Alle artikelen
Nederland valt niet te begrijpen als een geïsoleerd stukje op de wereld, aldus Karwan Fatah-Black, universitair docent bij de afdeling Sociale en Economische Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Tijdens het Geschiedenis Festival op 6 oktober gaat hij in op het nog te verschijnen Wereldgeschiedenis van Nederland, een vernieuwend boek over de rol die Nederland gespeeld heeft in de ontwikkeling van de wereld zoals we die nu kennen.
Wat is het doel van het boek?
‘De voornaamste doelstelling van het boek is om middels de nieuwste wetenschappelijke inzichten te laten zien hoe de wereld Nederland gevormd heeft. Tegelijkertijd schenken we aandacht aan de bijdrage die Nederland heeft geleverd aan de vorming van diezelfde wereld. Dit boek schetst niet alleen het Nederland vanachter de duinen, maar ook de mondiale context van ons land.’
Waarom is dit boek essentieel om de geschiedenis van Nederland te vertellen?
‘We richten ons met dit boek bewust op een breed publiek, omdat we een bijdrage willen leveren aan de discussie over een gemeenschappelijke Nederlandse identiteit. Bovendien hebben we dankzij onze Franse voorgangers (Histoire mondiale de la France onder redactie van Patrick Boucheron, red.) gemerkt dat er ook behoefte bestaat aan een andere vorm van geschiedschrijving. Dat hebben wij gedaan door veel aandacht te schenken aan cultuurgeschiedenis. Toch kunnen we niet voorkomen dat de meningen over de publicatie uiteen zullen lopen.’
‘Het poldermodel blijkt helemaal niet zo Nederlands te zijn’
Haalt het boek de traditionele visie op de Nederlandse identiteit onderuit?
‘Dat is voor iedereen natuurlijk anders, maar over het algemeen denk ik van wel. In het boek kun je bijvoorbeeld een stuk lezen over de Kruistocht naar Dammietta (c. 1217), die ook wel de Vijfde Kruistocht wordt genoemd. De algemene aanname is dat deze kruistocht een Hollandse, of zelfs Haarlemse aangelegenheid was, maar uit onderzoek blijkt dat deze veronderstelling nergens op gebaseerd is.
Een ander “Nederlands” fenomeen komt er ook niet goed vanaf. Uit onderzoek blijkt het inpolderen van water en het daaruit voortgevloeide poldermodel helemaal niet zo Nederlands te zijn. Zelfs het idee dat de Nederlandse identiteit zich gevormd heeft ten tijde van de Nederlandse Opstand komt er enigszins bekaaid vanaf.’
Komt er nog een vervolg op dit boek?
‘Ik acht de kans klein dat er een vervolg komt. Dat neemt niet weg dat ik denk dat er discussies zullen losbarsten over enkele stukken in het boek. Het boek heeft in ieder geval laten zien dat het belangrijk is om “Nederlandse” thema’s in een wereldhistorische context te plaatsen zonder af te doen aan onze – zogenaamd – gemeenschappelijke identiteit.’
Klik hier voor meer informatie over en tickets voor het Geschiedenis Festival.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‘De Nederlander weet te weinig over zijn eigen wereldgeschiedenis’
Nederland valt niet te begrijpen als een geïsoleerd stukje op de wereld, aldus Karwan Fatah-Black, universitair docent bij de afdeling Sociale en Economische Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Tijdens het Geschiedenis Festival op 6 oktober gaat hij in op het nog te verschijnen Wereldgeschiedenis van Nederland, een vernieuwend boek over de rol die Nederland gespeeld heeft...
‘De Nederlandse eenwording begon in de vijftiende eeuw’
Het tot wasdom komen van het Bourgondische hertogdom zorgde voor een nieuwe stap in de totstandkoming van de ‘Nederlandse’ identiteit, aldus bijzonder hoogleraar Bronontsluiting Jan Burgers, werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam en Huygens ING. Op 14 september geeft hij een college over de politieke ontwikkelingen in de vijftiende eeuw op de Collegedag Late Middeleeuwen....
‘NPO, praat met ons’
Ondanks massale steunbetuigingen van kijkers blijft de toekomst van Andere Tijden onzeker. ‘De NPO-bestuurders zeggen dat ze nog in gesprek zijn. Maar niet met ons, de programmamakers,’ zegt presentator Hans Goedkoop. Afgelopen donderdag protesteerde Goedkoop middels een filmpje op Facebook tegen het voornemen van de NPO om het aantal uitzendingen per seizoen van Andere Tijden...
‘Vrouwenemancipatie is een gevolg van economische groei’
Op het Geschiedenis Festival op 6 oktober geeft econoom en columnist Annegreet van Bergen een lezing over haar nieuwste boek Het goede leven: het vervolg op haar bestseller Gouden jaren, waarin ze liet zien hoe de naoorlogse economische voorspoed ons leven beïnvloedde. Voor Het goede leven speurde Van Bergen naar nieuwe verhalen. Ze zocht bijvoorbeeld uit hoe mensen in...
‛In Korea zal het nog lang onrustig blijven’
Een klassieker over de Koreaanse Oorlog is vertaald naar het Nederlands. Schrijver Max Hastings vertelt over de tragedie die daar plaatsvond en over zijn zorgen over hedendaagse pacifistische neigingen in het westen. ‛Laatst heb ik het boek opnieuw gelezen, omdat het werd vertaald. Ik was verbaasd hoe weinig de inzichten veranderd zijn sinds 1987, toen...
Sporen zoeken in het Koninklijk Paleis Amsterdam
Overal in het Paleis op de Dam hebben mensen hun sporen nagelaten, vertelt conservator Alice Taatgen. Zij was nauw betrokken bij de nieuwe tentoonstelling Verhalen uit het Stadspaleis in het Koninklijk Paleis Amsterdam, die van 16 juni tot en met 16 september 2018 te bezichtigen is. Waar het normaal gesproken grote, belangrijke figuren zijn die...
7 vernieuwende wereldsteden
Riolering, glas, beton, purper en drijvende tuinen ontstonden allemaal in grote steden. En dat is geen toeval. Sinds duizenden jaren zijn dit de belangrijkste centra van vernieuwing. ‘Stadslucht maakt vrij’ – deze uitspraak verwijst in de eerste plaats naar een regel uit het middeleeuwse gewoonterecht, die inhield dat een lijfeigene die zijn toevlucht zocht tot...
Op weg door Europa
Zo hebben we nog nooit over Europa gelezen. Dat oordelen veel recensenten over het boek Over oude wegen van auteur en OVT-presentator Mathijs Deen. In zijn nieuwe boek beschrijft Deen de geschiedenis van Europa aan de hand van de lange doorgaande wegen van het continent. Ondanks het feit dat deze wegen verhalen vertellen die soms al...
Het ontstaan van een nieuwe taal
Archeologische vondsten wijzen erop dat Homo sapiens een grotere rol speelden in de verdwijning van Neanderthalers dan gedacht. De taalrevolutie was daarin een kantelpunt.
Volgens Aristoteles maakten volksmenners de democratie tot een gebrekkige staatsvorm
Moet de wens van de meerderheid altijd wet zijn? De Griekse filosoof Aristoteles vond van niet. Zijn opvattingen over politiek zijn nog steeds verhelderend. Aristoteles van Stagyra (384-322 v.Chr.) geldt als de scherpste denker en wetenschapper uit de Oudheid. Zo wordt hij algemeen beschouwd als de grondlegger van de politieke wetenschap. Beroemd is vooral zijn...
7 vragen over de grote volksverhuizingen
Vanaf de vierde eeuw verplaatsten grote groepen zich door Europa. Maar waarom eigenlijk? En wat waren de gevolgen van deze volksverhuizingen? Veel Germanen kwamen in de vierde eeuw in beweging. Ze trokken weg uit hun eigen gebied om zich binnen de grenzen van het Romeinse Rijk in Europa en Noord-Afrika te vestigen, goedschiks of kwaadschiks....
Hoe het monotheïsme de wereld veroverde
In de klassieke Oudheid aanbaden mensen vele goden tegelijk. En dat vond niemand een probleem. Zelfs christenen accepteerden aanvankelijk dat sommige gelovigen nog andere goden in hun leven hadden. Pas in de vierde eeuw keerde het tij. Voor de Grieken en Romeinen waren er overal goden, op de Olympus en in hun talrijke tempels....
