Home Bastaarden mochten niets kosten

Bastaarden mochten niets kosten

Bastaarden mochten niets kosten
3497586 Mother sewing with two children, 1670-1700 (oil on canvas) by Unknown Artist, (17th century); 102x193 cm; Fondazione Cariplo, Milan, Lombardy, Italy; (add.info.: Milano-Fondazione Cariplo-Scuola francese-Madre che cuce e due figli); Photo © Mauro Ranzani; out of copyright.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 26 januari 2021

Update 13 oktober 2022

Vrouwen die ongetrouwd zwanger werden, hadden in de Republiek der Nederlanden meer speelruimte dan in de Duitse landen en Italië, schrijven historici in het tijdschrift The History of the Family. Als ze hun stad maar niet op kosten joegen.

In de Republiek keurde de dominante gereformeerde kerk buitenechtelijke seks streng af, maar loste ze dat graag intern op, bijvoorbeeld door schuldigen uit te sluiten van het Heilig Avondmaal. Vaak ook hield de kerk dit soort kwesties stil. Stedelijke overheden grepen vooral in als een buitenechtelijke zwangerschap de gemeenschap geld dreigde te kosten. Dan werd een onwillige vader verplicht te trouwen of te betalen, of werd een moeder verbannen, zodat de stad niet voor de zorg van het kind hoefde te betalen. Dat laatste lot trof vooral de armsten, die geen vangnet hadden.

In de Duitse landen stonden ongetrouwde zwangeren voor een moeilijke keuze als ze de vader wilden dwingen tot een huwelijk of een financiële bijdrage. Als ze een rechtszaak aanspanden, liepen ze zelf een groot risico te worden gestraft voor buitenechtelijke seks. Beide kwesties werden namelijk door dezelfde rechtbanken behandeld.

In Italië lag er minder nadruk op de financiële kant van de zaak. Daar ging het meer om religieuze geboden en eerbaarheid. Zwangerschappen werden er daarom meer verborgen gehouden en vrouwen moesten hun kind vaak afstaan, bijvoorbeeld bij een vondelingenhuis. In het noorden was dat veel minder gebruikelijk.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2021

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten