Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Anti-vaccinatiebewegingen bestonden in de VS al in de negentiende eeuw en werden aanvankelijk vooral bevolkt door artsen. Geleidelijk maakten die plaats voor leken met anti-wetenschappelijke opvattingen.

Op 10 oktober 1879 kwam in New York een groep medical gentlemen (aldus The New York Times) bijeen om te luisteren naar een anti-vaccinatietoespraak. Vaccins, vooral tegen pokken, waren indertijd in belangrijke delen van Amerika verplicht voor scholieren, maar niet alle artsen waren overtuigd van de werking. Sommige New Yorkse toehoorders waren zo gegrepen dat ze besloten een Anti-Vaccination League op te richten. Vijf van de zeven leiders van die club hadden geneeskunde gestudeerd.

De artsen maakten bezwaar tegen de onveiligheid van vaccins. Indertijd was daar enige reden toe: inenters deden weinig aan ontsmetting en vaccins werkten niet altijd. Daarnaast hadden sommigen bezwaren tegen de theorie dat micro-organismen ziekten veroorzaakten – een theorie die in die jaren sterk in opkomst was en die het nut van vaccins kon verklaren.

Doordat die theorie steeds meer artsen overtuigde en inenters hygiënischer gingen werken, verlieten steeds meer artsen de anti-vaccinatiebeweging. Die kwam rond 1900 vooral in handen van leken, zoals stenograaf, pleitbezorger van een medicijnloze samenleving en voorstander van genezing door elektriciteit en magneten Frank D. Blue, die de strijd tegen ‛bloedvergiftigers’ vol energie voerde, maar een krimpende groep vertegenwoordigde.

Raad des Doods

‘De bloedvergiftigers uit Pittsburgh, Pennsylvania, hebben veel tegenstand gekregen vanwege hun plannen om alle kinderen te laten vergiftigen. Sommige docenten hebben geweigerd ongevaccineerde stokebranden uit hun klas te verwijderen. Dus nu heeft de Raad des Doods aangekondigd dat vanaf deze herfst alle ongevaccineerden streng zullen worden uitgesloten en dat leraren die hen toch toelaten zullen worden vervolgd.’ Aldus anti-vaccinatieactivist Frank D. Blue aan geestverwant Montague R. Leverson, mei 1898.

Pokken tegengehouden

‘Ik moet toegeven dat sommige leken, met en zonder hogere opleiding, en sommige artsen met een stevige reputatie niet geloven dat vaccins pokken voorkomen. Maar het heersende idee is dat vaccinatie de verspreiding van de angstaanjagende ziekte lijkt tegen te houden en hem minder gevaarlijk maakt voor wie hem toch oploopt. Hoewel niet iedereen het gelooft, accepteert de grote meerderheid de werking van vaccins, net als de meeste artsen.’ Aldus en lid van het Hooggerechtshof, John Marshall Harlan, in een uitspraak in een zaak over verplichte vaccinaties, 1905.

Artsen tegen vaccinatie
Artsen tegen vaccinatie
Artikel

Artsen tegen vaccinatie

Anti-vaccinatiebewegingen bestonden in de VS al in de negentiende eeuw en werden aanvankelijk vooral bevolkt door artsen. Geleidelijk maakten die plaats voor leken met anti-wetenschappelijke opvattingen. Op 10 oktober 1879 kwam in New York een groep medical gentlemen (aldus The New York Times) bijeen om te luisteren naar een anti-vaccinatietoespraak. Vaccins, vooral tegen pokken, waren...

Lees meer
Walcheren profiteerde van slavenvaart
Walcheren profiteerde van slavenvaart
Artikel

Walcheren profiteerde van slavenvaart

In de periode 1755-1790 hing een kwart van de economie van Vlissingen samen met slavenhandel. Ook de rest van het Zeeuwse Walcheren had er baat bij. Timmerlieden die schepen bouwden, touwslagers die de lijnen fabriceerden, kuipers die tonnetjes leverden waarin buskruit werd vervoerd: al deze ambachtslui profiteerden op Walcheren in de achttiende eeuw...

Lees meer
Wel zionisme, niet de Holocaust
Wel zionisme, niet de Holocaust
Artikel

Wel zionisme, niet de Holocaust

Met een alternatieve invulling van de ‘tien tijdvakken’ wil organisatie The Black Archives het geschiedenisonderwijs minder eurocentrisch maken. De ‛tijd van steden en staten’ (1000-1500) wordt de ‛tijd van grote rijken in Azië, Afrika en Amerika’. De ‛tijd van ontdekkers en hervormers’ (1500-1600) verandert in de tijd van ‛explosieve uitwisseling’ en de ‛tijd van regenten...

Lees meer
Duur schaakstuk
Duur schaakstuk
Artikel

Duur schaakstuk

Een middeleeuws schaakstuk brengt bij een veiling in juli waarschijnlijk honderdduizenden ponden op. Het is een van ‛Lewis-stukken’, bekend bij Harry Potter-liefhebbers. Het schaakstuk uit de twaalfde eeuw, aangeboden bij Sotheby’s, is vormgegeven als een strijder, net als veel andere Lewis-stukken. Sommigen stellen berserkers voor: krijgsmannen die zichzelf in trance brachten voor de...

Lees meer
Vooroordelen over Arabische cijfers
Vooroordelen over Arabische cijfers
Artikel

Vooroordelen over Arabische cijfers

‘Moeten Amerikaanse scholen onderwijs geven in Arabische cijfers?’ ‘Nee’ vond 56 procent van ondervraagden. Bureau Civic Science legde de vraag voor aan 3624 Amerikanen, van wie een kleine meerderheid dus tegen cijfers uit de Arabische wereld beweerde te zijn. Dat is opmerkelijk, want de cijfers die westerlingen gebruiken zíjn Arabisch, of preciezer gezegd:...

Lees meer
Excuses aan Congolese kinderen
Excuses aan Congolese kinderen
Artikel

Excuses aan Congolese kinderen

De Belgische premier Charles Michel heeft excuses aangeboden aan duizenden ‛metiskinderen’ die in de koloniale tijd zijn weggehaald bij hun ouders. De kinderen hadden een blanke vader en een zwarte moeder, en werden geboren in Congo, Rwanda en Burundi. België haalde duizenden van hen weg bij hun moeders en liet de kinderen opvoeden...

Lees meer
Van Oldenbarnevelt
Van Oldenbarnevelt
Interview

Nicolaas Matsier over zijn historische held

Nicolaas Matsier schreef een roman over de laatste negen maanden uit het leven van raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt. Hij zat toen in de gevangenis. De advocaat van Holland is een eerbetoon aan een groot staatsman die de Nederlandse gewesten aaneen wist te smeden.

Lees meer
Film – Apollo 11
Film – Apollo 11
Artikel

Film – Apollo 11

Meeslepende beelden in Apollo 11. Er is een nieuw soort historische documentaire in opkomst: deze films draaien niet om kennisoverdracht, maar willen de kijker onderdompelen in een historische ervaring. Commentaarstemmen en interviews met deskundigen ontbreken. Een recent voorbeeld is Peter Jacksons They Will Not Grow Old, dat met een compilatie van archiefmateriaal...

Lees meer
De Tweede Wereldoorlog in infographics – Jean Lopez e.a.
De Tweede Wereldoorlog in infographics – Jean Lopez e.a.
Artikel

De Tweede Wereldoorlog in infographics – Jean Lopez e.a.

Geregistreerde patenten per land in 1940, de vuurkracht en de bepantsering van het Franse slagschip de Richelieu, en de vrouwelijke slachtoffers in het Sovjetleger (maar liefst 800.000). Veel meer van dit soort informatie is te vinden in De Tweede Wereldoorlog in infographics. In een infographic wordt kwantitatieve informatie schematisch weergegeven door middel...

Lees meer
De vernuftige etser – Henk van Nierop
De vernuftige etser – Henk van Nierop
Artikel

De vernuftige etser – Henk van Nierop

Dief, fraudeur, pornograaf, lasteraar, incestpleger, pooier van zijn eigen vrouw, atheïst – het waren geen geringe vergrijpen waar de zeventiende-eeuwse graficus, schrijver en jurist Romeyn de Hooghe (1645-1708) van werd beschuldigd. Vooral de laatste aanklacht kon in het vroegmoderne Europa iemand de kop kosten. Nu liep dat in de Republiek niet zo’n vaart als in...

Lees meer
Voorpublicatie Geschreven geschiedenis
Voorpublicatie Geschreven geschiedenis
Artikel

Voorpublicatie Geschreven geschiedenis

In zijn boek Geschreven geschiedenis presenteert de Britse historicus Simon Sebag Montefiore meer dan honderd brieven die de wereld hebben veranderd. Sommige voeren de lezer  naar de wereld van beroemde ontdekkers zoals Charles Darwin, Ada Lovelace en Christoffel Columbus. Ada Lovelace aan Andrew Crosse, ca. 16 november 1844 Ada Lovelace werd geboren in 1815. Ze...

Lees meer
‘Bronbeek moet een stemmentheater worden waarin ook gekoloniseerde stemmen een nadrukkelijke rol krijgen’
‘Bronbeek moet een stemmentheater worden waarin ook gekoloniseerde stemmen een nadrukkelijke rol krijgen’
Artikel

‘Bronbeek moet een stemmentheater worden waarin ook gekoloniseerde stemmen een nadrukkelijke rol krijgen’

De Collegedag Koloniale Geschiedenis op 13 september speelt zich af op een historische locatie: Museum Bronbeek in Arnhem. Conservator en plaatsvervangend directeur Hans van den Akker is een van de sprekers en verbindt het museum in zijn lezing met de koloniale geschiedenis in Nederlands-Indië. Met een postkoloniaal debat dat in alle hevigheid woedt, wil het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten