Alle artikelen
In haar boek over Romeinse keizers neemt Mary Beard de lezer mee in haar wetenschappelijk onderzoek. Ze toont haar vondsten en de twijfels erover. Dat is informatief, maar ook vermoeiend.
Het is een onbegonnen zaak een Romeinse keizer echt te leren kennen. Daarom gaat de bekende Britse classica Beard in Keizer van Rome in op de Romeinse keizer als instituut. Wat waren zijn taken? Hoe hoorde hij zich te gedragen? En hoe zag het Romeinse volk hem?
Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Romeinse keizers waren veroveraar, weldoener en bouwer. Tenminste, zo stelt Plinius de Jongere in zijn lofdicht op keizer Trajanus. Doordat hij de eigenschappen prijst die Trajanus tot een goede heerser maken, leest Plinius’ Panegyricus volgens Beard als een functieomschrijving voor het keizerschap. Maar of de keizer deze eigenschappen goed of slecht invulde, was altijd een kwestie van interpretatie. De een kwam weg met een megalomaan bouwproject in de Italiaanse heuvels, omdat zijn biograaf op goede voet wilde komen met de keizer. De ander moest het bezuren omdat hij hield van uitgebreide diners, en zijn criticaster zich daartegen wilde afzetten.
Mary Beard weet haar boeken altijd zowel wetenschappelijk interessant als makkelijk leesbaar te maken. Voor haar duik in het keizerschap kiest ze voor een thematische aanpak, waardoor haar verhaal afwijkt van populaire keizerlijke biografieën. Ze behandelt het ontstaan van de alleenheerschappij en opvolgingskwesties, keizerlijke diners en reizen, verering en beeltenissen, taken en vrijetijdsbesteding, en de politiek aan het hof en de paleizen. Na 360 pagina’s trakteert ze de lezer bovendien op afbeeldingen, chronologische overzichten en een uitgebreid literatuuroverzicht met tips om verder te lezen.
Daarbij gebruikt Beard een opvallende en effectieve methode om haar analyse duidelijk te maken: in rap tempo laat ze literaire en archeologische bronnen op elkaar volgen om de lezer de patronen in de verschillen te laten zien. Niet de excentrieke uitspattingen van Romeinse keizers krijgen de meeste aandacht, maar de overeenkomsten tussen wat als ‘goed’ of ‘slecht’ gedrag wordt bestempeld. Zo laat Beard het grote publiek zien hoe moeilijk het is om sommige feiten te achterhalen, maar ook wat we wél kunnen zeggen over de rol die de keizer in het Romeinse Rijk speelde.
Hoe effectief en gedegen Beards methode ook is, het maakt Keizer van Rome een enigszins vermoeiend boek. Er komen zoveel kleine fragmenten op de lezer af dat die makkelijk kan worden overweldigd. Maar voor wie al wat weet van Romeinse heersers is het een aanrader.
Keizer van Rome. Heersen over het Romeinse Rijk
Mary Beard
528 p. Athenaeum, € 35,99
Bestel bij Libris.
Openingsafbeelding: Trajanus toont genade. Door Noel Halle, 1765.
De Romeinse keizer bekeken als instituut
In haar boek over Romeinse keizers neemt Mary Beard de lezer mee in haar wetenschappelijk onderzoek. Ze toont haar vondsten en de twijfels erover.
Villa met uitzicht op Auschwitz
'The Zone of Interest' won dit weekend meerdere prijzen. De film toont het leven van Auschwitz-commandant Rudolf Höss, die met zijn gezin in een villa woont aan de rand van het kamp.
Rapito: katholieken ontvoeren Joods kind
Rapito (‘Ontvoering’) van toont de geschiedenis van Edgardo, een 6-jarig Joods jongetje dat in 1858 door de roomse autoriteiten in Bologna werd ontvoerd.
Een torenhoge rekening uit het verleden
Philip Dröge vertelt over de dood van Nellie Kershaw in 1924. Haar huisarts vermoedde dat het iets te maken had met haar werk in een industriële spinnerij.
Hoe krijg je grip op de wereld?
Volgens columnist Beatrice de Graaf is de zoektocht naar houvast in onzekere tijden een constante door de geschiedenis.
‘Ook wij kunnen collectief gek worden’
In de late Middeleeuwen liet de christelijke theologie zich beïnvloeden door het volksgeloof. Dat leidde tot het levensgevaarlijke idee dat er heksen bestonden en dat die moesten worden uitgeroeid. De Zweedse historicus Dick Harrison waarschuwt in zijn nieuwe boek 'Heksenjacht' voor dit soort gekte. ‘Wij geloven dat heksenjachten niet meer bestaan. Maar in andere delen van de wereld komen ze nog steeds voor.’
De desillusie van Kronstadt
In 1921 liet Sovjetleider Vladimir Lenin een opstand van jonge, idealistische matrozen in Kronstadt keihard neerslaan.
Lachen om die domme Duitsers
Volgens het CPB lost meer arbeidsmigratie de krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt niet op. In de zeventiende eeuw kwamen Duitse arbeiders in groten getale naar de Republiek.
‘Achter een bosje doemde het graf van Franz Junghuhn op’
Hoogleraar Rick Honings vertelt over zijn historische sensatie: ‘We belandden in een piepklein gehucht met kippen en spelende kinderen.’
Britten maakten meedogenloos jacht op de Tasmaniërs
Een Australische senator met Aboriginal-roots ging tijdens een staatsbezoek tekeer tegen koning Charles. Door de komst van de Britten veranderde het leven van Tasmaanse Aboriginals in een hel.
Studiefinanciering: gratis geld voor studenten
Vanwege de hogere rente lossen studenten massaal extra af op hun studieschuld. Politici discussiëren al eeuwen over de vraag of studenten het geld voor hun opleiding moeten lenen of krijgen.
Podcast over Nederlandse rol in apartheid
In de podcast 'Nederland en de apartheid' duiken singer-songwriter Joya Mooi en journalist Remco Tomesen in het verleden van Zuid-Afrika.
