Alle artikelen
Nooit eerder kwamen de oorlogservaringen van soldaten zo dichtbij als in het verbijsterende en onbeschrijflijke They Shall not Grow Old.
Wie het verleden van archiefbeelden kent, zou denken dat de wereld er vroeger zwart-wit uitzag. Bioscoopjournaals waren tot in de jaren zestig zwart-wit en tot de komst van de kleurentelevisie in de jaren zeventig gold dat ook voor tv-beelden. Dat de indrukwekkende compilatiefilm They Shall not Grow Old over Britse soldaten in de Eerste Wereldoorlog in kleur is, zorgt dan ook voor een schok. Het doet je niet alleen beseffen dat de wereld ook vroeger gekleurd was, maar haalt de gebeurtenissen ook dichterbij. Zwart-wit creëert een afstand tot het verleden, die in kleur wordt overbrugd.
Alle lof dus voor Peter Jackson (inderdaad: de maker van The Lord of the Rings), die met een team experts unieke (Britse) zwart-witbeelden van de Eerste Wereldoorlog heeft omgetoverd in kleurenbeelden. Nooit eerder kwamen de oorlogservaringen van soldaten zo dichtbij als in They Shall not Grow Old. Chronologisch vertelt de compilatie het oorlogsverhaal van Britse soldaten. De film begint met jonge knullen, sommigen net vijftien jaar oud, die zich enthousiast laten rekruteren voor de komende oorlog. Bij de beelden klinkt lang geleden opgenomen commentaar van terugblikkende veteranen (‘We dachten dat het in zes à twaalf maanden gefikst zou zijn’).‘Ik wilde door de mist van de tijd heen breken en deze mannen de moderne wereld in trekken.’
Na hun rekrutering en training maken de soldaten de oversteek naar Calais, waarna ze in de loopgravenhel belanden. Zonder strijd was het leven in de loopgraven al nauwelijks uit te houden door grondwater, ratten, slechte voeding, kou en angst, maar de hel die losbarst als de soldaten moeten aanvallen, wat uitmondt in een slachting, is verbijsterend en onbeschrijflijk. De soldatenhommage They Shall not Grow Old is een meesterwerk.
Jos van der Burg is filmrecensent bij Het Parool en de Filmkrant.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Film: They Shall not Grow Old
Nooit eerder kwamen de oorlogservaringen van soldaten zo dichtbij als in het verbijsterende en onbeschrijflijke They Shall not Grow Old. Wie het verleden van archiefbeelden kent, zou denken dat de wereld er vroeger zwart-wit uitzag. Bioscoopjournaals waren tot in de jaren zestig zwart-wit en tot de komst van de kleurentelevisie in de jaren...
‘De geschiedenis van Lotharingia is er een van veel getouwtrek’
In 855 erfde de oudste kleinzoon van Karel de Grote een gebied tussen het huidige Frankrijk en Duitsland in dat zich uitstrekte van het noordelijkste punt van de Lage Landen tot ver in Italië: Lotharingia. In zijn gelijknamige boek gaat de Britse historicus Simon Winder op zoek naar dit vergeten tussengebied, dat de kiem legde...
‘De waarde van zo’n boek moet astronomisch geweest zijn’
Bibliofiele boeken zijn onder de middeleeuwse handschriften een bijzondere categorie. Boek- en bibliotheekhistoricus prof. dr Jos Biemans toont de mooiste voorbeelden hiervan tijdens de Collegedag Middeleeuwse hofcultuur, op maandag 3 juni in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. ‘Geld was de enige factor die een rol speelde, de inhoud van het boek was niet eens zozeer...
‘Kleine lidstaten Warschaupact lieten zich gelden’
Niet alleen binnen de NAVO, maar ook in het Warschaupact probeerden de kleinere bondgenoten hun stem te laten horen. Dat zegt Laurien Crump-Gabreëls, universitair hoofddocent en onderzoeker in de Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht. ‘De voormalige DDR is in rook opgegaan.’ Zijn er parallellen te benoemen tussen de ontwikkeling van het...
Zo geven jonge Russische historici het verleden toekomst
De door revoluties, oorlogen en onderdrukking geteisterde twintigste eeuw dreunt nog altijd na in het Rusland van nu. De eeuw wordt schitterend weergegeven door drie innovatieve, interactieve geschiedenisprojecten op de website futurehistorylab.com van de jonge journalist Michail Zygar. Hij populariseert geschiedenis met behulp van Whatsapp en Facebook icoontjes, maar schuwt de diepte niet. Stel je bent de...
‘Als hij meer had verteld, hadden we het makkelijker voor hem kunnen maken’
Dat kinderen last kunnen hebben van oorlogstrauma’s van hun ouders, ondervond journalist Ivo Weyel aan den lijve. Aan de hand van het oorlogsdagboek van zijn vader schreef hij Oorlogszoon. Over dit boek sprak hij tijdens Helden en Schurken op 20 februari met psycholoog Inez Schelfhout van Stichting Centrum ’45, dat mensen met psychotraumatische klachten behandelt....
Jakarta, de grootste stad ter wereld, kent een bloedige geschiedenis
In 1619 stichtte gouverneur-generaal Jan Pieterszoon Coen Batavia. Daarmee had Nederland een eigen enclave op Java. Maar dankzij het hardnekkige verzet van prins Jayawikarta was die er bijna niet gekomen. ‘Mag ik hier verder?’ vraag ik aan drie mannen die bij een eetkarretje in een nauwe steeg in Jakarta nasi met gehaktballen aan het nuttigen...
Interview met Max Hastings over de Vietnamoorlog
Heeft de Vietnam-oorlog zin gehad? Nee, is de pijnlijke conclusie van de Britse journalist en historicus Max Hastings. De militaire missie was gedoemd te mislukken. ‘De Amerikanen hadden geen benul van de plaatselijke cultuur. Zij vroegen zich af waarom ze zo gehaat waren, en de Vietnamezen waarom ze een land wilden helpen waar ze niets...
Het cultuurstelsel: dwang, geweld en bedrog
Tot spijt van de Nederlandse bestuurders bracht Indië niet zoveel op als ze hoopten. Daarom introduceerde gouverneur-generaal Johannes van den Bosch in 1830 een nieuw, efficiënt belastingsysteem. Dit ‘cultuurstelsel’ was financieel een succes, maar de inheemse bevolking betaalde daarvoor een hoge prijs.
Beetke van Rasquert
In de zestiende eeuw hadden vrouwen weinig te vertellen. Toch wist de Groningse weduwe Beetke van Rasquert een sterke positie op te bouwen. Ze leidde met succes een veenontginningsbedrijf en breidde de familiebezittingen voortvarend uit. Betica, Beatrix, Beteke of ‘Beetke’ Aylkema van Rasquert wist vermoedelijk al jong dat ze geen doorsneemeisje was. Ze was enig...
Hoe het koepokkenvaccin talloze kinderlevens redde
Steeds minder kinderen zijn ingeënt tegen polio, mazelen, kinkhoest of de bof. In de negentiende eeuw lukte het dankzij grootschalige vaccinatie van kinderen de pokken uit te roeien.
Hoe Nederland en België elkaar na de Eerste Wereldoorlog in de haren vlogen
Na de Eerste Wereldoorlog eiste het verwoeste België als compensatie delen van Nederland op. Maar dat voelde er niets voor om Zuid-Limburg en Zeeuws-Vlaanderen af te staan. In Versailles, aan tafel bij de grote geallieerde mogendheden, kwam het tot heftige aanvaringen tussen de twee buren. Op 13 februari 1919 bezocht het Luiks mannenkoor ‘La Legia’...
