Annemarie Laven

TENTOONSTELLING: Verfrissing aan de Schelde

Medio 2011 opende Museum aan de Stroom (MAS) in Antwerpen zijn deuren. Het tien verdiepingen tellende gebouw, gelegen aan de oude haven in een stukje stad dat duidelijk in opkomst is, straalt grootsteedse allure uit. Crisis of geen crisis, moet het stadsbestuur hebben gedacht, Antwerpen moet aan zijn zelfbewustzijn, historie en imago werken. Het...

IN BEELD: Ruimte voor de rijken

In 2013 viert Amsterdam het begin van de aanleg van de grachtengordel, vierhonderd jaar eerder. De rijken hadden goed geld over voor een stuk grond op een mooie nieuwe locatie. Dat geld gebruikte de stad om ook arme immigranten binnen haar muren te halen. Het moest een ‘cieraet’ voor de stad...

De greep van de angst

Al Qaida kreeg na 11 september precies wat het wilde: een bange westerse wereld. Moslims hadden het massaal gemunt op het vrije Westen, dachten veel burgers. Twee oorlogen en ingrijpende inperkingen van vrijheden waren het gevolg. ‘VS in staat van oorlog,’ kopte De Telegraaf op 12 september 2001. ‘Apocalypse,’ ging de Engelse Daily...

In beeld: Parades voor de massa

Ze begonnen terughoudend, maar in de loop van de negentiende eeuw groeiden campagnes voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen uit tot steeds grotere shows. Met buttons en foto’s probeerden kandidaten vanuit treinen de kiezers voor zich te winnen. ‘Van is a used-up man,’ zongen aanhangers van de Amerikaanse Whig Party in 1840 over...

Wie was graaf Floris V van Holland?

Graaf Floris V (1254-1296) zag zichzelf als gelijke van de machtigste Europese vorsten. Hij was ambitieus, succesvol en bovendien van goede komaf. Tegelijkertijd moest hij zowel opstandig boerenvolk, pedante burgerij als twistzieke adel onder de duim zien te houden. Behendig bood hij de vele intriges het hoofd, maar hij onderschatte de rancune van de adel...

Nederland in kaarten

Uitgeverij Noordhoff had wel verwacht met de uitgave van de Bosatlas van de geschiedenis van Nederland een goede zet te doen, zo vlak voor de feestdagen. Maar dat de 4 kilo wegende gigant een regelrechte kaskraker zou worden, moet ook de Groningers hebben verrast. De atlas is met zijn 99 euro bepaald niet goedkoop, maar...

In beeld: de Contrareformatie

Terwijl het protestantisme zich in de zestiende eeuw als een olievlek verspreidde, verkeerde de katholieke kerk in een diepe identiteitscrisis. Hervorming was noodzakelijk, want het kerkelijk systeem was door en door corrupt. Tijdens het Concilie van Trente werd de nieuwe koers vastgelegd. De katholieke kerk herrees als een feniks uit zijn as. Zelden duurde een...

In beeld: Het succes van de Hanze

Boetes die hun uitwerking missen, harde afspraken die een wassen neus blijken, uiterst trage besluitvorming, gebrek aan een sterke leider en tegengestelde regionale belangen. De Europese landen hebben momenteel de grootste moeite een eensgezind economisch beleid te vormen. 700 jaar geleden kampte de Hanze met dezelfde hindernissen. Toch bleek het verbond in staat om eeuwenlang...

In beeld: Nieuw Nederland

Immigranten uit islamitische landen kwamen Nederland aanvankelijk geruisloos binnen maar staan al meer dan tien jaar in het centrum van de politieke belangstelling.   De ‘hype’ over de islam is voorbij, zei VVD-prominent Ben Verwaayen op 17 september in NRC Handelsblad. Of hij gelijk krijgt, valt nog zeer te bezien. Al ruim tien jaar overheersen meningen...

In beeld: Heilige oorlog

Van de megalomane oorlogsretoriek van Bush tot de schokkende moorden van eenling Breivik, telkens weer blijken de kruistochten een inspiratiebron te zijn voor de rechtvaardiging van een oorlog. Maar met uitzondering van het onverwachte succes van de Eerste Kruistocht zijn de kruistochten vooral een fiasco geweest. Het jaar 1099: een gigantisch leger staat voor de...

In Beeld: Koloniën in Nederland

Vanaf de zeventiende eeuw waren Nederlanders overal in de wereld te vinden. In hun koloniën haalden ze, voorzichtig uitgedrukt, veel overhoop en lieten ze een diepe indruk na. Maar wat was in eigen land eigenlijk te merken van het kolonialisme? Onder auspiciën van de VOC en de WIC vestigde de Republiek Nederland overal in de...

In Beeld: Nederland industrialiseert

Beelden van de industrialisatie roepen altijd gemengde gevoelens op. Mateloze bewondering voor de inventiviteit van de uitvinders, respect voor de ondernemers die met de nieuwe machines welvaart en werkgelegenheid wisten te creëren. Medelijden, maar ook respect voor de arbeiders (m/v) die deze machines – in gevaarlijke omstandigheden – moesten bedienen. Met het ontstaan van de...