Artikelen geschreven door Teun Willemse
Hulpactie voor verbrande bibliotheek
Nederlandse organisaties verzamelen documenten voor de universiteitsbibliotheek van Kaapstad. In april brak er een verwoestende brand uit bij de University of Cape Town, waarbij een deel van de unieke African Studies-collectie in vlammen opging. Onder andere het Nationaal Archief, het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en het Zuid-Afrikahuis roepen onderzoekers op om fotokopieën van bronnen uit...
‘Maak een beeldarchief met gevoelige karikaturen’
De Volkskrant ging door het stof na het plaatsen van een karikaturale illustratie van Maurice de Hond, die deed denken aan antisemitische propaganda uit het verleden. Volgens de krant ontbrak het de redactie aan ‘historisch besef om de overeenkomst te zien’. Volgens NIOD-onderzoeker Kees Ribbens zou een archief met historische propagandabeelden bij kunnen dragen aan...
‘Luister naar de ander’
Schrijver Abdelkader Benali trok zich terug als spreker voor de 4 mei-voordacht, nadat er ophef was ontstaan over uitspraken die hij deed in 2006. De toespraak die hij in de Nieuwe Kerk in Amsterdam had willen houden, publiceert hij nu in de bundel De stilte van de ander. Hierin vraagt Benali om bij het herdenken...
Wonen werd de afgelopen eeuwen goedkoper
De prijzen van Nederlandse koopwoningen gaan door het dak en in de grote steden worden de huren steeds hoger. Toch concludeert econoom Matthijs Korevaar dat wonen gedurende de afgelopen eeuwen juist betaalbaarder is geworden. ‘We zijn vooral luxer gaan wonen.’ Voor zijn promotie aan de Universiteit Maastricht onderzocht Matthijs Korevaar de betaalbaarheid van woningen in...
‘Het stigma op armoede is nog steeds een actuele kwestie’
Door een nieuwe definitie van armoede vallen veel minder Nederlanders onder de armoedegrens. In 1818 wilde generaal Johannes van den Bosch een eind maken aan alle armoede in Nederland.
Van de collegezaal naar de straat
Universiteiten in Nijmegen en Amsterdam bemoeien zich op praktische wijze met geschiedenis in de openbare ruimte. De ene laat muren beschilderen, de andere voorziet koloniale straatnaamborden van context. In Nijmegen verschijnen vijftien muurschilderingen die de geschiedenis van de stad zichtbaar moeten maken, van de Romeinen tot de krakersrellen. ‘Het moet een stedelijke identiteit creëren,’ vertelt...
‘De absurditeit van de oorlog is hier voelbaar’
Van de gruwelijke represailles in Appelbergen tot de eerste bevrijders in Zuid-Limburg, en van het bombardement in Rotterdam tot een kerkrazzia in Aalten. De Tweede Wereldoorlog voltrok zich in alle uithoeken van ons land. Voor zijn boek Hier is het gebeurd bezocht Ad van Liempt plekken waar de oorlog zich afspeelde. ‘Je waant je midden in het verhaal.'
Bij enquêtes rollen er koppen
Het kabinet vergaderde in 2021 over het snoeiharde rapport in de toeslagenaffaire en de politieke consequenties die daaraan verbonden moesten worden. Er komt steeds meer kritiek op het gebrek aan transparantie in de regering, ook omdat premier Rutte eerder een parlementair onderzoek naar de Nederlandse steun aan Syrische rebellen probeerde te dwarsbomen. Volgens parlementair historicus...
Vergelijkingen tussen de avondklok en spertijd gaan nauwelijks op
De avondklok tijdens de coronapandemie riep associaties op met de ‘spertijd’ in de Tweede Wereldoorlog. Volgens historicus Robin te Slaa gaat die historische vergelijking nauwelijks op. ‘In beide gevallen wordt de vrijheid van burgers beperkt, maar daar houdt de overeenkomst dan ook op.’ Toen het kabinet een avondklok overwoog om het aantal coronabesmettingen in te...
Kolonieman krijgt een standbeeld
In Frederiksoord komt een standbeeld van Johannes van den Bosch, oprichter van de Koloniën van Weldadigheid en uitvinder van het cultuurstelsel in Indië. Zijn biograaf Angelie Sens ziet niets in het initiatief. Johannes van den Bosch richtte in 1818 de Maatschappij van Weldadigheid op, die behoeftige stedelingen grond gaf in Drenthe en Overijssel om te...
Jonathan Israel: ‘We mogen de grootse prestaties uit de Gouden Eeuw niet uit het oog verliezen’
In 1995 publiceerde Jonathan Israel De Republiek. 1477-1806. Het werd bejubeld als een nieuw standaardwerk over de Nederlandse vormingsgeschiedenis. Een kwart eeuw later is de Britse historicus nog altijd gefascineerd door de Gouden Eeuw. ‘Hedendaagse debatten over tolerantie raken de kern van de Nederlandse identiteit. Het is jullie erfenis.’ Via een videoverbinding krijgt Israel de...
De besmette medailles van Rie Mastenbroek
De Olympische Spelen van 1936 in Berlijn werden door de nazi’s ingezet als propagandamiddel. Sporters die actief waren op de ‘Spelen van Hitler’ kregen daar later kritiek op. Zo ook Rie Mastenbroek, de Nederlandse zwemster die vier medailles binnensleepte, maar voortaan altijd geassocieerd werd met het Duitse regime.