Alle artikelen
Tijdens een congres hebben Duitse historici een resolutie aangenomen vóór tolerantie, democratie en een beschaafd publiek debat, en tegen populisme.
Ze nemen zo stelling tegen de rechts-nationalistische partij Alternative für Deutschland (AfD). Waarom? ‘Heel veel Duitse historici voelen zich bedreigd door de opkomst van het populisme,’ zegt Krijn Thijs, historicus aan het Duitsland Instituut. ‘Ze zeggen met deze resolutie dat goede geschiedwetenschap alleen in een democratische omgeving bedreven kan worden. Bedreigend voor historici zijn fake news en alternative facts, waarbij een vlug scheldwoord en botte redenering meer effect hebben dan een genuanceerd en op bronnen gebaseerde argumentatie. Meer dan in Nederland is de geschiedenis in Duitsland hét referentiekader voor natie, staat, rechtsstaat en cultuur. Dat heeft uiteraard te maken met de erfenis van de Tweede Wereldoorlog en de schuld aan de Holocaust. Deze resolutie is dan ook meer dan politieke retoriek; ze gaat over de fundamenten van de Duitse samenleving. Veel vertegenwoordigers van het Duitse populisme willen af van de zelfkritische omgang met het Duitse totalitaire verleden, of de zogenoemde schuldcultuur. Historici die werken bij musea en monumenten over de nazitijd vrezen dat AfD-politici hun het werk in de nabije toekomst onmogelijk maken.’Dit artikel is exclusief voor abonnees
Duitse historici voelen zich bedreigd
Tijdens een congres hebben Duitse historici een resolutie aangenomen vóór tolerantie, democratie en een beschaafd publiek debat, en tegen populisme. Ze nemen zo stelling tegen de rechts-nationalistische partij Alternative für Deutschland (AfD). Waarom? ‘Heel veel Duitse historici voelen zich bedreigd door de opkomst van het populisme,’ zegt Krijn Thijs, historicus aan het Duitsland Instituut....
Minister Blok schoffeert Jan Brokken
Tijdens de Tweede Wereldoorlog redde de Nederlandse Jan Zwartendijk als consul in Litouwen het leven van duizenden Joden door ze visa voor Curaçao te verlenen. Dat staat beschreven in De rechtvaardigen, het laatste boek van Jan Brokken. Na de oorlog kreeg Zwartendijk van de Nederlandse regering geen lintje, maar een reprimande omdat hij zich niet...
Janny van der Heijden over haar heldin Elizabeth I van Engeland
Janny van der Heijden is presentatrice en culinair publiciste. Ze schreef onder meer Dineren aan de gracht bij een tentoonstelling in Museum Van Loon en werkt aan het boek Smaakpalet van de Lage Landen, over vier eeuwen eetcultuur. Ze heeft bewondering voor Elizabeth I van Engeland vanwege haar intellect en grote veerkracht. Wanneer maakte u...
Column Annegreet van Bergen over Van Gend & Loos
Vijftien jaar geleden verdwenen de grijs-oranje auto’s van Van Gend & Loos uit het straatbeeld. Het ooit zo vermaarde transportbedrijf werd opgeslokt door een vervoergigant. Daarmee ging een vertrouwde naam verloren, merkt Annegreet van Bergen. In mijn boek Het goede leven vertelt Anneloes (1955) over kampeervakanties uit haar kindertijd. Zij woonde met haar ouders en...
De Stelling
Martin Sommer: ‘In het Rijksmuseum wordt nog altijd de rijkbewerkte achterzijde of spiegel van de HMS Royal Charles tentoongesteld. Michiel de Ruyter maakte dit Britse oorlogsschip in 1667 buit tijdens zijn beroemde Tocht naar Chatham, tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog. Moeten we dat kunstwerk nu zo snel mogelijk terugsturen naar de Britten, of is het...
Rauter – Theo Gerritse
Een blinddoek wil hij niet om. Voor het vuurpeloton dat klaarstaat op de executieplaats in de duinen van Scheveningen gaat hij in de houding staan, hij roept: ‘Deutschland!’, en daarna: ‘Feuer!’ Onmiddellijk wordt er geschoten, ook al is van Nederlandse zijde daartoe geen bevel gegeven. Tot het laatst wil de Höherer SS- und Polizeiführer Hanns...
Macht der gewoonte – Carla Hoetink
Hoezeer de Tweede Kamer een heel specifieke biotoop is, met eigen rituelen en gewoontes, werd Thierry Baudet onlangs op pijnlijke wijze ingewreven door premier Rutte. Nadat de FvD-leider geklaagd had dat het kabinet niets deed met de vele moties die waren ingediend, maar deze slechts ter kennisgeving aannam, stelde de premier voor de camera’s even...
Tegen de terreur – Beatrice de Graaf
De jaren na de definitieve val van Napoleon, in 1815, hebben in de geschiedschrijving een slechte naam. Deze periode wordt meestal aangeduid als de Restauratie en zou een bijzonder benauwd en bekrompen tijdvak zijn geweest, waarin de oude gezagsverhoudingen werden hersteld en elk streven naar vrijheid en democratie hardhandig de kop werd ingedrukt. Reactionaire machthebbers...
Film: Cold war
Van Gabriel Garcia Márquez kennen we de roman Liefde in tijden van cholera. Het drama Cold War van de Engels-Poolse regisseur Pawel Pawlikowski zou met een variant ‘Liefde in tijden van de Koude Oorlog’ kunnen heten. Het geweldige liefdesdrama, dat zich afspeelt tussen 1949 en 1964, gaat over de onmogelijke liefdesrelatie van de Poolse Wiktor...
Nederlandse spionnen waren geen partij voor de KGB
In de zomer van 1961 tuften twee Nederlandse mannen in een tweedehands Renault door Oekraïne. Ze deden zich voor als toeristen, maar maakten stiekem foto’s van militaire objecten voor de Nederlandse inlichtingendienst. Toen ze wilden terugkeren, liepen ze recht in de armen van de KGB. Het verhoor van Evert Reydon en Louw de Jager in...
Hoe Nederland Singapore verloor
Tijdens een illegale ceremonie namen de Britten in 1819 Singapore over van Nederland. Een onbesuisde actie, die grotendeels het werk was van één man: sir Thomas Stamford Raffles, een zelfbenoemde strijder voor vrijhandel en vooruitgang. Op 6 februari 1819 beukte de tropenzon onbarmhartig neer op het hoofd van sir Thomas Stamford Raffles, gouverneur-generaal...
Roxelana: lieveling van de sultan
De zestiende-eeuwse haremdame Roxelana was meer dan een seksslavin. Ze had grote invloed op de beroemde sultan Suleyman I. Ottomaanse historici verweten haar zelfs de neergang van zijn machtige rijk. Sultan Suleyman I zal discreet het hoofd hebben afgewend terwijl zijn wachters inhakten op het lichaam van zijn oudste zoon en gedoodverfde troonopvolger,...
