Kindsoldaten speelden een belangrijke rol tijdens diverse dekolonisatieoorlogen tussen 1945 tot 1960. Ze deden koeriers- en verkenningswerk, saboteerden en vochten mee.
‘Schoolkinderen worden in hun tienerjaren ingelijfd bij groepen die folders verspreiden, maken vervolgens promotie en gaan bombarderen, saboteren en doden,’ zei een Britse militair in 1957 over de situatie op Cyprus, dat bezig was zich los te vechten van Groot-Brittannië. De uitspraak verwees naar een terugkerend verschijnsel tijdens de onafhankelijkheidsoorlogen in verschillende landen, van Cyprus tot Vietnam en Kenia.
Kindsoldaten kregen internationaal aandacht vanaf de jaren zeventig en vooral de jaren negentig, toen ze op zorgwekkende schaal betrokken waren bij gewapende conflicten. Maar ze waren toen allesbehalve een nieuw fenomeen. In de hele geschiedenis hebben kinderen meegevochten. Vooral hun deelname aan de dekolonisatieoorlogen was opvallend groot en is tot nu toe onderbelicht gebleven. De Britse onderzoeker Stacey Hynd wijdt er een artikel aan in het tijdschrift Comparative Studies in Society and History.
Kinderen en jongeren hadden vaak specifieke motieven om zich tegen het koloniale bewind te keren. Ze hadden geen of weinig toegang tot onderwijs en velen waren werkloos. In Kenia namen minderjarigen onder andere daarom deel aan de Mau Mau-opstand tegen het Britse koloniale bewind.
Deels hadden jonge soldaten dezelfde taken als volwassenen. Zo waren in de Vietnamese onafhankelijkheidsoorlog honderdduizenden tieners actief in brigades en vochten er ongeveer 8000 kinderen in de slag bij Dien Bien Phu. Soms maakten bevrijdingslegers gebruik van het onschuldige uiterlijk van kinderen. Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd op Cyprus bijvoorbeeld werd een zestienjarige jongen gesnapt toen hij een geladen wapen vervoerde in een vioolkist. Ook lokten demonstrerende meisjes koloniale troepen in een hinderlaag, waarbij een soldaat en een politieagent werden gedood.
In het begin van veel conflicten maakten koloniale machthebbers zich weinig zorgen over de rol van kinderen. Maar geleidelijk stelden ze zich harder op en deelden ze gevangenis- en lijfstraffen uit. Zo kregen duizenden jonge Mau Mau-opstandelingen stokslagen.
