Home Rusland schuift schuld massamoord af

Rusland schuift schuld massamoord af

In 1937 en 1938 executeerde de Russische geheime dienst in Sandarmokh meer dan 9000 mensen tijdens Jozef Stalins Grote Terreur. President Poetin probeert dat te verhullen. 

Rusland schuift schuld massamoord af

Guido van Hengel

Historicus

Gepubliceerd op: 13 december 2018

Update 1 oktober 2026

 

De Russische historicus Joeri Dimitrijev heeft dertig jaar gewerkt aan het opsporen van namen van de duizenden lichamen in een massagraf in Sandarmokh, in Noordwest-Rusland.

Het Russische Imperium: autocratie, geloof en oorlog

Het Russische Imperium: autocratie, geloof en oorlog

De Russische inval in Oekraïne staat niet op zichzelf. Al eeuwen probeert het land omliggende gebieden te veroveren, zo leest u in de special over het Russische imperium. Die gaat onder meer in op de rivaliteit met Polen, de historische meningsverschillen met Oekraïne, de inlijving van de Krim en Poetins grote voorbeelden, van Ivan de Verschrikkelijke tot Jozef Stalin.

Bestel nu
Het Russische Imperium: autocratie, geloof en oorlog


Maar de Russische schuld aan deze geschiedenis wordt sinds kort betwist door het Russisch Officieel Militair Genootschap, opgericht door Vladimir Poetin in 2012. Hij wil dat dit genootschap ‘de studie van Russische militaire geschiedenis promoot en reageert op pogingen die te verdraaien’.

In september presenteerde het de scoop dat de lichamen in Sandarmokh eigenlijk van Russische krijgsgevangenen zijn, vermoord door de met nazi’s collaborerende Finnen. De bewijslast was niet indrukwekkend: er waren stukjes groengekleurde kleding gevonden waarmee Finnen Russische krijgsgevangenen aankleedden, en sommige lichamen waren gevonden met samengebonden handen. Dit wijst op een Finse executiemethode. Maar de KGB werkte ook zo.

De verwarring is niettemin gezaaid, vooral ook omdat Finnen in de Tweede Wereldoorlog inderdaad Russische krijgsgevangenen hebben gedood. Maar deze moorden vonden plaats op Fins grondgebied, en niet in Sandarmokh. Volgens het Svenska Dagbladet lijkt het erop dat het Kremlin met deze tegenreactie het werk van Dimitrijev wil saboteren. Een maand na de scoop werd de historicus op verdenking van het bezit van kinderporno gearresteerd en naar een psychiatrische kliniek gestuurd. Deze methode om dissidenten monddood te maken was gebruikelijk in de jaren dertig – inderdaad, tijdens Stalins Grote Terreur.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Jozef en Ctirad Masin
Jozef en Ctirad Masin
Artikel

Waren de Mašíns moordenaars of verzetshelden? Tsjechië komt er niet uit

Het overlijden van Joe Masin op 2 november 2026 in het Californische Santa Barbara was in de Verenigde Staten minder groot nieuws dan in Tsjechië. Ruim 75 jaar na zijn gewelddadige verzetsacties in zijn geboorteland ziet een deel van de Tsjechen Josef Mašín nog steeds als een moordende misdadiger. Voor anderen is hij, net als...

Lees meer
Zoektocht naar een Joods-Surinaamse familiegeschiedenis
Zoektocht naar een Joods-Surinaamse familiegeschiedenis
Interview

Zoektocht naar een Joods-Surinaamse familiegeschiedenis

Op bezoek bij zijn oma ontmoette Jaïr Salomon van Dijk haar Joodse generatiegenoot Mieke, die gedurende haar leven nooit iets te weten kwam over haar biologische ouders. Van Dijk ging op onderzoek uit en ontdekte dat haar vader een Surinaamse jazzartiest was en haar moeder een moeilijke jeugd had in vooroorlogse kindertehuizen. Hij vertelt erover...

Lees meer
Speculeren over Emily Brontë
Speculeren over Emily Brontë
Recensie

Speculeren over Emily Brontë

Deborah Lutz schreef een biografie over de Brontë-zuster van wie het minst bewaard is gebleven. Daardoor blijven veel vragen onbeantwoord. Wellicht is over geen enkele familie in de letteren zoveel geschreven als die van de Brontës. De levens van Charlotte, Emily, Anne en Branwell spreken tot de verbeelding. Je moet dan ook van goeden huize...

Lees meer
Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Artikel

Twee middeleeuwse nonnen komen in opstand 

In 589 liep de opstand in een Frankisch vrouwenklooster uit op moord en doodslag. Tijdgenoot Gregorius van Tours sprak in zijn Historiën – de enige bron die over de nonnenopstand bestaat – van een schandaal waarin de duivel de hand had. Wat zat er werkelijk achter deze rebellie?  Omstreeks het midden van de zesde eeuw...

Lees meer
Loginmenu afsluiten