Artikelen geschreven door Teun Willemse
Toen er snel woningen moesten komen, bouwden de Romeinen de hoogte in
Vanwege de woningnood wil Den Haag woontorens van 230 meter bouwen. Toen er in de tweede eeuw steeds meer arbeiders naar de Romeinse havenstad Ostia trokken, ging de stad ook de hoogte in bouwen. Die Romeinse appartementen waren een stuk veiliger dan vaak wordt gedacht, vertelt oudheidkundige Saskia Stevens. Als de Haagse plannen doorgaan, worden...
Middeleeuwse schakers keken niet naar status
Bij een middeleeuws potje schaak verdween sociale hiërarchie even naar de achtergrond. Eigentijdse manuscripten, schilderijen en schaakstukken laten zien dat schaakspelers van verschillende sociale en culturele achtergronden het op gelijke voet tegen elkaar konden opnemen, betoogt Cambridge-historicus Krisztina Ilko in vaktijdschrift Speculum. Volgens Ilko was schaken een manier om de sociale normen uit te dagen:...
Amerikanen gebruikten Egypte als excuus voor slavernij
Plantagehouders in de Verenigde Staten begonnen graag over het Oude Egypte om de slavernij te rechtvaardigen. Ze zagen zichzelf als ‘erfgenamen’ van de farao’s en hun slavernijsysteem. De Franse historicus Charles Vanthournout schrijft op het wetenschappelijk nieuwsplatform The Conversation dat negentiende-eeuwse Amerikanen hun jonge natie graag spiegelden aan grote rijken uit het verleden. Egypte zou...
‘Orbáns band met Rusland wringt vanwege de Hongaarse Opstand van 1956’
De Hongaarse premier Viktor Orbán schurkt tegen Poetin aan, maar dat lijkt hem in eigen land nauwelijks te deren. Koesteren de Hongaren geen wrok over het neerslaan van de Hongaarse Opstand in 1956? Toen de Hongaarse bevolking zich in 1956 probeerde te ontworstelen aan het Sovjet-communisme, stuurde Moskou tanks naar Boedapest. Honderden burgers kwamen om het leven en...
Vrouwen in de gemeenteraad zetten nieuwe onderwerpen op de kaart
De verhalen van de eerste vrouwelijke Kamerleden zijn bekend, maar wie waren de eerste vrouwen in de lokale politiek? In Ware wonderdieren geeft historicus dr. Margit van der Steen antwoord op die vraag. In een tijd dat getrouwde vrouwen officieel handelingsonbekwaam waren, waagden honderden van hen toch de sprong naar de gemeenteraad. Van der Steen...
Teruggave van ‘geroofde’ Belgische beeldjes is voorbarig, zegt onderzoeker
In het Rijksmuseum staan sculpturen die tijdens de Beeldenstorm uit Antwerpen zijn verdwenen. Het demissionair kabinet staat ‘welwillend’ tegenover teruggave van die beeldjes aan België. Volgens cultureel antropoloog Pieter ter Keurs is dat veel te voorbarig. In zijn recente HJ Schoo-lezing begon de Belgische premier Bart de Wever over de ‘prachtige pleuranten’ van het praalgraf...
Bij oorlog en geweld staan archeologen vaak machteloos
Oekraïne beschuldigt een Russische archeoloog van illegale opgravingen op de Krim. Sinds 1954 bestaat er UNESCO-wetgeving voor archeologische werkzaamheden in conflictgebieden en de bescherming van cultureel erfgoed. Maar in oorlogstijd helpen die regels nauwelijks, vertellen archeologen. Kiev vraagt om de uitlevering van de Rus Alexander Butyagin, die in december 2025 werd gearresteerd in Polen. De...
Nucleaire ballonnen boven Europa? Dit wonderlijke wapen werd bijna werkelijkheid
In de jaren vijftig onderzocht het Amerikaanse leger of het kernbommen kon afgooien met een luchtballon. Die waren goedkoop en konden onopgemerkt richting vijandelijk gebied zweven. Toch zagen wetenschappers vooral risico’s: bij slecht weer kon een nucleaire ballon de verkeerde kant op waaien. De Fransen waren in de achttiende eeuw de eersten die luchtballonnen inzetten...
Minderheidskabinet of met gedoogsteun: creatieve kabinetsvormen waren soms een oplossing
D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Afwijkende kabinetsvormen hadden in het verleden wisselend succes. De allereerste Nederlandse kabinetten waren volledige zakenkabinetten, omdat pas in 1888 de eerste politieke partijen werden gevormd. In 1883 trad het laatste pure zakenkabinet aan onder leiding van de advocaat Jan Heemskerk, die een waterstaatkundig ingenieur als minister...
Geweld tussen Thailand en Cambodja laait steeds op door historische wraakgevoelens
Thailand en Cambodja beschieten elkaar al wekenlang aan de grens, met tientallen doden en een miljoen ontheemden tot gevolg. De landen ruziën over tempels, maar volgens historici zit er meer achter het conflict dan een paar territoriale claims. De huidige grens tussen Thailand en Cambodja werd bepaald aan het begin van de twintigste eeuw. Thailand,...
Nederlanders wilden steeds minder huisgenoten en steeds meer woonruimte
In de jaren zestig woonden er meer mensen in Rotterdam en Den Haag dan nu, blijkt uit een nieuwe tijdlijn van het CBS. Onze huizencrisis heeft ermee te maken dat we de afgelopen eeuwen ruimer zijn gaan wonen, en met minder personen op één adres. In bijna 200 jaar tijd ging Nederland van 418.000 naar...
Hitler deed lettertype in de ban omdat het ‘te Joods’ was
Het Witte Huis wil het lettertype Calibri niet meer gebruiken omdat het te woke zou zijn. In de jaren dertig gebruikte de NSDAP vaak Fraktur in zijn propaganda, het gotische lettertype dat nog steeds geassocieerd wordt met het nazisme. Maar in 1941 maakte Hitlers partij een draai: het schrift werd verboden omdat het te Joods...