Alle artikelen
`Die ochtend had het bataljon van majoor Frost het verzet moeten staken. De Britten, zo hoorde ik later, waren geïsoleerd geraakt bij de Rijnbrug en door de Duitsers met vlammenwerpers de huizen uit gejaagd waarin zij zich hadden verschanst.
Juist in die buurt moest ik een pakje ophalen, in een huis aan de Eusebius Binnensingel. Ik was zestien en hield het thuis niet goed uit. De scholen waren dicht en ik wilde iets doen. Daarom had ik me aangemeld bij het Rode Kruis. Er werden vrijwilligers gevraagd om gesneuvelde militairen weg te slepen, maar toen ze mij zagen, zeiden ze: “We hebben liever dat je ordonnans wordt.” Dat was een soort postbestellersbaantje. Misschien vonden ze me nog te jong om dode lichamen te bergen. Ik kreeg een prachtige blauwe overall – “vooroorlogse kwaliteit,” zei mijn moeder – en een band van het Rode Kruis om mijn arm, en daar ging ik. Nu eens naar dit, dan weer naar dat adres met grote bruine enveloppen, waarvan ik nog steeds geen idee heb wat er precies in zat.
Toen ik op mijn fiets in de buurt van de brug kwam, viel het me op dat het verdacht stil was. Toen zag ik in het hoekhuis waar ik moest zijn een stel SS’ers bezig. Ze waren een mitrailleursnest aan het bouwen: de ramen van de uitgebouwde serre lagen aan diggelen en er liepen soldaten met zandzakken heen en weer.
Opeens kwam er een jonge soldaat – ik denk dat hij een jaar of negentien was – met een blauwgrijs konijn het huis uit. Hij hield het beest aan zijn oren vast. “Ich bin ein Bauernjungen,” zei hij. Hij kwam uit een of ander Duits dorp, was met dieren opgegroeid en vond het zielig dat de bewoners het konijn ohne Fressen hadden achtergelaten. “Nehmen Sie das bitte mit,” zei hij. Hij zei “Sie” tegen mij, dat vond ik nog zo raar.
De soldaat stopte het konijn in mijn fietstas. Daarna ben ik, meen ik, nog met hem het huis in gegaan om dat pakje op te halen, al kan ik me daar niets meer van herinneren. Alleen die geschiedenis met dat konijn staat me nog helder voor de geest. Zo’n contrast was het: de hevige gevechten die tijdens de Slag om Arnhem zijn gevoerd – de mensen vielen bij bosjes –, en dan een SS’er die een oplossing probeerde te vinden voor een konijn.
Toen ik thuiskwam, zei ik tegen mijn ouders: “Jullie raden nooit wat ik heb meegenomen.” We hadden voor ons eigen konijn, dat we Trui noemden, een ruim hok in de tuin staan en zetten het andere konijn erbij. Ze konden het prima met elkaar vinden.
Drie dagen daarna kwam het bericht dat heel Arnhem – 95.000 mensen – geëvacueerd moest worden. Mijn vader had een broer in Apeldoorn en daar zouden we met onze koffers lopend heen gaan. Maar wat moesten we met de konijnen?
Uiteindelijk zetten we vóór ons vertrek een bak voer bij ze in het hok en maakten het raamwerkje los, zodat ze ervandoor konden als ze dat wilden. Toen we na oorlog weer in ons huis kwamen, vonden we geen spoor meer van ze terug. Hoe Trui en het naamloze konijn de eeuwige jachtvelden hebben bereikt weten we niet. Ik neem aan dat ze in de hongerwinter, of al eerder, door iemand zijn opgegeten.’
In `Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Stuur een samenvatting van uw verhaal in maximaal tweehonderd woorden naar Historisch Nieuwsblad, Postbus 1528, 1000 BM Amsterdam of [email protected].
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Mijn verhaal: `De SS’er vond het zielig voor het konijn’
Tijdens een oorlog draait het niet alleen om vechten en schieten, houdt Henk van der Molen (74) jonge mensen vaak voor. In het heetst van de Slag om Arnhem, in september 1944, had hij een bijzondere ontmoeting met een Duitse SS-soldaat. `Die ochtend had het bataljon van majoor Frost het verzet moeten staken. De Britten,...
Audiovisueel: DE RAMP, VERHALEN VAN OOGGETUIGEN
Première Nederlands Filmfestival in Utrecht, donderdag 10 oktober Het regent niet meer en de storm is gaan liggen. Maar het water staat nog zeker anderhalve meter hoog en de vloed heeft het witte huisje met de rode dakpannen danig toegetakeld. Uit het grijsblauwe water steken kale takken. De foto zou afgelopen zomer in Tsjechië gemaakt...
Lifestyle: Wegdromen naar heksen en engelen, reuzen en dwergen
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute couture in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Culinaire avonturen, mode, wonen en uitgaan door de eeuwen heen. Olifanten doen het, geiten en lama’s doen het, en zelfs vissen vallen voor de verleiding van de roes. Geen wonder dat ook de mens...
Stille getuigen: Het standbeeld van Kees de Tippelaar
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het beeld van L.C. Dudok de Wit, oftewel Kees de Tippelaar (1843-1913), in Breukelen. Geen landloper ter wereld was zo vermaard als Kees Dudok de Wit. Door zijn wandeltochten werd hij aan het...
Beeldgeheim
Een onbekende historische foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Schrijvers Jan van Aken en Arthur Japin doen een poging. ‘Duinen en strandtenten,’ zegt Van Aken meteen. ‘Nederlandse soldaten exerceren aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, met op de achtergrond een zandkasteel.’ ‘Volgens mij zijn het eerder ruïnes, ze lijken antiek,’ ziet Japin. Van...
De vooruitgang: `De meeste arbeiders kozen voor aanpassing’
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. In zijn inaugurele rede laat Lex Heerma van Voss zien dat arbeiders bewuste keuzes maakten om hun positie in de samenleving te handhaven. `Kapitalisme leidt vanzelf tot socialisme’ – dat was lang het uitgangspunt van veel sociaal-historici. Maar de revolutie bleef uit, zelfs...
Archieven op internet
Archieven hebben het internet ontdekt en proberen de burger in toenemende mate ter wille te zijn. Maar zijn de bronnen nu daadwerkelijk op het scherm te raadplegen? Drie keer klikken op de site van het Utrechts Archief, en de bezoeker heeft een notariële akte uit 1698 op het scherm. Maar voor de stukken uit het...
Het hoge woord: De Nederlandsche Bank was beter af aan de leiband van de Bundesbank
Al een eeuw lang volgt Nederland de politiek van een monetaire grootmacht, vaak Duitsland. En over het algemeen is dat niet zo slecht geweest. Maar met de invoering van de euro hebben wij onze financiële vrijheid ingeleverd. Afgezien van wat gezeur van esthetici die de oude guldenbiljetten mooier vonden, ging de invoering van de euro...
Willem III en Lodewijk XIV
Ze zaten aan elkaar geketend in een eigentijdse wapenwedloop. De een verloor de slag om de populariteit reeds tijdens zijn leven, en als persoon was en bleef hij vooral saai. Maar uit noodzaak om te overleven werd Willem III, erkent zelfs Henri Kissinger, meester in de diplomatie van zijn tijd. De ander, meester van de...
Jan Peter Balkenende werd gevormd aan de Vrije Universiteit
Hij genoot van een goed glas wijn, maar werd zelden echt dronken. In de universiteitspolitiek voerde hij actie voor het recht op warme maaltijden. Zijn scriptie ging over de protestantse zuil en de Nederlandse industrialisatie. De basis voor de denkbeelden van de huidige president werd gelegd tijdens zijn studie geschiedenis aan de Vrije Universiteit. Mr.dr....
Veertig jaar geleden: Katholiek schrijver Michel van der Plas over het Tweede Vaticaanse Concilie
Revolutionaire plannen had paus Johannes XXIII met het Tweede Vaticaanse Concilie, dat veertig jaar geleden begon: meer openheid en democratie in de katholieke kerk. Maar zijn vroegtijdige dood riep een conservatieve tegenbeweging op, die in Rome nog steeds de macht heeft. Katholiek schrijver Michel van de Plas woonde het concilie bij: `Volgens mij denken veel...
Het succes en falen van de Nederlandse inlichtingendiensten
Een door de AIVD gerekruteerde Nederlandse ingenieur heeft in 2007 een computervirus losgelaten in een Iraans atoomcomplex, schrijft de Volkskrant.
