Na de roerige jaren van zijn voorganger snakt Amerika onder Joe Biden naar rust. In De verliefde president schrijft Willem Meiners over Warren Harding, een oud-president die in 1920 campagne voerde met een vergelijkbare return to normalcy. De president was populair, maar wordt vooral herinnerd om een buitenechtelijke relatie en ministerschandalen. Meiners wil de reputatie herstellen van een politicus die wist wat er in de samenleving speelde en niet bang was zijn mening te herzien als de tijd daarom vroeg.
Is Warren Harding de meest vergeten president van de vorige eeuw?
‘De meeste mensen die ik vertelde dat ik een biografie over Harding schreef, moesten hem eerst googelen. De herinnering aan zijn presidentschap - vanaf 1921 tot zijn dood in 1923 - is besmet geraakt door een buitenechtelijke relatie en schandalen rond zijn ministers, maar tijdens zijn regering bloeiden de VS juist op. Omdat de economische crisis daarna en Tweede Wereldoorlog verser in het geheugen liggen, is zijn presidentschap in vergetelheid geraakt.’
Waarom waren zijn relaties zo belangrijk?
‘De liefdesbrieven die de getrouwde Harding aan zijn buurvrouw Carrie Philips schreef, bieden niet alleen inzicht in zijn privéleven, maar bepaalden ook zijn politieke keuzes. Omdat Carrie dreigde hun relatie wereldkundig te maken, besloot Harding zich in 1916 niet verkiesbaar te stellen. Had hij dat wel gedaan, dan had hij grote kans gemaakt om dat jaar al het Witte Huis te betreden. In dat geval had Harding de onderhandelingen van het Verdrag van Versailles gevoerd − in plaats van Woodrow Wilson – en waren de herstelbetalingen voor Duitsland een stuk lager uitgevallen.’
Voelde Harding aan wat er speelde in de samenleving?
‘Hij begon zijn carrière als journalist met een eigen krant – hét medium aan het begin van de twintigste eeuw. Harding was altijd op stap en kreeg daardoor een goed beeld van wat mensen bezighield. Als president baseerde hij zijn beleid op de behoeften van de gewone Amerikaan. Hij opende de deuren naar het consumentisme: Amerikanen kochten massaal radio’s, platenspelers, fornuizen, koelkasten en auto’s. De lonen gingen omhoog en de werkloosheid daalde van 13 naar 2 procent.’
Was hij vooruitstrevend?
‘Als journalist schreef Harding vreselijke dingen over Afro-Amerikanen en lynchpartijen. Maar als president reisde hij juist af naar Birmingham in Alabama, een broeinest van de Ku Klux Klan, om het voor zwarte Amerikanen op te nemen. Hij was bereid te leren van wat hij zag en meemaakte. Het feit dat zwarte Amerikanen meevochten tijdens de Eerste Wereldoorlog veranderde zijn mening compleet. Hetzelfde gold voor zijn beeld van indianen. In zijn krant schreef hij dat er in Amerika geen ruimte voor hen was, maar na zijn verkiezing nodigde hij juist veel opperhoofden uit in het Witte Huis. Het was alsof hij boete deed voor zijn eerdere opvattingen.’
De verliefde president. Hoe Warren Harding de roaring twenties begon
Willem Meiners, 304 p. Uitgeverij Balans, € 22,99
Bestel in de webshop.
