Alle artikelen
Terechte ode voor Walraven van Hall
Na de opvatting de afgelopen decennia dat iedereen opportunistisch aanmodderde in de oorlog, keren de laatste jaren in de geschiedschrijving oorlogshelden en –schurken schoorvoetend terug. Zoals in Moedige mensen: helden in oorlogstijd (2014) van Jaap Cohen en Hinke Piersma. De verandering is aan de Nederlandse filmwereld niet voorbijgegaan. Paul Verhoevens Zwartboek (2006) gaf nog een beeld van het verzet als een groep dwazen, opportunisten en zelfs verraders. Maar sinds kort tonen films weer onverschrokken oorlogshelden en -schoften. Zoals Süskind (Rudolf van den Berg, 2012), dat een eerbetoon brengt aan Walter Süskind, die 600 Joodse kinderen uit de Hollandsche Schouwburg redde. Lijnrecht daartegenover staat Riphagen (Pieter Kuijpers, 2016), waarin de ploert Dries Riphagen wordt geportretteerd. Die beloofde Joden in ruil voor geld veiligheid, waarna hij hen verraadde.In Bankier van het verzet treffen we weer een kreukvrije oorlogsheld aan, namelijk de bankier Walraven (Wally) van Hall. Met hulp van zijn broer Gijs pleegde hij met frauduleuze financiële constructies de grootse bankroof uit de Nederlandse geschiedenis. In twee jaar sluisde hij omgerekend naar de huidige waarde een half miljard (!) euro uit De Nederlandsche Bank naar verzetsgroepen. Uit andere bronnen kwam nog eens zo’n bedrag. Natuurlijk waren er meer mensen bij betrokken, maar Walraven had de leiding. Anders dan Gijs overleefde hij het niet. Na verraad werd hij opgepakt en op 12 februari 1945 gefusilleerd. De respectvolle hommage Bankier van het verzet toont een man voor wie verzet een principiële keuze was. Zo iemand noemen we terecht een held.
Jos van der Burg is filmrecensent bij Het Parool en de Filmkrant.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film: Bankier van het verzet
Terechte ode voor Walraven van Hall Na de opvatting de afgelopen decennia dat iedereen opportunistisch aanmodderde in de oorlog, keren de laatste jaren in de geschiedschrijving oorlogshelden en –schurken schoorvoetend terug. Zoals in Moedige mensen: helden in oorlogstijd (2014) van Jaap Cohen en Hinke Piersma. De verandering is aan de Nederlandse filmwereld niet voorbijgegaan. Paul...
De zieners – Guido van Hengel
Een eeuw geleden was Europa ook al verloren In de eerste drie decennia van de twintigste eeuw bracht de stormachtige ontwikkeling van de natuurwetenschappen een ‘onttovering van de wereld’ met zich mee, leidden liberalisme en kapitalisme in de ogen van velen tot materialisme, hypocrisie, een cynische elite en geestelijke leegte, waarin de cultuur zou vervlakken...
De laatste getuigen – Svetlana Alexijevitsj
De jongste getuigen van WO2 In 2015 kreeg de Wit-Russische Svetlana Alexijevitsj de Nobelprijs voor de literatuur. Dat bevreemdde hier toen menigeen: waarom de hoogste literaire onderscheiding voor een onderzoeksjournalist? Maar de vier boeken die sindsdien in Nederlandse vertaling verschenen, schroeien die twijfel weg. Het zijn in aanpak identieke documentaires-in-boekvorm over ingrijpende gebeurtenissen uit de...
Friends Divided – Gordon S. Wood
De moeizame relatie tussen Adams en Jefferson De karakters en achtergrond van John Adams en Thomas Jefferson, de twee hoofdspelers in de Amerikaanse Revolutie, waren zeer verschillend. De lange en elegante Jefferson uit Virginia was grootgrondbezitter, slaveneigenaar, en verslaafd aan literatuur, kunst, wijn en vrouwen. Door zijn eruditie werd hij de auteur van de...
De kracht van katoen
Dankzij de productie van katoen kon Europa een voorsprong nemen op de rest van de wereld. De grondstof vormde een belangrijke pijler onder de Industriële Revolutie. Maar aan dat succes zat volgens Annegreet van Bergen een donkere kant. T-shirts worden tegenwoordig in Nederland in grote aantallen weggegeven als reclamemateriaal of herinnering aan een evenement. Toch...
Barry Atsma over zijn historische held Walraven van Hall
Acteur Barry Atsma bewondert verzetsheld Walraven van Hall (1906-1945), die miljoenen guldens bij elkaar bracht om het Nederlandse verzet te financieren. Hij vertolkt Van Hall in de film Bankier van het verzet, die op 8 maart in première gaat. Wanneer maakte u kennis met Walraven van Hall? ‘Zo’n vier, vijf jaar geleden, tijdens de voorbereidingen...
‘Nederlandse historici zijn te braaf’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Ik zie dat Nederlandse historici wel heel braaf achter elkaar aan lopen en weinig eigenzinnigheid vertonen. Dat zagen we laatst weer eens in de discussie rond het Oost-Indisch Huis in Amsterdam. In dit voormalige hoofdkwartier van de...
Orbáns Hongarije leek op de ‘geleide democratie’ van zijn grote voorbeeld Miklós Horthy
Met de verkiezingsoverwinning van Peter Magyar komt er in Hongarije na zestien jaar een einde aan het tijdperk Orbán. Zijn ‘illiberale staat’ vertoonde grote gelijkenis met de ‘geleide democratie’ die Hongarije tussen 1920 en 1944 onder regent Miklós Horthy was. De rest van Europa is het alweer vergeten, maar in Hongarije is het na de...
Hoe zwarte Joden toevlucht vonden in Israël
Al eeuwenlang leefde in Ethiopië een groep zwarte Joden. Ze werden er achtergesteld en vervolgd. Begin jaren tachtig was hun situatie zo schrijnend dat Israël in actie kwam.
Het gewelddadige ontstaan van Israël
Israël kwam gewelddadig tot stand. Meteen na de oprichting raakte de Joodse staat verzeild in een gevecht op leven en dood.
Ontsnapt aan Fidel Castro
Het Nederlandse ambassadeursechtpaar Gideon en Maria Boissevain heeft begin jaren zestig Cuba als standplaats. En daar gedragen ze zich allesbehalve neutraal. Ze openen hun deuren voor Fidel Castro’s tegenstanders en steunen een operatie om kinderen het land uit te krijgen. Maar opeens verandert Maria van mening. Als Gideon Walrave Boissevain op 16 augustus 1963 op...
De opkomst van lokale partijen
Sinds de jaren negentig zijn lokale partijen in opmars. Hoe kan dat? En waarom begon hun succes in het zuiden van het land? Dat heeft alles te maken met de opstelling van de Katholieke Volkspartij. Gesloten politieke cultuur Een raadslid van een lokale partij die een schadeclaim indient bij de gemeente waar hij vervolgens als...
