Home Militaire jas

Militaire jas

  • Gepubliceerd op: 18 januari 2006
  • Laatste update 07 apr 2023
  • Auteur:
    Bastiaan Bommeljé
  • 2 minuten leestijd
Militaire jas

383 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, euro 19,95

De titel van het nieuwe boek van Fik Meijer, Amsterdams hoogleraar oude geschiedenis, is misschien zonderling. Macht zonder grenzen biedt in vogelvlucht de opkomst en ondergang van het (West-)Romeinse Rijk, en men zou denken: als dit Rijk iets had, dan waren het wel grenzen. Er zijn zelfs historici die betogen dat het Imperium Romanum vooral bestond uit grenzen, met daarnaast een netwerk van wegen tussen stedelijke centra, en dat de Romeinse macht hoofdzakelijk greep had op die grenzen en dat netwerk.

In het gebied daartussen was de staat vaak afwezig. Geen wonder dat Romeinen bij elke reis door het Rijk als de dood waren voor bandieten, rovers, opstandelingen en anderen die zich weinig aantrokken van Romes gezag. In deze visie was het Romeinse Rijk geen macht zonder grenzen, maar een dunne militaire jas rond een bestuurlijk skelet, overeind gehouden door culturele dominantie.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Maar in dit boek krijgt men geen visies of discussies; men krijgt het verhaal, en wel opgetekend door een historicus die – zo blijkt uit zijn eerdere boeken als Keizers sterven niet in bed, Gladiatoren en Vercingetorix – meer verteller is dan theoreticus. En de opkomst en ondergang van Rome – van stadje aan de Tiber via een expansieve republiek tot een uitgestrekt keizerrijk dat ten slotte ineenzijgt – is fascinerend, intrigerend en inspirerend genoeg om steeds opnieuw te worden verteld.

Voor wie van niets weet, biedt dit boek wat weinig houvast (het verhaal dendert voort met veel namen en plaatsen; er zijn aardige kaartjes, maar bijvoorbeeld geen lijst van keizers). Voor wie wel van iets weet, biedt dit boek wat weinig substantie (het verhaal dendert voort zonder verwijzing naar modern onderzoek; de bibliografie is uitermate beknopt, het notenapparaat mager en de paar uitstapjes naar sociaal-culturele aspecten tamelijk dun).

Vooral wie houdt van een vlotte toon en licht anachronistisch taalgebruik (‘De Carthagers moesten hun trauma verwerken’) komt aan zijn trekken. Deze geschiedenis van Rome is, kortom, uitermate geschikt voor ontwikkelde jongelui van 15 tot 21 jaar.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer