Geertje Dekkers

Bastaarden mochten niets kosten

Vrouwen die ongetrouwd zwanger werden, hadden in de Republiek der Nederlanden meer speelruimte dan in de Duitse landen en Italië, schrijven historici in het tijdschrift The History of the Family. Als ze hun stad maar niet op kosten joegen. In de Republiek keurde de dominante gereformeerde kerk buitenechtelijke seks streng af, maar loste ze dat...

Getuigen van Europa

Hoe kijken politici, ambtenaren, journalisten en andere betrokkenen terug op de Nederlandse Europa-politiek van 1970 tot heden? Dat gaat Studio Europa Maastricht (een samenwerkingsverband van de Universiteit Maastricht, de Gemeente Maastricht en de Provincie Limburg) vastleggen door ooggetuigen te interviewen. De resultaten staan vanaf de tweede helft van 2021 online. ‘De papieren bronnen over de...

Vuurwerk afsteken begon in de Middeleeuwen

Voor vuurwerkliefhebbers is dit waarschijnlijk de laatste jaarwisseling dat ze zelf pijlen de lucht in mogen schieten. Een vuurwerkverbod zou een wending zijn in een traditie die wellicht wortels heeft in de vroege Middeleeuwen, maar pas na de Tweede Wereldoorlog massaal werd uitgeleefd, zegt historicus en etnoloog Peter Jan Margry. Vuurwerk met Oud en Nieuw...

Gravin achter de schermen

Margaretha van Bourgondië (1374-1441) speelde op hoog niveau mee in de politiek van de Lage Landen. Zij was een dochter van Filips de Stoute, hertog van Bourgondië, en trouwde met Willem van Beieren, graaf van Henegouwen, Holland en Zeeland. De vrij onbekende gravin speelde een onderschatte rol in de diplomatie, betoogt historica Margreet Brandsma in...

Radicale nonsens over Sparta

Extreem-rechts identificeert zich de laatste jaren graag met antiek Sparta. Populair in deze kringen zijn vooral Leonidas en zijn mannen, die zich in 480 v.Chr. bij Thermopylae doodvochten tegen het leger van de Perzische koning Xerxes. De extreem-rechtse bewonderaars, van de Identitaire Beweging in Europa tot radicale Trump-aanhangers in de VS, zien Sparta als een...

Snel herstel na een epidemie

Vanaf 1349 maakten de Zwarte Dood en latere pestgolven in het graafschap Henegouwen veel slachtoffers. Na de grote sterftepieken herstelde het ene deel van het graafschap sneller dan het andere. Dat kwam door verschillen in economische kansen, schrijft Joris Roosen in zijn proefschrift. Wat zijn langetermijneffecten van een ramp als de Zwarte Dood? Roosen: ‘Die...

Schone middeleeuwers

Laatmiddeleeuwse beambten in Bologna bewaakten de reinheid van hun stad. Dat schrijven Taylor Zaneri en Guy Geltner (Universiteit van Amsterdam) in het tijdschrift Urban History. Het stadsbestuur hanteerde het principe van ‘de vervuiler betaalt’. Viezigheid in de straten, verstopte leidingen en andere hygiënerisico’s werden in Bologna bestraft. Dat gold ook voor morele vergrijpen zoals prostitutie...

DDR werkte Joden tegen

Na de Tweede Wereldoorlog probeerden Joden in Duitsland een eenheid te vormen, ook toen het land uiteenviel in twee staten. In de DDR stuitten de Joden op tegenwerking van de overheid, schrijft de Duitse historicus Andrea Sinn in het tijdschrift Central European History. Joden die na de Holocaust in het ‘land van de daders’ bleven...

Kinderen tegen de kolonisator

Kindsoldaten speelden een belangrijke rol tijdens diverse dekolonisatieoorlogen tussen 1945 tot 1960. Ze deden koeriers- en verkenningswerk, saboteerden en vochten mee. ‘Schoolkinderen worden in hun tienerjaren ingelijfd bij groepen die folders verspreiden, maken vervolgens promotie en gaan bombarderen, saboteren en doden,’ zei een Britse militair in 1957 over de situatie op Cyprus, dat bezig was...

Middeleeuwse zelfhulpboeken

Zoals lezers nu hun hoop vestigen op zelfhulpboeken om gelukkiger, gezonder en effectiever te worden, zo lazen burgers rond 1500 graag religieuze ‘zelfhulpboeken’ die hen tot een betere christen zouden maken. Die parallel trekt Middeleeuws-letterkundige Joanka van der Laan in haar proefschrift Enacting Devotion (Rijksuniversiteit Groningen). Boekjes als Geestelike boemgaert, Berch van Calvarien en Devote...

Kolonisten vluchtten met hun geld

Toen na de Tweede Wereldoorlog de ene na de andere kolonie onafhankelijk werd, haalden Europeanen in groten getale hun geld weg uit die gebieden om het naar belastingparadijzen te sluizen. Het geweld en de onrust rond de dekolonisatie leidden tot financiële paniek onder Europeanen, die bovendien – vaak om racistische redenen – weinig vertrouwen hadden...

Trump wil ‘patriottisch’ onderwijs

Nu anderen de slavernij een centrale plaats willen geven in het Amerikaanse historische bewustzijn, begint president Donald Trump een tegencampagne. ‘Links heeft het Amerikaanse verhaal vertekend, vervormd en verontreinigd met bedrog, onwaarheden en leugens,’ stelde president Trump afgelopen september tijdens de White House Conference on American History. Hij kondigde een nationale commissie aan die ‘patriottistisch...