De Russische historicus Joeri Dimitrijev heeft dertig jaar gewerkt aan het opsporen van namen van de duizenden lichamen in een massagraf in Sandarmokh, in Noordwest-Rusland.
Het Russische Imperium: autocratie, geloof en oorlog
De Russische inval in Oekraïne staat niet op zichzelf. Al eeuwen probeert het land omliggende gebieden te veroveren, zo leest u in de special over het Russische imperium. Die gaat onder meer in op de rivaliteit met Polen, de historische meningsverschillen met Oekraïne, de inlijving van de Krim en Poetins grote voorbeelden, van Ivan de Verschrikkelijke tot Jozef Stalin.
Maar de Russische schuld aan deze geschiedenis wordt sinds kort betwist door het Russisch Officieel Militair Genootschap, opgericht door Vladimir Poetin in 2012. Hij wil dat dit genootschap ‘de studie van Russische militaire geschiedenis promoot en reageert op pogingen die te verdraaien’.
In september presenteerde het de scoop dat de lichamen in Sandarmokh eigenlijk van Russische krijgsgevangenen zijn, vermoord door de met nazi’s collaborerende Finnen. De bewijslast was niet indrukwekkend: er waren stukjes groengekleurde kleding gevonden waarmee Finnen Russische krijgsgevangenen aankleedden, en sommige lichamen waren gevonden met samengebonden handen. Dit wijst op een Finse executiemethode. Maar de KGB werkte ook zo.
De verwarring is niettemin gezaaid, vooral ook omdat Finnen in de Tweede Wereldoorlog inderdaad Russische krijgsgevangenen hebben gedood. Maar deze moorden vonden plaats op Fins grondgebied, en niet in Sandarmokh. Volgens het Svenska Dagbladet lijkt het erop dat het Kremlin met deze tegenreactie het werk van Dimitrijev wil saboteren. Een maand na de scoop werd de historicus op verdenking van het bezit van kinderporno gearresteerd en naar een psychiatrische kliniek gestuurd. Deze methode om dissidenten monddood te maken was gebruikelijk in de jaren dertig – inderdaad, tijdens Stalins Grote Terreur.
