een einde aan een merkwaardige symbiose tussen de koningin en haar premier lord Melbourne. Victoria kwam op 18-jarige leeftijd op de troon en bleef daar bijna 64 jaar lang zitten. Ze werd, zo schrijft de Australische biograaf Julia Baird, werkelijk door iedereen gekleineerd. Maar vanaf haar eerste dag als koningin bouwde ze een intieme band op met Melbourne. Zo intiem dat haar soms ‘Mrs. Melbourne’ werd nagesist. Baird heeft op basis van jarenlang onderzoek aannemelijk gemaakt dat Melbourne toch eerder een vaderlijke dan een amoureuze rol heeft gespeeld.
Victoria was een driftig chroniqueur van haar eigen leven, in dagboeken en in brieven. De uitgave daarvan in drie delen werd zwaar gecensureerd. Baird had, zij het niet probleemloos, toegang tot het koninklijk archief, en met onderzoek op drie continenten heeft ze ontstellend veel materiaal naar boven gehaald. Het boek leest als een trein, ook door de talloze gekke weetjes. Over het drugsgebruik van de Engelse adel wisten we al het een en ander. En ook dat Victoria verordonneerde dat de cavalerie verplicht een snor moest laten staan, zoals Albert die had toen ze hem ontmoette. Maar niet alle historici zullen weten dat het patroon van Victoria’s bruidsjapon vernietigd werd, zodat niemand ooit zo’n jurk kon namaken.
Baird wilde een ‘intieme’ biografie schrijven, en dat rechtvaardigt de minutieuze reconstructie van de persoonlijke relaties van Victoria; met name haar libido krijgt veel aandacht. De door haar aanbeden Albert komt daardoor goed uit de verf, maar ook de Schotse knecht John Brown, die na Alberts dood in 1861 zo’n belangrijke rol in het leven van de koningin speelde. Toen Victoria in 1901 begraven werd, lag op haar verzoek een van de broeken van Albert naast haar in de kist, maar ook een pluk haar en een foto van Brown.
Hans Renders is directeur van het Biografie Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen.
Victoria. Koningin. Een intieme biografie
Julia Baird Vert. Chiel van Soelen en Pieter van der Veen
800 p. Nieuw Amsterdam, € 39,99
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Victoria, koningin. Een intieme biografie – Julia Baird
Victoria werd in 1837 koningin van Engeland en nam zich voor nooit te trouwen. Maar plotseling begonnen de hormonen op te spelen. Toen haar neef Albert haar kwam opzoeken, tegen haar zin in, raakte ze in zijn ban. Zijn atletisch lichaam, vooral als hij een strakke witte broek ‘met niets eronder droeg’ droeg, zijn hoffelijkheid...
‘Het is erg moeilijk om veel positiefs te zien in de rol van het Nederlandse Rode Kruis in oorlogstijd’
Wat deed het Nederlandse Rode Kruis (NRK) tijdens de Tweede Wereldoorlog – en misschien nog wel belangrijker: wat deed het niet? Tijdens de laatste bijeenkomst in de lezingenreeks ‘Helden en Schurken’ stond de omstreden rol van het NRK tijdens de oorlogsjaren centraal. Clairy Polak ging in gesprek met Ad van Liempt, die een boek schreef...
MIJN HELD: Hans Blom over Frits Slomp
Voormalig NIOD-directeur Hans Blom heeft grote waardering voor de gereformeerde dominee Frits Slomp, die tijdens de Tweede Wereldoorlog onderduikers hielp. ‘Het was geen geringe beslissing om je actief in te zetten voor het verzet.’ Waarom kiest u voor verzetsman Frits Slomp, alias Frits de Zwerver? ‘Eigenlijk ben ik er geen voorstander van helden...
Een onvervalste NAVO-havik en een verstokte communist
Ten tijde van de Koude Oorlog stonden politiek links en rechts scherp tegenover elkaar. Beide kampen veroordeelden elkaar als ‘fout’. Rechts was fout vanwege de steun voor de Amerikanen in de Vietnamoorlog en links vanwege de steun voor het communisme. Goede voorbeelden van deze uitersten zijn Joseph Luns en Joris Ivens, twee volstrekte tegenpolen. In...
Boekrecensie: In de ban van een beter verleden – Willem Huberts
Willem Huberts onderzoekt in zijn In de ban van een beter verleden of het Nederlandse fascisme te vergelijken is met dat in Duitsland en Italië. Nee, is het antwoord, want Nederlandse fascistenclubjes ontbrak het aan revolutionair elan. Niet verwonderlijk als je kijkt naar wie die fascisten waren. Daar is bijvoorbeeld Alfred Haighton, een...
1942. Oorlog op alle fronten – Erik Schumacher
Aangrijpend beeld van bezet Nederland Op de recente overzichtstentoonstelling van Ed van der Elsken in het Stedelijk Museum werd gesuggereerd dat de toen 17-jarige fotograaf in 1942 werd opgeroepen voor militaire dienst in het Duitse leger, maar dat hij dit weigerde. Je zou denken dat inmiddels iedereen weet dat Nederlanders niet verplicht werden toe...
‘Oorlog leidt vaak tot verscheurdheid binnen families’
In het recent uitgekomen boek Zussen vertelt Hinke Piersma het waargebeurde verhaal van de Joodse zussen Ina, Greta en Els. Tijdens de oorlog probeerden zij elk op hun eigen manier aan de Duitse bezetter te ontkomen. In dit interview vertelt Hinke Piersma waarom het verhaal van de zussen belangrijk is om te vertellen. Waar gaat Zussen over? ‘Over de...
Interview met de ‘Spion van Oranje’
Het is mei 1941 als de 18-jarige Bram Grisnigt op de fiets naar Frankrijk stapt, de vrijheid tegemoet. Uiteindelijk wordt hij in Engeland opgeleid tot geheim agent en keert hij terug naar Nederland, waar hij wordt opgepakt en ternauwernood overleeft. Journalist en historicus Bram de Graaf tekende zijn ongelooflijke verhaal op in ‘Spion van Oranje’....
Amerika en de Eerste Wereldoorlog: Washington werd de strijd in gezogen
President Wilson wilde niet dat Amerika tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken zou raken bij de strijd. Maar de Duitse agressie – ook in Amerika zelf – maakte zijn neutraliteitspolitiek onhoudbaar. In 1917 gingen de VS meevechten. Voor de meeste Amerikanen kwam het als een grote verrassing dat in augustus 1914 een grote oorlog uitbrak in...
De kracht van het woord
Van ‘Hebban olla vogala’ via ‘Floris en de Blancefloer’ tot Mulisch en Reve. Ontdek de rijke geschiedenis van de Nederlandse literatuur tijdens een collegedag in het Literatuurmuseum. Vier tophistorici nemen u mee langs hoogtepunten uit de literaire canon. Literatuur is een oneindige bron van meeslepende verhalen, die vaak een haarscherp tijdsbeeld bieden. Zo stelde Multatuli...
Boekrecensie: Het leven van Jan Schaefer – Louis Hoeks
De laatste tijd hoor je weer vaak de naam Jan Schaefer (1940-1994) als het erom gaat de sociaal-democratie nieuw leven in te blazen. En inderdaad was de banketbakker, CPN-lid, Tweede Kamerlid voor de PvdA, staatssecretaris Volkshuisvesting in het kabinet-Den Uyl, gemeenteraadslid en wethouder in Amsterdam een markant politicus, die veel in beweging wist te brengen....
Voorpublicatie: Adrian Goldsworthy – Pax Romana
De Germaanse krijgsheer Ariovistus gedroeg zich zelfbewust en bot tegen de Romeinse proconsul Julius Caesar. En dat kwam hem duur te staan. Ariovistus mocht dan een ‘vriend’ van Rome zijn, als barbaar moest hij wel zijn plaats weten. Adrian Goldsworthy geeft dit jaar een lezing op het Geschiedenis Festival. Benieuwd wie er nog meer komen?...
