Artikelen geschreven door Annemarie Laven
IN BEELD: Amerika in de versnelling
'Ik zal een auto bouwen voor de massa's, beloofde Henry Ford. En hij maakte zijn belofte waar. Een eeuw geleden richtte hij zijn fabriek zo efficiënt in dat de T-Ford in het bereik kwam van veel Amerikanen. Dankzij de lopende band konden miljoenen mensen voortaan snel reizen. Als William Klann in Chicago Swift’s...
IN BEELD: Conquista
In het kielzog van de Portugezen, die kapitalen vergaarden met de handel in luxegoederen uit Azië, verlegden de Spanjaarden hun grenzen in westelijke richting. Enkele decennia na Columbus’ onopzettelijke ontdekking van Amerika stroomden goud en zilver naar Spanje. Conquistadores als Cortés en Pizarro baanden de weg naar het fortuin, maar de kosten van hun meedogenloze...
In Artis kwamen vooral gegoede burgers
Artis is nu een dierentuin voor iedereen, maar in de negentiende eeuw was het een exclusieve sociëteit met een strikt deurbeleid. Niet het dieren kijken stond centraal, maar internationale wetenschap, lezingen en muziek. Artis was the place to be, zolang de gewone man maar buiten de poort bleef. Een boekdrukker, een horlogemaker en een makelaar....
Nederland werd steeds weer geteisterd door overstromingen
Overstromingen hebben het uiterlijk van Nederland bepaald. In de Middeleeuwen kwam het gevaar vooral van zee. Enorme stormvloeden sloegen land weg en schuurden diepe wateren uit.
TENTOONSTELLING: Grote nieuwsgierigheid, hevige conflicten
Museum Het Valkhof trekt zich niets aan van de heersende Gouden Eeuw-manie en heeft een tentoonstelling gemaakt over een tijd die vaak als gezapig en weinig inspirerend wordt gezien: de achttiende eeuw. Uit de plooi. De 18de eeuw in beweging heet de expositie. Dat is letterlijk te nemen, want de stijve plooien in de...
TENTOONSTELLING: De verwarrende Gouden Eeuw
Deze winter valt de Gouden Eeuw niet te omzeilen. Gelijktijdig met de televisieserie van de NTR heeft het Amsterdam Museum (sinds 2011 is het woord ‘historisch’ uit de naam geschrapt) een tentoonstelling over de Gouden Eeuw. Het museum is gehuisvest in het voormalige Burgerweeshuis, waar sinds de zestiende eeuw wezen werden opgevangen. Om de verschillende...
IN BEELD: De legende van Camelot
‘De fakkel is doorgegeven aan een nieuwe generatie.’ Het is 20 januari 1961 en de 43-jarige John F. Kennedy houdt zijn inaugurele rede als president van de Verenigde Staten. Zijn basis onder de bevolking is smal: slechts 49,7 procent van de kiezers heeft op hem gestemd, tegenover 49,5 procent op zijn tegenstander Richard Nixon. Toch...
BOEKEN: 12 kilo, 800 kaarten
Eind zeventiende eeuw bestond Paramaribo uit niet meer dan een handjevol huizen, waarvan de meeste herbergen en smokkelkroegen waren. Ruim een eeuw later lag het inwonertal rond de 10.000 inwoners en was de stad voorzien van afwateringen, toegangswegen en verdedigingswerken. De ontwikkeling van Paramaribo is een van de vele onderwerpen die opgenomen zijn in...
Nederlandse ondernemers investeerden in de inpoldering
Ondernemers met lef investeerden tijdens de Gouden Eeuw in grootschalige inpolderingen. Met de Beemster, Purmer, Schermer en Wijdewormer creëerden zij riante achtertuinen voor de snelgroeiende Hollandse steden.
BOEKEN: Kostbare kaarten
Kaarten zijn niet alleen onmisbaar voor het leren kennen van een onbekend gebied. Ze zijn onontbeerlijk bij militair-strategische operaties, worden gebruikt bij juridische geschillen en zijn nuttig voor het openbaar bestuur, zoals wanneer grondbelastingen geheven moeten worden. Maar kaarten zijn ook vooral erg mooi en daardoor geliefde prestigeobjecten. Dat was al zo in de...
Gouden tijden voor de condottieri
Vijftiende-eeuws Italië was politiek tot op het bot verdeeld. Het waren gouden tijden voor de condottieri, die hun diensten aanboden aan wie maar betalen wilde.
IN BEELD: De val van een despoot
Standbeelden zijn symbolen van macht en blijvendheid. Hoe narcistischer een dictator, des te groter het standbeeld. Ze zijn voor de eeuwigheid opgericht, maar blijken verbazingwekkend snel te kunnen verdwijnen. Hoe de groten der aarden van hun voetstuk tuimelen. Als iconen van standvastigheid en macht kijken in brons gevatte heersers uit over het volk. Het liefst...