Home Dossiers Zuid-Afrika Podcast over Nederlandse rol in apartheid

Podcast over Nederlandse rol in apartheid

In de podcast Nederland en de apartheid van omroep MAX duiken singer-songwriter Joya Mooi en journalist Remco Tomesen in het verleden van Zuid-Afrika. Zij combineren de grote geschiedenis met persoonlijke verhalen. Zo komt onder anderen Moois vader aan het woord, die actief was in het Zuid-Afrikaanse verzet.

Tijdens een grote scholierenopstand in Soweto houdt een soldaat twee jongens onder schot, 16 juni 1976.
Tijdens een grote scholierenopstand in Soweto houdt een soldaat twee jongens onder schot, 16 juni 1976. Bron: Getty Images.

Gaby Craninckx

Historicus

Gepubliceerd op: 23 januari 2024

Update 24 januari 2024

Apartheid Zuid-Afrika
Dossier Zuid-Afrika Bekijk dossier

De ouders van Kenneth Mooi woonden in Sophiatown, een etnisch gemengde woonbuurt in Johannesburg, totdat zij in 1955 onder dwang verhuisden naar het gesegregeerde township Soweto. Het apartheidsregime maakte Sophiatown met de grond gelijk en bouwde er een nieuwe wijk, uitsluitend voor de witte bevolking. In 1976 was Kenneth Mooi in Soweto getuige van protesten van zwarte inwoners tegen het apartheidsregime, die de politie beantwoordde met dodelijk geweld. Hierna werd hij lid van de militaire tak van het ANC. ‘Mijn vader heeft een oorlog meegemaakt,’ vertelt zijn Nederlandse dochter Joya, die als singer-songwriter aan de weg timmert.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

In de podcast die zij samen met Remco Tomesen heeft opgenomen, interviewt Joya Mooi haar vader en bezoekt ze onder meer Sophiatown en Soweto. De podcast is gemaakt om de invoering van de apartheid in Zuid-Afrika 75 jaar geleden te herdenken. Toch begint het verhaal eerder, in de zeventiende eeuw, toen de Nederlandse VOC-commandant Jan van Riebeeck de Kaapkolonie stichtte.

De Nederlandse kolonisten zouden zich in de loop van twee eeuwen ontwikkelen tot een groep met een eigen identiteit: de Afrikaners. Nederland bleef zich lang met hen verbonden voelen, ook tijdens de beginjaren van het apartheidsregime. Pas in de jaren zestig kwam daar langzaam verandering in. In de daaropvolgende decennia begon de Nederlandse overheid schoorvoetend de anti-apartheidsstrijd te steunen. Maar harde diplomatieke veroordelingen of politiek-economische sancties bleven uit, zegt Mooi. ‘De regering heeft nooit een politiek statement gemaakt. Het waren de Nederlanders zelf die in actie kwamen.’ De podcast Nederland en de apartheid is te beluisteren op NPO Luister en alle andere populaire podcast-apps.

Openingsafbeelding: Tijdens een grote scholierenopstand in Soweto houdt een soldaat twee jongens onder schot, 16 juni 1976. Bron: Getty Images.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2024

Dossier Zuid-Afrika

Demonstranten van Operation Dudula rellen bij een gebouw waar volgens hen illegale immigranten wonen. Johannesburg, 30 juni 2026.
Demonstranten van Operation Dudula rellen bij een gebouw waar volgens hen illegale immigranten wonen. Johannesburg, 30 juni 2026.
Artikel

Zoeloe-nationalisme is vliegwiel voor geweld tegen buitenlanders in Zuid-Afrika

Regelmatig worden immigranten in Zuid-Afrika het slachtoffer van pogroms. De groeperingen die hierachter zitten, appelleren aan gevoelens van achterstelling en etnische trots die veel Zoeloes al generatieslang koesteren. Op het eerste gezicht lijkt de Zuid-Afrikaanse vreemdelingenhaat van eenzelfde kaliber als wat je in talloze andere landen aantreft, gevoed door het idee dat ‘ze’ onze banen...

Lees meer
Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Artikel

Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen

Twee eeuwen lang mishandelden en doodden witte boeren de San, de Zuid-Afrikaanse Bosjesmannen. Toen ambtenaar Louis Anthing in 1863 voor hen opkwam, werd hij in koloniale kringen weggehoond als een pathetische romanticus en inboorlingenvriendje.  Zuid-Afrika heeft twaalf officiële talen: behalve Engels, Afrikaans en gebarentaal gaat het om negen talen van de belangrijkste volken. Opmerkelijk genoeg ontbreekt de taal...

Lees meer
Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen
Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen
Artikel

Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen

In 1688 kwamen acht Rotterdamse weesmeisjes aan in zuidelijk Afrika. Ze waren bedoeld als bruiden voor de kolonisten, die naar vrouwen snakten. De meisjes wachtte een zwaar leven, al wisten sommigen het in de nieuwe samenleving ver te schoppen. ‘We hebben vrouwen nodig!’ schreef Jan van Riebeeck aan de Heren Zeventien, het centrale bestuur van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten