Geertje Dekkers

Perzisch staal

Al in de elfde eeuw voegden Perzen chroom toe aan ijzer, zoals ook nu nog gebeurt bij de productie van roestvrij staal. Resten van ijzerbewerking die zijn gevonden bij het Iraanse Chahak bevatten toegevoegd chroom. Hieruit blijkt dat Perzische ambachtslui het spul al ongeveer een millennium geleden gebruikten om ijzer te versterken. Middeleeuwse teksten zetten...

Ooit was kasteelbouw pure machtspolitiek

Vandaag openen meer dan 135 kastelen, buitenplaatsen en landgoederen in Nederland hun poorten voor publiek. Maar achter al dat erfgoed schuilt meer dan middeleeuwse romantiek. Kastelen speelden eeuwenlang een cruciale politieke rol

BPP zegt weinig over welvaart

De maatstaven waarmee welvaart wordt gemeten, zijn aan het veranderen. Zo klonk er recent veel kritiek op het Nationaal Groeifonds of ‘Wopke-Wiebesfonds’, dat investeert in economisch rendabele ondernemingen en zo de toekomstige welvaart moet bevorderen. Volgens de critici focust deze aanpak te veel op economische groei. Welvaart is iets anders, zeggen zij. ‘Lang hebben politici...

Een onverschrokken verzamelaar

De Duitse arts Philipp Franz von Siebold vertrok in Nederlandse dienst naar het Japanse Dejima. Van daaruit verzamelde hij kistenvol informatie over de flora, de fauna en de gebruiken van zijn gastland. Hij overtrad ondertussen regelmatig de Japanse regels. En dat was levensgevaarlijk. Huizen stortten in, daken vlogen de lucht in en mensen zochten tussen...

De kracht van Karel V

Hoe slaagde keizer Karel V (1500-1558) erin een wereldrijk te besturen dat half Europa en Zuid-Amerika omvatte? Volgens zijn Britse biograaf Geoffrey Parker beschikte Karel over veel geluk, doortastendheid en een zekere mate van tolerantie. Maar op den duur verloor hij zijn scherpte. ‘Karel raakte verblind door zijn eigen succes en luisterde alleen nog naar...

Nieuw Onderzoek: Ieren bleven lang vervloeken

Tot in de twintigste eeuw speelden vervloekingen een serieuze rol in het Ierse leven. De gewoonte gaat minstens terug tot de Middeleeuwen. Vijf jaar lang, van 1957 tot 1962, vervloekte Ellie Walsh uit het Ierse Carrick haar buurman. Ze was kwaad over een erfeniskwestie en daarom knielde ze, steeds opnieuw, publiekelijk met een kruisbeeld in...

Nieuw Onderzoek: Nederland pushte Spaanse democratie

In de jaren zeventig oefende Nederland druk uit op Spanje om te democratiseren. Met name PvdA-minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel drong aan op verkiezingen. Als kleine staat wendde Nederland allerlei middelen aan om Spanje van een dictatuur in een democratie te veranderen. Dat gebeurde in de laatste jaren onder generaal Francisco Franco...

Nieuws: Joodse grafstenen gebruikt als plaveisel

De communistische autoriteiten van Tsjechië hebben in de jaren tachtig Joodse grafstenen tot kasseien laten bewerken. Ze werden gebruikt voor de bestrating van het Praagse Wenceslas-plein. Aanwijzingen dat de communisten indertijd Joodse begraafplaatsen en synagogen hadden geplunderd voor bouwmateriaal bestonden al langer. In de jaren tachtig, tijdens de werkzaamheden aan het plein, had de huidige...

Nieuws: Betwist monument

Een Berlijns monument ter herdenking van de val van de Muur en de Duitse eenwording is omstreden. Meer dan twintig jaar is ertegen geprotesteerd, maar nu komt de Einheitswippe er toch: een immens kunstwerk met een vorm die doet denken aan een wipwap. Het rust op een sokkel van een nationalistisch standbeeld voor keizer Willem...

Nieuws: Instorting legt antieke resten bloot

In Rome heeft een zinkgat voor het Parthenon 2000 jaar oude bestrating zichtbaar gemaakt. Er kwamen stenen aan het licht die er rond 25 v.Chr. waren neergelegd. In die periode liet consul Marcus Agrippa, een vriend van keizer Augustus, een eerdere versie van het Parthenon bouwen, een tempel gewijd aan alle goden. Dat gebouw is...

Nieuws: Na een epidemie volgt Jodenhaat

Complotdenkers verkondigen dat Joden schuldig zijn aan de huidige corona-epidemie. Dat past binnen een oud patroon, zegt historicus Bart Wallet. Haat tegen Joden kan door de elite worden aangewakkerd. ‘Tijdens mijn laatste college voor de lockdown zei een Joodse studente: “Ik hou mijn hart vast. Ik ben bang dat wij hier de schuld van zullen...

Alexander von Humboldt was de vader van de ecologie

Er zijn de komende nachten veel vallende sterren te zien omdat de aarde langs een meteorenzwerm trekt. In 1799 was wetenschappelijk avonturier Alexander von Humboldt getuige van een meteorenregen in Venezuela. ‘Er was geen plek aan de hemel die niet werd gevuld door vallende sterren,’ schreef hij.