Alle artikelen
Jan van Scorel was schilder tijdens de Renaissance en een slimme netwerker, die tot in de hoogste kringen wist door te dringen en zo zijn loopbaan vooruithielp.
Hij ging op bezoek bij Albrecht Dürer, deed zaken met vertrouwelingen van keizer Maximiliaan I en werkte voor paus Adrianus VI. Jan van Scorel (1495-1562) was een meester in relaties smeden. Hij groeide op in gegoede Schoorlse kringen en maakte tijdens zijn schooltijd in Alkmaar kennis met interessante intellectuelen, die hem tijdens zijn carrière van pas zouden komen.
Meer lezen over de Renaissance? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Ook als (leerling-)schilder trof hij de juiste mensen. Hofkunstenaar Jan Gossaert bijvoorbeeld, die werkte voor Filips van Bourgondië, de bisschop van Utrecht. En tijdens een jarenlange reis door de Duitse landen, Italië en het Heilige Land wist hij weer de juiste connecties te maken. In Rome werkte hij twee jaar in de pauselijke Belvedere-villa, waar zijn appartement grensde aan de vertrekken van Adrianus VI.
Terug in de Nederlanden werkte Van Scorel in Utrecht en Haarlem, waar hij verder profiteerde van zijn goede netwerken. Dankzij zijn connecties – en zijn talent – groeide hij uit tot een zeer succesvolle schilder, die tegenwoordig vooral wordt herinnerd omdat hij Renaissance-ideeën introduceerde in de Nederlanden.
Gaila Jehoel schreef Het culturele netwerk van Jan van Scorel: schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet (proefschrift aan de Universiteit van Amsterdam).
Netwerkkunstenaar Jan van Scorel
Jan van Scorel was schilder tijdens de Renaissance en een slimme netwerker, die tot in de hoogste kringen wist door te dringen en zo zijn loopbaan vooruithielp. Hij ging op bezoek bij Albrecht Dürer, deed zaken met vertrouwelingen van keizer Maximiliaan I en werkte voor paus Adrianus VI. Jan van Scorel (1495-1562) was een meester...
Triomferende liberaal
Advocaat en politicus Dirk Donker Curtius had grote invloed op negentiende-eeuwse liberalen en op de grondwet van 1848. ‘De drukpers is de koningin der aarde.’ Dat zei jurist Donker Curtius voor de Hoge Raad, toen hij daar de Arnhemsche Courant verdedigde. Die had in februari 1839 geschreven over een melding dat op...
Ongepaste ‘territoriale claim’
Antonio Tajani, de Italiaanse voorzitter van het Europese Parlement, heeft een historische blunder begaan. Tajani sprak in februari tijdens een herdenkingsbijeenkomst in Basovizza, op de grens van Italië en Slovenië. Hier vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog Joegoslavische communisten een groot aantal vermeende fascisten, onder wie vooral ook veel onschuldige Italianen. Tajani beëindigde...
Bijbel van Witbooi terug naar Namibië
De Duitse deelstaat Baden-Württemberg heeft aan Namibië een historische bijbel teruggeven, die heeft toebehoord aan de legendarische Nama-leider Hendrik Witbooi. Duitse koloniale troepen stalen de bijbel in 1893. In tegenstelling tot Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland had het Duitse Rijk een relatief bescheiden koloniaal bezit. De uitbuiting en verschrikkingen waren er niet minder...
Willen de ware maoïsten opstaan?
Een groep studenten aan de prestigieuze Peking Universiteit in Beijing organiseerde in december een politieke manifestatie ter ere van Mao. Ze werden prompt gearresteerd. In februari kwamen de studenten met een video waarin ze gedwongen zelfkritiek toonden – precies zoals dat gebeurde tijdens de Culturele Revolutie. De studenten hadden zich, volgens de video,...
Taalkwestie beïnvloedt kolonialisme-debat België
In februari publiceerden experts van de VN een zeer kritisch rapport over de Belgische omgang met het koloniale verleden. Zij adviseerden de regering dan ook om daarover officiële excuses aan te bieden. Historicus Frank Gerits (Universiteit Utrecht) doet onderzoek naar propaganda voor Belgisch-Congo in onder andere de Verenigde Staten. Als Vlaming in...
Sinan Can over zijn historische held
Programmamaker Sinan Can reist geregeld naar oorlogsgebieden. In zijn reistas zit altijd het werk van zijn held de Perzische soefimysticus en dichter Jalal ad-Din Rumi, die hem inspireert en troost. Op 25 maart wordt het eerste deel van Cans tweeluik uitgezonden: Sinan zoekt de klas van Elias. Wanneer maakte u kennis met Jalal...
Column Annegreet van Bergen: druktechniek
In de negentiende eeuw leerden steeds meer Nederlanders lezen. Handige ondernemers speelden daarop in door steeds meer boeken en kranten op de markt te brengen. Toch bleef de vraag naar informatie onverzadigbaar, zo constateert Annegreet van Bergen. Eerst verdween hier in Zutphen de afvalkalender, toen de bioscoopladder. Dat wil zeggen, sinds kort staat op internet...
Stelling: kernwapens
Martin Sommer: ‘Ik ben niet gerust op die bom. Emoties spelen internationaal een te grote rol om altijd maar rationele afwegingen van de nucleaire machten te kunnen verwachten. Tijdens de Koude Oorlog werkte de wederzijdse afschrikking ten dele omdat de twee dominante machtsblokken — het kapitalistische Westen en het communistische Oostblok — ondanks alles een...
De ongehoorde helft – Paul van der Steen
Enorm dedain voor vrouwen in de politiek Als Carry Pothuis-Smit in 1920 in de Eerste Kamer komt, wordt ze door de helft van de Kamerleden genegeerd. De ‘socialistische huisvrouw’ heeft afkomst én geslacht tegen. Haar verkiezing laat zien hoe democratie en samenleving afglijden, meent een katholieke krant. Pothuis-Smit is een van de eerste vrouwen die...
Adolf Hitler. Ondergang (deel 2) – Volker Ullrich
De ongezellige Berghof in Beieren. Dit is het tweede deel van Volker Ullrichs magnum opus over Hitler. Het is een volumineus, maar uiterst leesbaar boek. De militaire gebeurtenissen tussen 1939 en 1945 bepalen de thema’s van de hoofdstukken. Uitzonderingen zijn een hoofdstuk over de weg naar de Holocaust en een ‘intermezzo’ over het leven in...
Een wereld vol patronen – Rens Bod
Wetenschappelijk denken begint al in de prehistorie. Bij het woord ‘wetenschap’ denken veel mensen in eerste instantie aan de natuurwetenschappen. En voor zover ze geneigd zijn andere disciplines – zoals taal- en letterkunde, filosofie, geschiedenis en dergelijke – het predicaat ‘wetenschappelijk’ toe te kennen, gebeurt dat alleen als de kennis die dat...
