• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 4/2015

    Benito Mussolini (1883-1945)

    Vader van het fascisme

    Door: Rob Hartmans

    In 1922 kwam Benito Mussolini na een loopbaan vol geweld in Italië aan de macht. Toch sprak hij aanvankelijk tot de verbeelding van veel kunstenaars en intellectuelen. Ze vonden het fascisme een begrijpelijke reactie op het zielloze materialisme van hun tijd.

    In oktober 1927 hield het deftige liberale Algemeen Handelsblad een onderzoek onder zijn lezers, met als vraag wie de grootste levende figuur van dat moment was. Het publiek moest zes namen noemen, en 70 procent van de inzenders wees de Amerikaanse uitvinder Thomas Alva Edison aan als grootste tijdgenoot. Op de tweede plaats, genoemd door 66 procent, kwam echter Benito Mussolini, die vijf jaar daarvoor in Italië op legale wijze premier was geworden, maar zich inmiddels tot dictator had ontpopt. Hoewel er ook kritiek kwam op deze uitverkiezing – de sociaal-democratische krant Het Volk begreep niet waarom ‘Thorbecke’s nazaten’ zo’n bewondering koesterden voor deze ‘afzichtelijke tirannie’ – was de uitslag niet erg opmerkelijk. In deze jaren was de fascistische dictator tamelijk populair.
     

    Het fascisme

    De voormalige Amerikaanse ambassadeur in Rome, Richard Washburn Child, bezorgde in 1928 de Engelstalige uitgave van Mussolini’s autobiografie en schreef er een ronkend voorwoord bij. In heel Europa sloegen leden van het establishment tevreden gade hoe de Duce in Italië een einde had gemaakt aan de sociale onrust die na de Eerste Wereldoorlog in het land geheerst had. Winston Churchill noemde Mussolini in privégesprekken weliswaar een ‘zwijn’ wegens de wreedheden die zijn knokploegen begingen, maar liet zich publiekelijk lovend uit over de man die een dam opwierp tegen de ‘rode revolutie’. De Nederlandse zakenman en politicus Hendrik Colijn bracht in 1929 in het geheim een bezoek aan Mussolini en noemde hem in brieven een ‘verstandig man’. In Nederland zou het misschien iets anders moeten, maar voor Italië was het fascisme volgens Colijn ‘geen gek systeem’.
     

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen