Home Magazines Historisch Nieuwsblad 12 - 2019
December 2019

Historisch Nieuwsblad 12 - 2019

‘Historici, breek uit uw zolderkamers, roer u meer dan ooit in het publieke debat met feiten, cijfers, argumenten en tegenargumenten. Maak de historische discussie, juist met alle twijfel en nuance die daarbij horen, weer aanschouwelijk voor het brede publiek.’ In het nieuwe nummer van Historisch Nieuwsblad leest u de hartstochtelijke oproep van Geert Mak, waarmee hij begin oktober het Geschiedenis Festival opende.   Verder leest u onder andere over ‘de jaren van het lood’, een van de duisterste periodes uit de Italiaanse geschiedenis, waarin bloedige aanslagen het openbare leven ontwrichtten. Daarnaast vindt u het verhaal van Anthony Fokker, de luchtvaartpionier voor wie Nederland te klein en benauwd was, en ontdekt u de ware aard van Julianus de Afvallige: was hij zo bescheiden en zachtaardig als hij zelf meende, of juist onnoemelijk wreed, zoals zijn tegenstanders verkondigden?
Cover afbeelding voor Historisch Nieuwsblad 12 - 2019
Balthasar Gerards vermoordt Willem van Oranje
Balthasar Gerards vermoordt Willem van Oranje
Artikel

Balthasar Gerards was een martelaar voor het katholieke geloof

De terechtgestelde moordenaar van Willem van Oranje was in katholieke ogen een martelaar voor het geloof. Vrome bewonderaars stalen zijn schedel en brachten die naar Keulen om als relikwie te worden vereerd. Toch weigerde het Vaticaan hem heilig te verklaren.

Lees meer
Julianus de Afvallige
Julianus de Afvallige
Artikel

Julianus de Afvallige

Vanaf het begin van de vierde eeuw aanbaden alle Romeinse keizers de christelijke God. Op één na: Julianus. Wat voor man was deze afvallige? Bescheiden en zachtaardig, zoals hij zelf meende? Of juist onnoemelijk wreed, zoals zijn christelijke tegenstanders verkondigden? Begin juni 362 vertrok keizer Julianus met zijn leger uit Constantinopel richting Antiochië, op de...

Lees meer
De Jaren van het Lood
De Jaren van het Lood
Artikel

De Jaren van het Lood

Vijftig jaar geleden begon in Italië een golf van aanslagen. Terroristen van zowel links als rechts voerden acties uit die honderden mensen het leven kostten en meer dan duizend van hen verwondden. Tegenwoordig is het rustiger. De Italiaanse staat heeft met succes een tegenoffensief ingezet.   In de middag van 12 december 1969, om 16.37...

Lees meer
Solon
Solon
Artikel

Het democratische experiment van Solon

Steeds meer jongeren kampen met schulden. Toen veel Atheners in de zesde eeuw voor Christus in financiële problemen raakten, besloot politicus Solon om alle schulden kwijt te schelden.

Lees meer
Vuurwapenbezit aan banden gelegd
Vuurwapenbezit aan banden gelegd
Artikel

Vuurwapenbezit aan banden gelegd

Na een nieuwe schietpartij in de Verenigde Staten barst de discussie over de regulering van vuurwapenbezit weer los. Door een maas in de wet was vuurwapenbezit in Nederland eind negentiende eeuw vrij. Maar toen de angst voor een communistische omwenteling opspeelde, greep minister van Justitie Theo Heemskerk in. Zijn Vuurwapenwet legde burgers vanaf 1919 strengere beperkingen op.

Lees meer
Anthony Fokker
Anthony Fokker
Artikel

Geluksvogel Anthony Fokker

Nederland was te klein en te benauwd voor luchtvaartpionier Anthony Fokker. Daarom was hij vanaf 1923 vooral actief in de Verenigde Staten. Hij leefde er tussen de rich and famous en werd wereldberoemd. Een onwaarschijnlijke levensloop voor een jongen die op school niet wilde deugen. Het succesverhaal van Anthony Fokker als vliegtuigbouwer begon in augustus...

Lees meer
De waarheid onder vuur
De waarheid onder vuur
Artikel

De waarheid onder vuur

In zijn openingsrede tijdens het Geschiedenis Festival op 5 oktober jongstleden deed schrijver Geert Mak een hartstochtelijke oproep. In deze tijden van alternative facts en identiteitspolitiek moeten historici zich meer laten horen, op basis van feiten. ‘De urgentie is groot.’ Bijna drie jaar geleden, op vrijdag 20 januari 2017, vond de inauguratie plaats van de...

Lees meer
Coen Verbraak over zijn haar historische held
Coen Verbraak over zijn haar historische held
Artikel

Coen Verbraak over zijn haar historische held

Journalist en historicus Coen Verbraak presenteert vanaf 21 november zijn documentaireserie Onze jongens op Java, over de 120.000 Nederlandse militairen die tijdens de dekolonisatieoorlog vochten tegen de nationalisten van Soekarno. Verbraak roemt Vrij Nederland-hoofdredacteur Joop van Tijn als zijn journalistieke leermeester. Wanneer maakte u kennis met Joop van Tijn? ‘Als 17-jarige stuurde...

Lees meer
De uitvinding van de kerstkaart
De uitvinding van de kerstkaart
Artikel

De uitvinding van de kerstkaart

Kerstkaarten schrijven en versturen is zwaar werk, vindt Annegreet van Bergen. Toch had de uitvinder van dit jaarlijkse ritueel de bedoeling om tijd te besparen.

Lees meer
STELLING: christelijk Nederland
STELLING: christelijk Nederland
Artikel

STELLING: christelijk Nederland

  Eva Rovers ‘Zonder twijfel. Tweeduizend jaar christelijke dominantie wis je niet uit met een paar decennia ontkerkelijking. Het kerkelijk geloof speelt uiteraard niet meer dezelfde rol als een halve eeuw geleden, laat staan langer geleden. Maar onze moraliteit en ons mensbeeld worden nog altijd sterk bepaald door de christelijke levensbeschouwing. Denk aan waarden als...

Lees meer
Film – Ze noemen me baboe
Film – Ze noemen me baboe
Artikel

Film – Ze noemen me baboe

Geweldig, die schat aan historisch beeldmateriaal in Eye Filmmuseum en het Nederlands Instituut Beeld en Geluid. De rijkdom ervan valt weer eens te constateren in de archieffilm Ze noemen me baboe van Sandra Beerends, die eerder over het Indische oorlogsverleden van haar moeder de korte film Arigato schreef en produceerde. In haar...

Lees meer
De beul van Amersfoort – Richard Hoving
De beul van Amersfoort – Richard Hoving
Artikel

De beul van Amersfoort – Richard Hoving

‘Er hangt een waas over zijn gezicht. Het is geen kou, het is de walm van een vreugdeloze, sombere extase; de extase van geslacht en de dood, die elkaar in het schuilhol van de menselijke dierlijkheid gevonden hebben.’ Die impressie gaf de romancier en dichter Theun de Vries in juni 1945 van SS-kampbewaker Josef Kotalla,...

Lees meer
The Royal Society – Adrian Tinniswood
The Royal Society – Adrian Tinniswood
Artikel

The Royal Society – Adrian Tinniswood

Eind 1660 openden zich in Londen de deuren van de Royal Society, een genootschap bestaande uit academici, amateurgeleerden en leden van de hofhouding. De koning zelf was de beschermheer van deze veredelde herenclub. Over politiek en theologie werd niet gesproken, zo schrijft de cultuurhistoricus Adrian Tinniswood in zijn boek over dit genootschap, maar des te...

Lees meer
De kolonieman – Angelie Sens
De kolonieman – Angelie Sens
Artikel

De kolonieman – Angelie Sens

Wie Het pauperparadijs van Suzanna Jansen heeft gelezen, denkt bij de ‘kolonies’ die de Maatschappij van Weldadigheid begin negentiende eeuw in Drenthe stichtte in de eerste plaats aan vernedering, stigmatisering en uitbuiting. Het idee dat ‘onmaatschappelijke elementen’ opgevoed moesten worden tot eerbare burgers zien we nu als uiterst paternalistisch, en ook toen al was er...

Lees meer
Romantici en revolutionairen – Honigs & Jensen
Romantici en revolutionairen – Honigs & Jensen
Artikel

Romantici en revolutionairen – Honigs & Jensen

Literatuurgeschiedenissen kunnen in beginsel heel interessant zijn, omdat romans, gedichten, verhalen en de literaire kritiek niet alleen een spiegel zijn van een samenleving, maar deze ook mede vormgeven. Hoe keken mensen tegen hun wereld aan? Wat hield hen bezig? Hoe gingen ze met elkaar om? Wat waren hun dromen, idealen, verlangens, frustraties en angsten? Literatuur...

Lees meer
Winteroorlog: guerrilla in de sneeuw
Winteroorlog: guerrilla in de sneeuw
Artikel

Winteroorlog: guerrilla in de sneeuw

Finland heeft zijn grens met Rusland afgesloten. In de winter van 1939 dachten de Russen dat ze hun buren snel konden overrompelen, maar dat mislukte.

Lees meer