Alle artikelen
Een klassieker over de Koreaanse Oorlog is vertaald naar het Nederlands. Schrijver Max Hastings vertelt over de tragedie die daar plaatsvond en over zijn zorgen over hedendaagse pacifistische neigingen in het westen.
‛Laatst heb ik het boek opnieuw gelezen, omdat het werd vertaald. Ik was verbaasd hoe weinig de inzichten veranderd zijn sinds 1987, toen het verscheen. Ik heb het boek meer dan dertig jaar geleden geschreven maar ik sta er nog helemaal achter.’
De Britse journalist en schrijver Max Hastings heeft het over De Koreaanse oorlog, dat recent is vertaald naar het Nederlands en dat te lezen valt als een – zeer uitgebreide – inleiding op Hastings nieuwste boek over Vietnam, waarvan over enkele maanden een vertaling zal verschijnen. Zonder kennis van de Koreaanse oorlog valt de catastrofe van Vietnam volgens Hastings namelijk moeilijk te begrijpen.
Hastings (1945) werkte voor onder meer The Daily Telegraph, de Evening Standard en de BBC, en schreef een leven lang over de grote oorlogen van de twintigste eeuw. Voor De Koreaanse Oorlog sprak hij onder andere veel ooggetuigen die vertelden over hun leven in oorlogstijd.
‘Noord-Korea was geen marionet van de communistische grootmachten, zoals in het westen vaak werd gedacht’
‛Sinds ik dat onderzoek heb afgerond, is de Sovjet-Unie opgehouden te bestaan en zijn daar archieven opengegaan die informatie bevatten over het begin van de oorlog. Op 25 juni 1950 viel het communistische noorden het zuiden aan en in het westen bestond het idee dat Rusland en China daar de hand in hadden. Ik speculeerde in het boek dat het vooral een actie was van de Noord-Koreanen zelf en dat Mao en Stalin erin berustten. De archieven lieten zien dat die speculatie klopte en dat is het enige belangrijke nieuwe inzicht dat ik heb opgedaan sinds het boek verscheen. Mao en Stalin hadden niet aangestuurd op de aanval en ze wilden zeker geen open oorlog. De Noord-Koreanen waren geen marionetten van de communistische grootmachten, zoals in het westen vaak werd gedacht.’
Casus belli
Noord-Korea stond onder leiding van Kim Il-sung, de grootvader van Kim Jong-un die nu aan de macht is. Hij had weinig moeite gedaan de invasie een zweem van legitimiteit mee te geven. ‛Daarmee had hij het westen voorzien van een casus belli’, legt Hastings uit. ‛Blijkbaar dacht hij dat het westen hem zijn gang zou laten gaan.’ Maar op 27 juni nam de VN-veiligheidsraad een Amerikaanse resolutie aan die opriep om ‘de Republiek Korea te helpen de aanval af te weren en de internationale vrede en veiligheid in de regio te herstellen’. Het werd dus oorlog.
‛De Engelsen sloten zich aan bij de Amerikanen. Ze waren doodsbang om het bondgenootschap met de VS te riskeren. Bovendien nam iedereen in het westen toen de Russische dreiging serieus. Landen waren bereid daartegen te vechten.’
De oorlog werd een humanitaire ramp: ‛Ik heb veel mensen gesproken die in Korea hebben gevochten en niemand keek er op terug met enig plezier. Van bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog hadden sommige soldaten, naast de ellende, de kameraadschap onthouden. Maar over Korea hoorde ik dat soort verhalen niet. Alleen al het klimaat, de armoede en de stank, veroorzaakt door het grootschalig gebruik van menselijke uitwerpselen als mest, maakten de situatie ellendig.’
‘Ik hoorde als kind heroïsche verhalen over oorlog, mijn hoofd zat vol met onzinnige verhalen over de romantiek ervan’
Hastings groeide op met een glorieuzer beeld van oorlogen: ‛Mijn vader was oorlogsverslaggever en had genoten van de Tweede Wereldoorlog. Ik hoorde als kind dus steeds heroïsche verhalen en mijn hoofd zat vol met onzinnige ideeën over de romantiek van oorlog. Maar op mijn veertiende was ik een keer bij tv-opnamen van mijn vader, waar ik beweerde dat ik niet kon wachten tot het weer oorlog zou worden. De assistent-cameraman hoorde het en werd laaiend. Hij had in Korea gevochten en maakte me heel duidelijk wat voor onzin ik uitkraamde.’
Talloze interviews met ooggetuigen verder heeft Hastings met eigen ogen oorlog gezien. Hij was erbij toen de Britten in 1982 de Falklandeilanden binnenvielen: ‛Het ware gezicht van de oorlog bestaat uit de doden, de verschrikkingen. In Korea vochten soldaten mee die ook al tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden gediend. Sommigen waren krijgsgevangen genomen en kwamen nu weer vast te zitten. Dat was diepe ellende. En oorlog is vaak nog erger voor de burgerbevolking en vooral voor vrouwen. Die kunnen zomaar overgeleverd zijn aan de wil van een tiener met een wapen.’
Poetin
En toch, ondanks alle ellende in Korea, vindt Hastings het terecht dat het westen daar overging tot oorlog. ‛Een land moet bereid zijn zichzelf en bondgenoten te verdedigen. Dat lijken we nu niet meer te zijn en daar maak ik me grote zorgen over, vooral omdat het Rusland van Poetin een vergelijkbare rol speelt als de Sovjet-Unie tijdens de Koreaanse oorlog. Het leger is weliswaar veel zwakker dan het Sovjet-leger toen en economisch stelt het land weinig voor. Maar Poetin is een belangrijke exporteur van drie producten: olie, gas en angst. Hij weet de emoties goed te bespelen en dat kan vooral voor de Baltische staten problematisch worden.’
Doelt Hastings op een invasie van Estland, Letland en Litouwen? ‛Poetin zal verstandig genoeg zijn om een open aanval te vermijden. Die voorzichtigheid gaat terug op de Koreaanse Oorlog, want de Sovjetleiders zaten achteraf erg in hun maag met de ramp die de invasie door Kim Il-sung had opgeleverd. Sindsdien probeerden ze rechtstreeks conflict te vermijden en dat zal Poetin met zijn zwakke leger nu ook doen. Maar hij is constant aan het testen hoe ver hij in de Baltische regio kan gaan; mogelijk zal hij daar aanhangers mobiliseren en macht naar zich toetrekken zoals hij op de Krim heeft gedaan. En ik ben bang dat het westen dan de noodzaak niet zal zien om in te grijpen. West-Europa is op dit moment niet bereid defensie serieus te nemen.’
Begrijp Hastings niet verkeerd, hij is echt geen oorlogsenthousiast: ‛Maar de beste manier om oorlog te voorkomen is te laten zien dat je, indien nodig, bereid bent oorlog te voeren, en je daar op voor te bereiden.’
‘Het Korea-conflict zal nog heel lang duren’
De onwil tot ingrijpen zal volgens Hastings worden versterkt door twijfel over de ernst van het probleem-Poetin. ‛Er wordt bewust verwarring gezaaid en we leven in een tijd waarin mensen bewijs steeds minder zwaar laten wegen. Onze troonopvolger in Engeland, Prins Charles, vindt gevoelens even belangrijk als argumenten en ik vrees dat hij staat voor een brede trend. Het is dus niet gek dat burgers zich afvragen waarom ze westerse leider zouden moeten geloven en Poetin niet. Dat er in Amerika een president zit wiens woorden je nooit voor waar kunt aannemen, maakt de zaak er niet beter op. Ik vind het angstaanjagend.’
Dat Trump in juni sprak met Kim Jong-un kan Hastings op zich waarderen: ‛Een jaar geleden praatten hoge militairen nog over oorlog als Noord-Korea niet zou ontwapenen. Dat is nu anders en dat er overlegd wordt valt te prijzen – al kan bij Trump alles volgende week weer anders zijn. Dat hij een doorbraak heeft bereikt, is natuurlijk onzin. Alleen domme mensen spreken bij dit soort complexe conflicten over “oplossingen”. Problemen als deze vallen op z’n best te managen, met veel diplomatie. Doordat de twee wereldoorlogen een duidelijk begin en einde hadden, zijn we gaan denken dat alle conflicten zo in elkaar zitten. Maar veruit de meeste gevallen slepen decennialang voort en ook in Korea zal het nog heel lang duren.’
De Koreaanse Oorlog
Max Hastings
Hollands Diep 736 p., € 24,99
Bestel nu
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‛In Korea zal het nog lang onrustig blijven’
Een klassieker over de Koreaanse Oorlog is vertaald naar het Nederlands. Schrijver Max Hastings vertelt over de tragedie die daar plaatsvond en over zijn zorgen over hedendaagse pacifistische neigingen in het westen. ‛Laatst heb ik het boek opnieuw gelezen, omdat het werd vertaald. Ik was verbaasd hoe weinig de inzichten veranderd zijn sinds 1987, toen...
Sporen zoeken in het Koninklijk Paleis Amsterdam
Overal in het Paleis op de Dam hebben mensen hun sporen nagelaten, vertelt conservator Alice Taatgen. Zij was nauw betrokken bij de nieuwe tentoonstelling Verhalen uit het Stadspaleis in het Koninklijk Paleis Amsterdam, die van 16 juni tot en met 16 september 2018 te bezichtigen is. Waar het normaal gesproken grote, belangrijke figuren zijn die...
7 vernieuwende wereldsteden
Riolering, glas, beton, purper en drijvende tuinen ontstonden allemaal in grote steden. En dat is geen toeval. Sinds duizenden jaren zijn dit de belangrijkste centra van vernieuwing. ‘Stadslucht maakt vrij’ – deze uitspraak verwijst in de eerste plaats naar een regel uit het middeleeuwse gewoonterecht, die inhield dat een lijfeigene die zijn toevlucht zocht tot...
Op weg door Europa
Zo hebben we nog nooit over Europa gelezen. Dat oordelen veel recensenten over het boek Over oude wegen van auteur en OVT-presentator Mathijs Deen. In zijn nieuwe boek beschrijft Deen de geschiedenis van Europa aan de hand van de lange doorgaande wegen van het continent. Ondanks het feit dat deze wegen verhalen vertellen die soms al...
Het ontstaan van een nieuwe taal
Archeologische vondsten wijzen erop dat Homo sapiens een grotere rol speelden in de verdwijning van Neanderthalers dan gedacht. De taalrevolutie was daarin een kantelpunt.
Volgens Aristoteles maakten volksmenners de democratie tot een gebrekkige staatsvorm
Moet de wens van de meerderheid altijd wet zijn? De Griekse filosoof Aristoteles vond van niet. Zijn opvattingen over politiek zijn nog steeds verhelderend. Aristoteles van Stagyra (384-322 v.Chr.) geldt als de scherpste denker en wetenschapper uit de Oudheid. Zo wordt hij algemeen beschouwd als de grondlegger van de politieke wetenschap. Beroemd is vooral zijn...
7 vragen over de grote volksverhuizingen
Vanaf de vierde eeuw verplaatsten grote groepen zich door Europa. Maar waarom eigenlijk? En wat waren de gevolgen van deze volksverhuizingen? Veel Germanen kwamen in de vierde eeuw in beweging. Ze trokken weg uit hun eigen gebied om zich binnen de grenzen van het Romeinse Rijk in Europa en Noord-Afrika te vestigen, goedschiks of kwaadschiks....
Hoe het monotheïsme de wereld veroverde
In de klassieke Oudheid aanbaden mensen vele goden tegelijk. En dat vond niemand een probleem. Zelfs christenen accepteerden aanvankelijk dat sommige gelovigen nog andere goden in hun leven hadden. Pas in de vierde eeuw keerde het tij. Voor de Grieken en Romeinen waren er overal goden, op de Olympus en in hun talrijke tempels....
Hoe de ontdekking van Amerika leidde tot de grootste revolutie ooit
Duizenden jaren ontwikkelden Noord- en Zuid-Amerika zich gescheiden van de rest van de wereld. Maar na de ‘ontdekking’ van Amerika door Columbus ontstond een uitwisseling van mensen, planten en ziekten tussen de continenten. Het veranderde de wereld totaal. Wat hebben een boterham met pindakaas, een Argentijnse runderbiefstuk en de Ierse hongersnood van 1845-1849 met elkaar...
Voorpublicatie: John Lewis Gaddis – Over strategisch denken
De een was koning van een rijk waar de zon nooit onderging. De ander was koningin van een machtig eiland. Wat zou er logischer zijn dan een huwelijk tussen Filips II van Spanje en Elizabeth I van Engeland? Vorsten waren de internationale celebrity’s van hun tijd. Eeuwenlang draaide een samenleving om hen. Maar niet altijd...
Thomas Erdbrink over zijn historische held
Thomas Erdbrink is correspondent in Iran en maker van de tv-serie Onze man in Teheran. Hij roemt de Leidse burgemeester Pieter van der Werff, die zich tijdens het Beleg van Leiden letterlijk wilde opofferen. Wanneer maakte u kennis met burgemeester Van der Werff? ‘Ik ben opgegroeid in Leiden en als vanzelfsprekend ben ik daar ook...
Vuilverwerking in de negentiende eeuw
De stakingen van reinigingsdiensten zijn van de baan. Tegenwoordig zijn de straten schoner dan ooit, maar in de negentiende eeuw waren ze smerig en lag er overal vuil.
