Alle artikelen
Over het verleden van de Molukken bestaan in Nederland veel misvattingen en dat leidt tot een eenzijdig beeld, vindt journalist en schrijver Herman Keppy. In zijn boek Saparua, meisje. Molukse verhalen van vroeger tot nu laat hij zien dat de geschiedenis van de Molukken niet alleen maar een verhaal van slachtoffers is, zoals hier vaak wordt gedacht, maar zeker ook van helden. ‘Molukkers hebben zich eeuwenlang tegen de Nederlanders verzet, en soms met succes.’
Wat betekent de titel Saparua, meisje?
‘Saparua is het eiland in de Molukken waar mijn familie vandaan komt. Er zijn relatief veel nakomelingen van dit eiland in Nederland terechtgekomen, ook een aantal prominente figuren en verzetshelden. “Saparua, meisje” is de vertaling van “Saparua nona”, een Moluks liedje waar ik het boek mee begin. Het meisje is in dit geval mijn kleindochter. Ik hoop dat zij door dit boek kan zien hoe rijk en gevarieerd onze geschiedenis is, maar ook welke misvattingen er bestaan over de Molukse geschiedenis.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Welke misvattingen zijn dat?
‘Bijvoorbeeld dat Molukkers een volk in diaspora zijn, terwijl in werkelijkheid 97 procent van hen in Indonesië woont. Een andere misvatting is dat Molukkers na d epolitoonele acties gedwongen werden Indonesië te verlaten vanwege hun dienst in het KNIL, terwijl er in feite meer Javanen voor het KNIL hebben gevochten. Dat er uiteindelijk slechts 4000 Molukkers naar Nederland zijn gekomen, was niet omdat ze niet welkom waren in Indonesië. Zelfs toen ze in Nederland woonden, hadden ze de mogelijkheid om terug te keren naar Indonesië, maar dan moesten ze de Indonesische identiteit aannemen en dat wilden ze niet.’
Waar komen die misvattingen vandaan?
‘De kennis over de Molukse geschiedenis laat in Nederland te wensen over. De geschiedenis is uitgebreid gedocumenteerd in archieven en beschreven in talloze boeken. Toch lijken Nederlanders er weinig interesse voor te hebben. Er wordt wel veel aandacht besteed aan het slachtofferschap van Molukkers, maar er lijkt geen oog te zijn voor de heldendaden. De veronderstelling is dat Molukkers geen eigen wil hadden. Opvallend, want die hebben zich eeuwenlang tegen de Nederlanders verzet, en soms met succes.’
Hoe hebt u deze Molukse verhalen verzameld?
‘Ik heb veel archiefonderzoek gedaan en veel mensen gesproken. Sommige verhalen had ik al eerder gepubliceerd en heb ik aangepast aan nieuwe inzichten. Omdat niemand de boeken of geschriften meer heeft, heb ik sommige teksten ook letterlijk gekopieerd, zoals de brieven van Donald Peotira, een Molukker die in Buchenwald gevangenzat. Niemand kende dit verhaal, terwijl ik zijn brieven had. Dit wilde ik graag met de wereld delen.’
Saparua, meisje. Molukse verhalen van vroeger tot nu
Herman Keppy
288 p. Uitgeverij West, € 24,50
4 vragen aan Herman Keppy
Over het verleden van de Molukken bestaan in Nederland veel misvattingen en dat leidt tot een eenzijdig beeld, vindt journalist en schrijver Herman Keppy.
Mislukte rehabilitatie van Golda Meir
De Jom Kipoer-oorlog in 1973 werd premier Golda Meir in Israël zwaar aangerekend. Ze zou inlichtingen over een aanval niet serieus hebben genomen. De speelfilm Golda probeert dat beeld te nuanceren, maar slaagt daar niet echt in.
Tragische liefde in Versailles
In Jeanne du Barry valt Johnny Depp als Lodewijk XV als een blok voor Jeanne du Barry. Als vrijgevochten geest bevrijdt zij de koning uit het protocollaire keurslijf.
‘Het is tijd de DDR kleur te geven’
Over de DDR wordt te neerbuigend gesproken, meent historicus Katja Hoyer. Het zou een somber land zijn geweest, waar alles mislukte, met een ongelukkige bevolking. In Achter de Muur probeert Hoyer dat beeld te nuanceren. Ze sprak met voormalige Oost-Duitsers, die in de jaren zestig en zeventig even vol optimisme waren. ‘Niet iedereen wilde weg...
‘Jongens, dit is gewoon bovengrondse archeologie’
Historicus Gabri van Tussenbroek is gefascineerd door bouwhistorie. ‘In honderden huizen zijn nog sporen van het verre verleden te vinden. De geschiedenis ligt er onder handbereik.’
Eerste supermarkten zorgden juist voor minder dure boodschappen
Na de Tweede Wereldoorlog legde de kleine kruidenier het af tegen nieuwe concurrenten: de zelfbedieningswinkel en later de supermarkt. Klanten deden hun bestelling niet langer aan de toonbank, maar liepen rond met een boodschappenmandje. ‘Veel vrouwen vonden het raar dat je de artikelen zelf uit zo’n schap moest pakken.’
Domela’s gevaarlijke hetze
Vervuld van wrok streed Ferdinand Domela Nieuwenhuis als anarchist tegen de sociaal-democraten. Tijdens de spoorwegstakingen van 1903 probeerde hij hen zwart te maken. Maar zijn gestook leidde tot een ‘moordzwangere’ sfeer.
Witte boeroes werden echte Surinamers
Vijftig arme Nederlandse gezinnen emigreerden in 1845 naar Suriname om er boerenbedrijven op te zetten.
Romeinse sporen in Brittannië
Archeologen hebben in Londen de resten van de eerste Romeinse basiliek van de stad ontdekt. De Romeinen heersten zo’n 400 jaar over Brittannië.
Maria van Hongarije: bekwaam maar niet geliefd
Maria van Hongarije mocht namens haar broer, keizer Karel V, de Lage Landen besturen. Maar ze was het lang niet altijd eens met zijn beleid.
In de rij voor de favoriete patat van Karel de Grote
Philip Dröge over ondernemers die hun historiciteit commercialiseren: 'Mensen wachten gerust een uur op traditional cookies uit grootvaders oven.'
Russen sluiten een deal met de dood
Volgens Beatrice de Graaf geeft de oorlog in Oekraïne de Russen een historisch besef dat zo dystopisch is dat wij ons dat amper kunnen voorstellen.
