Home De kracht van het woord

De kracht van het woord

De kracht van het woord

Gepubliceerd op: 23 maart 2017

Update 4 april 2023

Van ‘Hebban olla vogala’ via ‘Floris en de Blancefloer’ tot Mulisch en Reve. Ontdek de rijke geschiedenis van de Nederlandse literatuur tijdens een collegedag in het Literatuurmuseum. Vier tophistorici nemen u mee langs hoogtepunten uit de literaire canon.

Literatuur is een oneindige bron van meeslepende verhalen, die vaak een haarscherp tijdsbeeld bieden. Zo stelde Multatuli de koloniale praktijk aan de kaak in Max Havelaar, werd de beklemming van het naoorlogse Nederland prachtig beschreven in De Avonden van Gerard Reve en begon de seksuele bevrijding in de jaren zestig met Ik Jan Cremer.

Onlangs verscheen het negende en laatste deel van Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur, over dichters en schrijvers van de Middeleeuwen tot nu. Om de voltooiing van deze reeks te vieren, organiseert Historisch Nieuwsblad, in samenwerking met het Literatuurmuseum, de Taalunie en uitgever Bert Bakker, een literaire collegedag. Vrijdag 31 maart nemen vier tophistorici u mee langs hoogtepunten van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Universiteitshoogleraar Frits van Oostrom gaat in zijn college in op de vroege Middeleeuwen: ‘Bijzonder aan de vroegste periode van de Nederlandse literatuurgeschiedenis is dat het schrift steeds meer doordringt in de samenleving. Literatuur ontwikkelde zich langzaam tot een medium voor serieuze inhoud, zoals te lezen is bij de dichteres en mystica Hadewijch en in de werken van Jacob van Maerlant.’

Vervolgens spreekt Herman Pleij, emeritus hoogleraar historische letterkunde, over de late Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Pleij: ‘Onze hedendaagse literatuur is een erfenis van de Romantiek. Literatuur wordt gezien als een kunst op zich en mag geen directe boodschappen bevatten. In de Middeleeuwen zou men deze opvatting belachelijk vinden, daar bestond de literatuur juist om boodschappen over te brengen.’

Na de lunch is de beurt aan Inger Leemans, hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de VU en specialist op het gebied van de achttiende eeuw. Het laatste college is in handen van Jacqueline Bel, universitair hoofddocent moderne Nederlandse letterkunde aan de VU. Zij zal het hebben over de eerste helft van de twintigste eeuw. Want de opkomst en ondergang van totalitaire ideologieën en de Tweede Wereldoorlog hebben hun sporen achtergelaten in de letteren.

Nieuwsgierig geworden? Bestel hier uw kaarten. 

Meer lezen? In dit interview blikt Herman Pleij alvast vooruit op zijn college die dag.

Nieuwste berichten

HN10 2026
HN10 2026
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Interview

‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’

De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...

Lees meer
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Onderzoek

Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk

In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...

Lees meer
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Loginmenu afsluiten