Home Erdogan beledigt Nieuw-Zeeland

Erdogan beledigt Nieuw-Zeeland

Erdogan beledigt Nieuw-Zeeland

Guido van Hengel

Historicus

Gepubliceerd op: 19 april 2019

Update 7 april 2020

Na de terroristische aanslag op een moskee in Christchurch op 15 maart hield de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een opmerkelijke speech.

In reactie op het drama gooide hij de dader van de aanslag – een Australische white supremacist – op één hoop met de Nieuw-Zeelandse en Australische soldaten die in 1915 tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden bij de Slag om Gallipoli. ‘Wat deden jullie hier? Waarom kwamen jullie helemaal hiernaartoe? De enige reden was: wij waren moslims, en zij christenen. Jullie grootouders kwamen hier, en ze keerden terug in doodskisten. Zonder twijfel zullen we jullie terugsturen zoals we met jullie grootouders hebben gedaan.’

Een onzinnige observatie: de soldaten uit het Britse Gemenebest vochten bij Gallipoli natuurlijk niet tegen de islam, maar tegen het Ottomaanse Rijk, dat een bondgenootschap had gesloten met het Duitse Rijk. Merkwaardig is ook de diplomatieke blunder, want Erdogan brak met de bijzondere Turks-Nieuw-Zeelandse herdenkingscultuur. Net als voor de Australiërs betekent ‘Gallipoli’ voor de Nieuw-Zeelanders een bevestiging van de eigen identiteit, juist omdat de soldaten zich in 1915 door de Britten ‘gebruikt’ hadden gevoeld in een verre oorlog die niet de hunne was.

Voor Turken is de slag belangrijk, omdat de latere stichter van Turkije – Mustafa Kemal Atatürk – daarin een heldenrol speelde. Het was nota bene diezelfde Atatürk die nadien besloot dat de Slag bij Gallipoli een symbool moest worden van de vriendschap tussen twee verre volkeren – verenigd in het trauma van de Eerste Wereldoorlog. Op het Ari-Burni-monument bij Gallipoli staat zijn uitspraak uit 1934 gegraveerd: ‘Voor ons is geen verschil tussen de Johnnies en Mehmets die naast elkaar begraven liggen in dit land. Moeders, die hun zonen ver weg hebben gestuurd, droog uw tranen! Jullie zonen rusten nu in ons hart, en in vrede. Nadat zij hun levens gegeven hebben op dit land, zijn zij ook onze zonen geworden.’

Jaarlijks komen duizenden Australiërs, Nieuw-Zeelanders én Turken samen bij Gallipoli om de slag te herdenken. Erdogans uitspraken zullen zeker invloed hebben op deze doorgaans harmonieuze herdenkingen. Zowel Australië als Nieuw-Zeeland heeft namelijk al gedreigd met diplomatieke sancties.

Nieuwste berichten

Péter Magyar bezoekt de archieven, 4 november 2026.
Péter Magyar bezoekt de archieven, 4 november 2026.
Nieuws

Hongaarse heksenjacht dreigt na openbaarmaking informantenarchief

De Hongaarse regering maakt tienduizenden documenten uit de archieven van de communistische geheime politie openbaar. Daarmee komt de nieuwe minister-president Péter Magyar een verkiezingsbelofte na, maar bij veel Hongaren leidt het tot onrust. Sommigen troffen tot hun schrik de namen van hun familieleden aan. Maar wat betekent het precies als een naam uit de lijst...

Lees meer
Groot NEderland
Groot NEderland
Nieuws

Groot-Nederlandse gedachte veranderde van romantisch ideaal in extreem-rechts hondenfluitje

Nederland en Vlaanderen in één staat: wat ooit begon als gedachte-experiment onder Nederlandse en Vlaamse studenten zou in de twintigste eeuw verworden tot extreem-rechts idee over een zuivere Nederlandse gemeenschap. Harold van der Kraan schrijft in zijn proefschrift dat de Groot-Nederlandse gedachte in de periode 1880-1980 nooit volledig van het Vlaamse toneel verdween. In 1911...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

‘De overlevenden van de oorlog snakten naar iets motiverends’

Waarom schoten er direct na 1945 zoveel voetbalstadions uit de grond in Duitsland? Hadden de mensen daar nietiets beters te doen? Soms wordt boeiende geschiedenis geschreven door uit te gaan van wat mensen samenbindt in tijden van crisis. En nee, dat zijn niet altijd zware woorden of abstracte vergezichten. Dat kan ook het vooruitzicht van...

Lees meer
‘De taboes moeten plat’
‘De taboes moeten plat’
Interview

‘De taboes moeten plat’

Religieus geweld bestáát, betoogt religiewetenschapper Kaj Brens in zijn eerste boek Heilige huisjes. Draai er dus niet omheen. ‘Als je de oorzaken niet onder ogen wilt zien, kom je nooit aan de oplossing toe.’  Zijn boek Heilige huisjes is geboren uit frustratie. Kaj Brens ergerde zich in 2015 na de aanslag op de redactie van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten