Dat Nederlandse parlementariërs niets weten over geschiedenis, is ze lelijk opgebroken bij de verkiezingen. Zelfs met de geringste kennis over het parlementaire verleden hadden ze begrepen dat de opmars van Fortuyn geen spookbeeld was uit de jaren dertig, maar een postmoderne versie van iets wat zich in een veel nabijer verleden ook op het Binnenhof had afgespeeld.
Natuurlijk weet u allang wat ik bedoel, en kunt u nauwelijks wachten om het goede antwoord uit te roepen. Daarom volgt hier – geheel in de traditie van het Historisch Nieuwsblad – een kwizz voor alle geschiedkundigen die minister-president willen worden. Eerst komen de vragen, dan volgen de antwoorden.
1. Wie worden in de Nederland politicologische literatuur bedoeld in `de opstand der amateurs’?
2. Welke partijvoorman klaagde voor de verkiezingen over de `felle haatcampagnes’ door het `kordon van machthebbers’ tegen zijn partij?
3. Welke kranten waarschuwden inzake welke lijsttrekker dat hij slecht was voor de `stabiliteit’ en de `regeerbaarheid’ der natie?
4. Welke lijsttrekker beschouwde de kwestie `hoe houden we de rooien tegen?’ als kern van de verkiezingen?
5. Na wiens aantreden doorbraken straaljagers de geluidsbarrière vlak boven het Binnenhof?
6. Welke politieke hoofdrolspeler schreef in zijn boek: `De representatieve democratie is een zaak van opportuniteit, niet van beginsel. Een parlement is een gebrekkig bouwsel’?
7. In welke partij betoogde een vooraanstaand lid dat `het volk’ direct moest regeren, en dat de parlementaire democratie daarbij `slechts één facet’ was?
8. Welke partij had als doel een `nieuwe politiek’ die moest afrekenen met de `oude politiek’?
9. In welke partij voltrok een grote verzoeningsbijeenkomst volgens een der aanwezigen zich als volgt: `Vergadering! En wel tot vijf uur in de ochtend! Schouwspel dat zich voordeed was niet te geloven. Een chaotische vergadering, een wanhopige voorzitter, ordediscussies aan de lopende band. Schorsing van een paar uur, onoverzichtelijke besluitvorming; uiteindelijk een groen/rood licht – anders is het niet te omschrijven’?
10. Over welke partij schreef Harry van Wijnen dat de `grensoverschrijdende invloed van het bestuur op de Kamerfractie’ in strijd was met `het staatsrecht, of beter gezegd met het constitutionele gewoonterecht’?
Om niemand in spanning te laten volgen hier de antwoorden:
1. De mannen van Nieuws Links, die na 1972 bestuur en fractie van de PvdA domineerden.
2. Ed. van Thijn, inzake de verkiezingen van 1972.
3. De Telegraaf in 1972 over Joop den Uyl, en NRC Handelsblad in 2002 over Pim Fortuyn.
4. Frans Andriessen (KVP) in 1977.
5. Na het aantreden van het kabinet-Den Uyl, de meest linkse regering die Nederland ooit heeft gehad. Volgens nooit uitgezochte geruchten leefden er plannen voor een soort coup (welke promovendus grijpt zijn kans?).
6. Ed. van Thijn.
7. In de PvdA door Piet Reckman in 1976.
8. De PvdA. De teksten zijn afkomstig uit PvdA-manifesten van 1972.
9. De PvdA. Gedoeld wordt op de grote verzoenbijeenkomst in 1976 van PvdA-bestuur met PvdA-ministers.
10. De PvdA.
Ach, had Melkert zijn geschiedenis maar gekend. Dan had hij beseft dat struikelend en schreeuwend op weg gaan naar de macht wel degelijk een tamelijk onschuldige Nederlandse traditie is.
