Mirjam Janssen

INTERVIEW Noah Shusterman – De Franse Revolutie

‘Fransen wijzen bezoekers er graag op dat Frankrijk het land is van de droits de l’homme – de natie die de wereld de mensenrechten schonk,’ zo schrijft de Amerikaanse historicus Noah Shusterman in het slotwoord van De Franse Revolutie. Maar in zijn boek laat Shusterman, assistent-hoogleraar geschiedenis aan de Chinese Universiteit van Hongkong, ook zien...

INTERVIEW Antony Beevor Ardennenoffensief

In september 1944 verwachtte Nederland een snelle bevrijding. De geallieerde troepen rukten op vanuit het zuiden en iedereen dacht dat de oorlog gauw zou zijn afgelopen. Maar Operatie Market Garden onder leiding van de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery werd een mislukking: de geallieerden kwamen niet verder dan de Rijn. Een paar maanden later speelde Montgomery...

De betoverende wereld van Maria Sybilla Merian

Juist de kleinste kruipende dieren boeiden Maria Sybilla Merian. In de zeventiende eeuw deed ze baanbrekend onderzoek naar de ontwikkeling van insecten. Maar haar echte roem dankt Merian aan de prachtige tekeningen die ze van haar bevindingen maakte. Het grootste talent van Maria Sybilla Merian was haar vermogen om waar te nemen. Ze zag hoe...

INTERVIEW Willem Melching over WOI

‘De Eerste Wereldoorlog was een gevecht om de macht, niemand had het morele gelijk aan zijn zijde. De Tweede Wereldoorlog was een ideologische strijd. De Eerste lijkt amoreel, en daardoor tragischer,’ vindt Willem Melching, als historicus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In mei is Melching reisleider van de Eerste Wereldoorlog-tour van Historisch Nieuwsblad. ...

INTERVIEW: ‘In de Republiek was kritisch denken mogelijk’

‘Tot ver in de zestiende eeuw gingen geleerden ervan uit dat de aarde niet ouder was dan zesduizend jaar, zoals de Bijbel suggereert. Ze probeerden voortdurend de precieze datum van de schepping te becijferen. Maar in de zeventiende eeuw kwam die benadering onder spanning te staan,’ vertelt Eric Jorink, hoogleraar Verlichting en religie aan de...

Nederland en de Wereldtentoonstelling

Bij negentiende-eeuwse wereldtentoonstellingen sloeg Nederland keer op keer een flater – vonden de Nederlanders zelf. Het land zou ten prooi zijn gevallen aan ‘de passieve geest van Jan Salie’. Maar in werkelijkheid was Nederland helemaal niet zo sloom. Jan Salie heeft nooit bestaan. De eerste wereldtentoonstelling, in 1851, was een hoogmis voor de beschaving. Het...

Het old boys network van de Wisselbank

Ooit was de Amsterdamse Wisselbank een baken van stabiliteit dat internationale handel mogelijk maakte. Maar toen begonnen de commissarissen onderhands onverantwoorde leningen te verstrekken en het ene gat te vullen met het andere. Toen de bank aan de rand van de afgrond stond, moesten tegenstribbelende burgers bijspringen. Eduard ’t Hoen was nog maar kort president-commissaris...

INTERVIEW: ‘De Grote Oorlog raakt eindelijk breder bekend’

Sinds de zomer brengt Historisch Nieuwsblad elke twee maanden een krant uit over de Eerste Wereldoorlog. In de WO1-krant staan originele berichten uit de dagbladen van toen. Het derde nummer ligt inmiddels in de winkels. De krant kreeg hiervoor een Mercur-nominatie voor Innovatie van het Jaar. ‘De WO1-krant geeft een goed beeld...

Handel op het Oostzee-gebied in de Gouden Eeuw

Het Nederlandse succes in de Gouden Eeuw was voor een belangrijk deel te danken aan inventieve scheepsbouwers. Zij ontwikkelden schepen die goedkoop bulkgoederen konden vervoeren. De handel met deze ‘fluiten’ op het Oostzee-gebied leverde grote winsten op. Graanhandel in de Gouden Eeuw: de ‘moedernegotie’ Nicolaes Witsen was misschien niet helemaal objectief toen hij in 1671...

Marc Jansen over de paranoïde wanen van Stalin

‘In een dictatuur blijft enige ruimte over voor het privéleven van de burgers; in een totalitaire staat is dat veel minder het geval. De Sovjet-Unie onder Stalin en Duitsland ten tijde van Hitler waren totalitaire staten. Al was onder Adolf Hitler wel particulier economisch initiatief mogelijk, Stalin maakte de economie ondergeschikt aan de staat,’ zegt...

‘Opeens was Churchill de juiste man op de juiste plaats’

Op 5 oktober 1914 stuurde Winston Churchill, op dat moment minister van Marine, een uiterst merkwaardig bericht naar het Britse kabinet. Hij was in Antwerpen, dat tijdens de Grote Oorlog door de Duitsers werd belaagd, en wilde daar het militaire commando overnemen. Hij was bereid af te zien van zijn post in de regering om...

Beatrice de Graaf over spionage

Het onderwerp is zo actueel dat Beatrice de Graaf verwacht dat ze tot op het laatste moment de tekst van haar lezing zal bijstellen. De Graaf is op 24 oktober een van de sprekers tijdens de collegedag over geheime diensten en spionage, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad. Als hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de...