Artikelen geschreven door Mirjam Janssen
Hoe steeds meer ‘zenuwlijders’ last kregen van het drukke bestaan
In de negentiende eeuw beschreven artsen een nieuwe aandoening bij vermoeide patiënten: neurasthenie.
De slag om de woonbuurten
Na de oorlog raakten Nederlandse bestuurders in de greep van het Nieuwe Bouwen. Wijken vol flats, doorkruist door brede autowegen, waren hun ideaal in de strijd tegen de woningnood. Oude, vervallen buurten konden beter verdwijnen. Maar de bewoners dachten daar heel anders over. Een botsing tussen ‘technocraten’ en ‘romantici’ kon niet uitblijven. In de jaren...
Amerika kwam in 1882 met een discriminerende wet voor Chinezen
De opvattingen over Chinese migranten in de VS waren ronduit negatief. Ze waren lelijk, aten ratten en pikten de banen van echte Amerikanen in, zo werd beweerd. In die sfeer kwam in 1882 de Chinese Exclusion Act tot stand: Chinese arbeiders waren niet langer welkom. En dat zou zestig jaar zo blijven. Het debat begon...
Lusten zonder lasten
Volgens onderzoek van het expertisecentrum Rutgers gebruiken jongeren steeds minder anticonceptie. In 1892 begon huisarts Jan Rutgers het eerste gratis anticonceptiespreekuur.
Habsburgers sloten de grenzen voor de pest
Hoe houd je een besmettelijke ziekte buiten je land? Door de grenzen dicht te gooien. Vanaf 1770 volgde het Habsburgse Rijk deze politiek een eeuw lang tegen de pest. Het stelde een cordon sanitaire van 1600 kilometer in langs de grens met de Ottomanen. In de veertiende eeuw was de pest terug van weggeweest. Sinds...
Maria Theresia was de moeder van Oostenrijk
Niemand had vertrouwen in de jonge vorstin van Oostenrijk, Maria Theresia. Toen zij in 1740 de troon besteeg, brak er meteen een oorlog uit: omliggende landen probeerden van haar zwakte te profiteren. Maar ze verkeken zich op haar doorzettingsvermogen en charme. De geboorte van Maria Theresia op 13 mei 1717 was een teleurstelling. Haar ouders...
Multatuli
Waarom mochten vrouwen niet stemmen? En niet doorleren? Waarom moesten ze altijd braaf en zedig zijn? Schrijver Multatuli verwoordde het ongenoegen van de eerste feministen. Ze kwamen tot zijn plezier in groten getale op hem af. ‘Jezus begon met vissers. Ik vang met meisjes aan.’ Everdine ‘Tine’ van Wijnbergen had kunnen weten waar ze aan...
Boerenslim
De Nederlandse landbouw verandert in de twintigste eeuw van een kwijnende bedrijfstak in een geavanceerde industrie. Inmiddels is ons land de tweede voedselexporteur ter wereld. Dorsen Boeren in het gehucht Panser, tussen Zoutkamp en Vierhuizen, krijgen rond 1900 hulp van een stoommachine. Oogsten Een tractor op rupsbanden trekt een machine voort die het graan maait...
Antony Beevor over het Ardennenoffensief
In september 1944 verwachtte Nederland een snelle bevrijding. De geallieerde troepen rukten op vanuit het zuiden en iedereen dacht dat de oorlog gauw zou zijn afgelopen. Maar Operatie Market Garden onder leiding van de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery werd een mislukking: de geallieerden kwamen niet verder dan de Rijn. Een paar maanden later speelde Montgomery ook een omstreden rol bij de slag in de Ardennen.
Hoe de Republiek Nieuw-Amsterdam verspeelde
Maar liefst twee keer hadden de Nederlanders Manhattan, het hart van het huidige New York, in handen. En twee keer vonden ze het niet nodig voor het behoud ervan te vechten. Waarom gaf de Republiek Nieuw-Amsterdam zo makkelijk op? Zou hij de kanonnier het bevel geven te schieten? Op 8 september 1664 keek Peter Stuyvesant...
Hoe ging de Republiek om met migranten?
De formerende partijen overwegen om de asielproblemen tot nationale crisis uit te roepen. Hoe dachten mensen in de zeventiende-eeuwse Republiek over de komst van migranten?
De opstand: De graaf van Rennenberg
De graaf van Rennenberg, stadhouder in het noorden van de Nederlanden, ging de geschiedenis in als een verrader. Tijdens de Opstand sloot hij namelijk vrede met de Filips II, koning van Spanje en heer der Nederlanden. Maar hoe terecht is deze beschuldiging? Met een groep ruiters draafde George van Lalaing, graaf van Rennenberg, op...