Alle artikelen
De Khoi-Khoi in zuidelijk Afrika moesten hun witte vee slachten, verkondigde profeet Jan Paerl in 1788. En ze moesten strooien hutten bouwen met twee deuren. Dat allemaal ter voorbereiding op een grote omwenteling.
De koloniale landdrost ter plaatse, Constant van Nuld Onkruijdt, was ongerust. Volgens hem waren de Khoi-Khoi uit op het ‘ruïneren van het land’. Maar de gouverneur van de Kaapkolonie, Cornelis Jacob van der Graaff, nam de zaak niet heel serieus.
Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
De nonchalance van de gouverneur had te maken met de racistische blik van de Nederlanders op de Khoi-Khoi, betoogt Anne Marieke van der Wal (Universiteit Leiden) in BMGN. Jan Paerls oproep om wit vee te slachten was bedoeld als een offer, in de hoop dat na de verwachte omwenteling betere tijden zouden aanbreken. Zijn boodschap bevatte christelijke aspecten. Maar Van der Graaff dacht dat het slechts om heidens bijgeloof ging. Khoi-Khoi waren in koloniale ogen namelijk niet in staat christelijke leerstellingen te bevatten en ook niet om christen te worden. Die opvatting kwam de kolonialen goed uit, omdat zij alle medechristenen als broeders moesten behandelen. En dat waren zij met de Khoi-Khoi niet van plan.
De minachtende houding van de Nederlanders leverde een voordeel op voor Jan Paerl: hij kreeg een relatief milde straf voor zijn opstandigheid. Paerl werd tewerkgesteld voor de VOC en moest wegblijven uit het district Swellendam, waar zijn profetie tot onrust had geleid.
Openingsafbeelding: Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.
Minachting voor een inheemse profeet
De Khoi-Khoi in zuidelijk Afrika moesten hun witte vee slachten en strooien hutten bouwen, verkondigde profeet Jan Paerl in 1788.
Christelijke vrouwen kozen soms voor sluier
Van vroege christelijke auteurs moesten vrouwen hun hoofd bedekken. Maar in de praktijk maakten christelijke vrouwen eigen keuzes.
De pronkbediende van Napoleon
Napoleon en zijn oosterse knecht Roestam waren jarenlang onafscheidelijk. Maar toen het erop aankwam, bleek hun band toch niet zo hecht.
Nuttige adviezen uit de Middeleeuwen
Vroegmiddeleeuwse manuscripten staan vol ‘keukentafelkennis’, zoals recepten tegen misselijkheid of adviezen voor de beste dagen om te reizen. Ria Paroubek-Groenewoud en Carine van Rhijn bundelden deze praktische kennis in De inventieve middeleeuwen.
Willi Lages: een ‘groot, grijs insect’ dat op Joden joeg
Willi Lages' biograaf Sytze van der Zee schetst het beeld van een fanatieke dienstklopper, die vol overtuiging ‘de vijand’ probeerde te vernietigen.
Krankzinnigen nooit opzettelijk gedood
Duitse nationaal-socialisten vermoordden psychiatrische patiënten. Gebeurde dat tijdens Tweede Wereldoorlog ook in Nederland?
De moord op premier Lumumba
In 1961 werd de premier van Congo vermoord. Door de CIA veranderde het land daarna van een nogal linkse democratie in een pro-westerse dictatuur.
Jan de Koning: nuchtere en aimabele bruggenbouwer van het CDA
CDA-politicus Jan de Koning voelde zich meer op zijn gemak als ‘tweede man’. Toch speelde hij in de Nederlandse politiek jarenlang een belangrijke rol op de achtergrond.
Amsterdam maakt excuses voor rol Holocaust. De tram werkte mee aan de deportaties van Joden
De documentaire 'Verdwenen stad', die nu in de bioscopen draait, werpt licht op de rol van het vervoerbedrijf GVB bij de deportatie van duizenden Amsterdamse Joden.
Nieuwkomer tegenover de elite
Hoe je van een landbouwpionier een eenzame westernheld maakt, is te zien in het Deense historische drama The Promised Land.
Alamayou: het gestolen Ethiopische prinsje
Ethiopië wil dat hij thuiskomt, maar prins Alamayou ligt nog steeds begraven in Windsor Castle. Hij was pas zeven, toen de Britten hem in 1868 meenamen.
‘Met de Oudheid kun je alle kanten op’
In zijn nieuwste boek neemt oudhistoricus Fik Meijer anderhalf millennium antieke staatsvormen door. ‘We zeggen graag dat onze democratie is geënt op de Oudheid, maar dat is natuurlijk apekool.’
