Een Berlijns monument ter herdenking van de val van de Muur en de Duitse eenwording is omstreden.
Meer dan twintig jaar is ertegen geprotesteerd, maar nu komt de Einheitswippe er toch: een immens kunstwerk met een vorm die doet denken aan een wipwap. Het rust op een sokkel van een nationalistisch standbeeld voor keizer Willem I, dat ooit op dezelfde plaats stond, maar door het DDR-bewind is afgebroken.
Het monument had al in 2019 klaar moeten zijn, voor de vieringen van de val van de Muur dertig jaar eerder. Maar er was veel tegenstand. Tegen de vorm, die journalist en architectuurcriticus Dankwart Guratzsch in Die Welt belachelijk maakte: ‘Een banaal ontwerp dat suggereert dat de Muur is gevallen door gymnastiekoefeningen.’ Anderen hebben bezwaren tegen de kosten – begroot op 17 miljoen euro, exclusief onderhoud. En dan zijn er nog de vleermuizen die in de sokkel van het beeld overwinteren en volgens milieuregels niet mochten worden gestoord door de bouw.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Maar de felste kritiek was gericht tegen het idee dat de Duitse eenheid gevierd moet worden met een monument, terwijl het land zo’n pijnlijke geschiedenis heeft. Historicus Martin Sabrow verwoordde het zo in Der Tagesspiegel: ‘Onze omgang met het verleden is niet gericht op trotse identificatie, maar op kritische reflectie. We zoeken in de geschiedenis niet naar voorbeelden, maar naar mogelijkheden om onszelf in de toekomst te verbeteren en fouten te vermijden.’ Dat juist op de plaats waar ooit een triomfantelijk Duits standbeeld stond nu een monument verschijnt dat de eenheid viert, vinden critici wanstaltig.
Artist impression van het Vrijheidsen Eenheidsmonument aan de Spree.
