Alle artikelen
Boeiend jubileumboek van de VVAO
Op 7 september 1913 kwamen 50 afgestudeerde vrouwen bijeen in Amsterdam. Als eenlingen – Nederland telde pas 250 academica’s – hadden ze behoefte aan onderling contact. Uit deze groep kwam vijf jaar later de Vereniging van Vrouwen met een Academische Opleiding (VVAO) voort, die in 2018 haar 100-jarige bestaan vierde.
Alies Pegtel portretteert in Buitengewone vrouwen dertien opvallende VVAO-leden. Van de vrolijke biologe Johanna Westerdijk, die het als eerste vrouw tot hoogleraar schopte en graag feestte en jodelde, tot historica Johanna Naber, sociaal geografe Hedy d’Ancona en cardiologe Angela Maas. En natuurlijk komt ook de eerste studente, Aletta Jacobs, aan bod. Zij werd pas tegen het eind van haar leven gevraagd als VVAO-lid, omdat veel leden haar te feministisch vonden. In 1871 schreef ze als 17-jarige op eigen houtje een brief aan minister Johan Rudolph Thorbecke, waarin ze hem verzocht medicijnen te mogen studeren. Hij gaf toestemming, mits haar vader het ook goedvond.
Uit de boeiende verhalen van deze vrouwen blijkt hoeveel weerstand ze hebben moeten overwinnen. Ze moesten opboksen tegen vooroordelen – vrouwen zouden te emotioneel zijn voor de wetenschap -, werden genegeerd in de collegezaal en overgeslagen bij promoties.
Inmiddels studeren er meer meisjes dan jongens. Toch is slechts een vijfde van de 3000 Nederlandse hoogleraren vrouw. In 2017 stelde minister Jet Bussemaker vijf miljoen euro beschikbaar om 100 extra vrouwelijke hoogleraren aan te stellen. Maar de veranderingen gaan langzaam. Gelijke kansen zijn nog altijd geen vanzelfsprekendheid.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Buitengewone vrouwen – Alies Pegtel
Alies Pegtel belicht buitengewone vrouwen die zich in de loop van de geschiedenis ontworstelden aan beperkende rollen en opvielen door hun zelfstandigheid, lef of intellect.
De Koreaanse Oorlog – Max Hastings
Het Westen wilde de Koreaanse Oorlog vergeten De Koreaanse Oorlog zat ingeklemd tussen de Tweede Wereldoorlog en de Vietnam-oorlog, en was minder lang en minder aansprekend. Maar in de drie jaar dat deze oorlog duurde, van 25 juni 1950 tot 27 juni 1953, sneuvelden alleen al aan Amerikaanse kant bijna evenveel soldaten als in de...
Film: BlacKkKlansman
Spike Lee fileert Amerikaans racisme Eind jaren zeventig infiltreerde in Colorado Springs in Virginia de zwarte rechercheur Ron Stallworth in de lokale afdeling van de Ku Klux Klan. Onmogelijk? Toch niet. Stallworth meldde zich telefonisch aan bij de Klan. Zijn vuilspuiterij (‘Ik haat nikkers en jids’) klonk overtuigend en voor hij het wist was hij...
‘De Nederlandse keuken is een geromantiseerde uitvinding’
Het is volgens culinair journalist Charlotte Kleyn jammer dat we nu niet meer weten hoe we vierhonderd jaar geleden aten. Samen met haar vader, Onno Kleyn, ook culinair journalist, schreef ze het boek Luilekkerland om het eten van toen te herbeleven. Op het Geschiedenis Festival geven zij een lezing waarin het publiek meegenomen wordt naar...
‘De Koloniën van Weldadigheid vormden de proeftuin van de verzorgingsmaatschappij’
Het politieke gesteggel rondom de UNESCO-werelderfgoedvoordracht leidt af van het unieke karakter van de Koloniën van Weldadigheid. Dat vindt Wil Schackmann, die onlangs zijn vierde boek publiceerde over dit negentiende-eeuwse experiment, waarbij armen opgevoed en aan het werk gezet werden op het Drentse platteland. Als we Schackmann moeten geloven stonden de Koloniën al gauw in...
Middeleeuwse kindernamen: liever een Edmund dan een John
Wie tegenwoordig zijn dochter Destiny noemt, wil iets anders uitstralen dan wie voor Charlotte kiest. Een kindernaam is een belangrijke persoonlijke keuze. Ook in de Middeleeuwen, zo blijkt uit onderzoek van de Engelse historicus Rachel Tod. De middeleeuwse namen die Engelse koningen hun kinderen gaven, drukten hun ambities uit. In de dertiende eeuw noemden de...
Sporen van de Bataafse Opstand
Bij opgravingen in Krefeld, een Duitse stad aan de bovenloop van de Rijn, ontdekten archeologen ruim 300 skeletten van paarden die zijn gesneuveld in een veldslag tussen Bataven en Romeinen in 69 n.Chr. Deze slag tijdens de Bataafse Opstand is beschreven door de Romeinse kroniekschrijver Tacitus in zijn Historiae. ‘Dit is een van de zeer...
Nederland onderhoudt nationaal-socialistisch erfgoed steeds beter
Een aantal markante bouwwerken die de NSB en de Duitse bezetter hebben nagelaten, krijgt een opknapbeurt. ‘Het is een trend. Gemeenten en erfgoedinstellingen steken elkaar aan,’ zegt historicus Machlien Vlasblom. Zij inventariseert ‘foute’ herinneringsplekken in Gelderland in opdracht van WO2GLD, een stichting die de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in deze provincie wil versterken. Het...
‘De oude Egyptenaren streefden altijd naar orde’
Continuïteit en vastigheid waren voor de Egyptenaren erg belangrijk. Dit zorgde ervoor dat de Egyptische beschaving zo lang heeft kunnen bestaan, aldus prof. dr. Maarten Raven. Hij is conservator collectie Egypte bij het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en hoogleraar Museologie van het Oude Egypte aan de Universiteit Leiden . Op het Geschiedenis Festival verzorgt...
Hoe de wijnbouw bijna verloren was gegaan
Twee ziekten en een luisje zorgden er in de tweede helft van de negentiende eeuw voor dat de wijnbouw een grondige verandering onderging. Maar wat gebeurde er nu precies, zo rond 1850? Het midden van de negentiende eeuw is voor de wijngeschiedenis een belangrijke waterscheiding. In die tijd werd de wijnbouw namelijk getroffen door een aantal...
‘Er valt nog genoeg te leren over de geschiedenis van de Hanze’
De Hanze is niet alleen een bijzonder fenomeen uit het verleden, ook in de eigen tijd paste de organisatie niet binnen de algemene kaders, aldus Justyna Wubs-Mrozewicz. Zij is als hoofddocent en onderzoeker werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam. Op 14 september geeft zij een college over het succes van de Hanze in de vijftiende...
‘Het is belangrijk dat je uit je huiskamer komt!’
‘Als je succesvol wil zijn in je protest, moet je veel meer doen dan enkel online je ideeën verspreiden’, aldus historicus Eva Rovers. Voor haar boek Practivisme verdiepte ze zich in opstanden, rebellie en demonstraties door de eeuwen heen. In dit boek biedt ze praktische handreikingen voor modern protest. Wat betekent het begrip “practivisme” volgens...
