Alle artikelen
De jaren rond 1900 waren een tijd van hoop en optimisme. Dankzij nieuwe technieken kwamen er steeds meer producten op de markt, die steeds meer mensen konden betalen.
In het Frans heet de periode rond de vorige eeuwwisseling de belle époque, oftewel ‘het mooie tijdperk’. Steeds meer mensen profiteerden van de verworvenheden van de Industriële Revolutie. Dankzij mechanisatie en nieuwe productietechnieken werden veel basisbehoeften goedkoper.
Meer historische context bij het nieuws? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
De jaren tussen 1880 en 1920 vormden een overgangsperiode naar de moderne maatschappij. Een oude wereld begon te verdwijnen, maar kon nog net worden vastgelegd. Er kwamen betaalbare en draagbare fototoestellen met een steeds kortere sluitertijd op de markt. Daarmee kon het dagelijks leven voor het eerst ongeposeerd worden vastgelegd. De pioniers van de fotografie lieten zien dat de elite steeds meer nieuwe luxeproducten ontdekte. Producenten maakten reclame om goederen uit de koloniën, zoals suiker, thee, koffie en cacao, aan steeds meer mensen te verkopen.
Authentiek uit de fabriek
Veel middenstanders wezen trots op hun nieuwe machines. Tegenwoordig pronken bedrijven met hun handgemaakte en ambachtelijke producten, maar rond de eeuwwisseling benadrukten reclames juist dat producten machinaal vervaardigd waren.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Ook de houdbaarheid van voedsel verbeterde door pasteurisatie en nieuwe koeltechnieken. De handel in ijsblokken voor de koeling van voedsel verdween. Wel kwam een ander beroep op: ijscoman – een verkorting van ‘ijscompagnie’ – met een nieuw luxeproduct.
In 1851 werd de eerste waterleiding van de duinen naar Amsterdam aangelegd, maar veel mensen bleven voor schoon drinkwater
aangewezen op de waterwagen die regelmatig langs de huizen ging. Tegelijkertijd kon een groot deel van de mensen niet aanhaken bij de toenemende welvaart. Door een bevolkingsexplosie waren de steden overvol geraakt; de armste inwoners woonden in krotten in sloppenwijken. Als ze iets wilden kopen waren ze aangewezen op straathandel. Met handkarren vervoerden handelaren hun producten van en naar de markt.
De Amsterdamse arts Samuel Sarphati pleitte voor de instelling van broodfabrieken ten behoeve van deze armen. Deze fabrieken konden meer produceren omdat ze beschikten over meerdere heteluchtovens en een broodmachine. Hierdoor daalde de prijs van brood. Zo profiteerde ook de onderste laag van de samenleving dankzij de liefdadigheid en inventiviteit van anderen in dit tijdperk van rust en welvaart.
Met kleur weer tot leven gewekt
Dit beeldessay is gebaseerd op Vergeten Nederland in beelden en gebeurtenissen van Gerard Kamp (176 p. Omniboek, € 29,99). Op basis van onderzoek en intuïtie kleurt Kamp zwart-witfoto’s in. Kamp maakt dankbaar gebruik van lokale archieven die hun collectie gedigitaliseerd hebben.
Marktverkopers hadden voor elk wat wils
De markt staat onder druk omdat kraamhouders aan steeds meer regelgeving moeten voldoen. De jaren rond 1900 waren juist een tijd van hoop en optimisme voor marktverkopers. Dankzij nieuwe technieken kwamen er steeds meer producten op de markt, die steeds meer mensen konden betalen.
Romeinen gijzelden kinderen
Rusland neemt kinderen mee uit Oekraïne en plaatst hen in Russische gezinnen. De Romeinen haalden ook al kinderen weg uit veroverde gebieden.
Lollig boos doen tegen een stroman
In Zutphen komt een museum over de geschiedenis van Gelderland. De initiatiefnemers, de 'Ridders van Gelre', kwamen in een vorige tentoonstelling niet veel verder dan het afkraken van Willem van Oranje.
Opblaastanks en kunstenaars: het Amerikaanse spookleger
Oekraïne zet opblaasbare tanks en voertuigen in om de Russen te misleiden. In de Tweede Wereldoorlog had het Amerikaanse leger zelfs een 'spookdivisie'.
De mythe van het Titanic-orkest
Op de noodlottige avond van 14 april 1912 bleef het Titanic-orkest spelen, terwijl het schip zonk. De media prezen de acht muzikanten als helden, die passagiers in hun laatste momenten met troostende melodieën hadden bijgestaan. Maar tegenwoordig heeft het verhaal een negatieve connotatie: de muzikanten staan symbool voor het negeren van naderend onheil. Dat de...
Dankzij deze president werd Chili voor even een rood paradijs
In hartje Santiago, tegenover het presidentiële Moneda-paleis, werd in 2000 een standbeeld onthuld van de voormalige president Salvador Allende Gossens. Op de sokkel staan zijn laatste publiekelijke woorden: Tengo fe en Chile y su destino – ‘Ik heb vertrouwen in Chili en zijn bestemming.’ Hij sprak ze uit in een radiotoespraak op 11 september 1973,...
Antoni van Leeuwenhoek zag minidiertjes onder de loep
Onder zijn microscoop zag Antoni van Leeuwenhoek allerlei ‘dierkens’ krioelen. Maar het belang van zijn ontdekkingen had hij nog niet door.
Theo Thijssen: een meester met een missie
Schrijver-onderwijzer Theo Thijssen had een hekel aan schooldirecteuren, inspecteurs en modieuze onderwijsvernieuwers. Hij vertrouwde liever op het vakmanschap van gewone, nuchtere docenten, die intuïtief lesgaven en zo hun leerlingen verhieven – ook die uit de lagere milieus. ‘Peinzen over z’n vak is voor een schoolmeester een merkwaardige bezigheid.’ Zevenenveertig was Theo Thijssen toen hij dit...
‘Elly’s dagboek bevat sporen van tranen’
Jutta Chorus vertelt over haar historische sensatie. ‘Ik vond een koffertje vol brieven, dagboeken en documenten van drie generaties vrouwen.’
Postumus: de slimme keizer van Gallië
In de derde eeuw stichtte de Romeinse bevelhebber Postumus een eigen keizerrijk in Gallië. Hij bleek een betere bestuurder dan zijn Romeinse rivalen.
Landbouw op kleine schaal werd groot
Kleinschalig boeren en lokaal kopen: daar lag volgens alternatieve producenten en klanten in de jaren 1970 en 1980 de weg naar een beter milieu.
VOC vernietigde op grote schaal bomen
In 1625 trok Herman van Speult, VOC-gouverneur van Ambon, met een vloot naar het Molukse schiereiland Hoamoal om bomen te vernielen.
