Home Bastaarden mochten niets kosten

Bastaarden mochten niets kosten

  • Gepubliceerd op: 26 januari 2021
  • Laatste update 13 okt 2022
  • Auteur:
    Geertje Dekkers
Bastaarden mochten niets kosten

Vrouwen die ongetrouwd zwanger werden, hadden in de Republiek der Nederlanden meer speelruimte dan in de Duitse landen en Italië, schrijven historici in het tijdschrift The History of the Family. Als ze hun stad maar niet op kosten joegen.

In de Republiek keurde de dominante gereformeerde kerk buitenechtelijke seks streng af, maar loste ze dat graag intern op, bijvoorbeeld door schuldigen uit te sluiten van het Heilig Avondmaal. Vaak ook hield de kerk dit soort kwesties stil. Stedelijke overheden grepen vooral in als een buitenechtelijke zwangerschap de gemeenschap geld dreigde te kosten. Dan werd een onwillige vader verplicht te trouwen of te betalen, of werd een moeder verbannen, zodat de stad niet voor de zorg van het kind hoefde te betalen. Dat laatste lot trof vooral de armsten, die geen vangnet hadden.

In de Duitse landen stonden ongetrouwde zwangeren voor een moeilijke keuze als ze de vader wilden dwingen tot een huwelijk of een financiële bijdrage. Als ze een rechtszaak aanspanden, liepen ze zelf een groot risico te worden gestraft voor buitenechtelijke seks. Beide kwesties werden namelijk door dezelfde rechtbanken behandeld.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

In Italië lag er minder nadruk op de financiële kant van de zaak. Daar ging het meer om religieuze geboden en eerbaarheid. Zwangerschappen werden er daarom meer verborgen gehouden en vrouwen moesten hun kind vaak afstaan, bijvoorbeeld bij een vondelingenhuis. In het noorden was dat veel minder gebruikelijk.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2021

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer