Alle artikelen
Rolls Royce is al een tijdje Duits. De snelste bowlers bij het cricket komen uit Australië en India. En thee heeft het definitief verloren van ingewikkelde Italiaanse koffies. Het gaat, kortom, behoorlijk belabberd met Groot-Brittannië. Het land dat vanaf de krijtrotsen de golven beheerste, is verworden tot een langzaam brokkelende rotspunt in een veel te grote zee.
En ze weten het. In de aanloop naar Brexit hoorde je veel Britten op televisie voxpoppen dat ze ‘hun land terug wilden’. Had iemand het van ze afgepakt dan? Nee, wat ze bedoelden, was dat ze heimwee hadden naar de serene glans van vroeger. Naar stoïcijnse mannen in het wit op de dorpsgreen; naar pitrieten helmen en bolhoeden; naar grootsheid die niet enkel in de naam zit.
Meer columns lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Maar dat smachten naar grandeur is zelf ook weer geschiedenis geworden, de Britten kunnen niet eens meer omkijken in wrok. Het British Social Attitudes-rapport van 2024 laat zien dat minder dan de helft van de bevolking haar eiland tegenwoordig ‘het beste land ter wereld’ noemt. Tien jaar geleden was dat nog 62 procent. Ook is het verleden geen bron van inspiratie meer, nog maar 64 procent is trots op de Britse geschiedenis. Bij de vorige meting een decennium geleden was dat nog in de 90 procent.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Nu is trots zijn op vroeger een gek verschijnsel. Je was er immers zelf niet bij, dus waarom zou je warme gevoelens hebben voor wat toen allemaal gebeurde? Maar het cijfer is veelzeggend. Na de rampzalige Brexit is het besef doorgedrongen dat vasthouden aan het luisterrijke verleden je geen centimeter vooruit helpt in de tegenwoordige tijd. Een tijd waarin de nieuwe Britse premier met hangende pootjes terug in het gevlij bij Brussel probeert te komen.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben dol op de Britten. Dat heerlijk truttige volk, met z’n oeuvre aan ongeschreven regels, de onbegrijpelijke tradities, de afkeer van alles wat lichamelijk is. Je mag me ’s nachts wakker maken voor een Scrumpy Jack Cider. Maar uitgerekend al die heerlijk idiosyncratische Britse eigenschappen zijn aan het verdwijnen. Scrumpy Jack is zelfs gekocht door Heineken. Zoals de sociologen achter het onderzoek zeggen, is er sprake van ‘generationele vervanging’. In gewone mensentaal: degenen die hun bier het liefst lauw dronken, liggen op de begraafplaats.
Het eiland is ‘inclusiever’ geworden, melden de onderzoekers ook. Nog zo’n angstaanjagend eufemisme om aan te geven dat in Albion de homeopathische verdunning al het eigene heeft laten verdwijnen. Achteraf bezien was Brexit dus een laatste stuiptrekking van het oude Groot-Brittannië, the last post van het land van de stiff upper lip. Godbetert, zelfs James Bond is dood, als dát geen aanwijzing is dat de tijden definitief zijn veranderd!
De laatste Britse stuiptrekking
Het gaat belabberd met Groot-Brittannië. 'Het land dat vanaf de krijtrotsen de golven beheerste, is verworden tot een langzaam brokkelende rotspunt.'
‘Ik bleef een buitenstaander in de Afrikaanse vrijheidsstrijd’
Arts Roel Coutinho leidde begin jaren zeventig een ziekenhuis van een antikoloniale beweging vlakbij Guinee-Bissau. Hij raakte er bevriend met vrijheidsstrijders.
Viollet-le-Duc nam de Nôtre-Dame onder handen
Voor het eerst sinds de verwoestende brand in 2019 is de Nôtre-Dame weer van binnen te zien. In de negentiende eeuw werd de kathedraal gerestaureerd door Eugène Viollet-le-Duc.
‘Eisinga wilde zijn kennis doorgeven’
In haar boek over uitvinder en patriot Eise Eisinga haalt onderzoeker Sandra Langereis uit naar negentiende-eeuwse historici.
Film over meedogenloze moord op Lumumba
De documentaire 'Soundtrack to a Coup d’Etat' ontrafelt de perverse rol van westerse landen bij de moord op de Congolese premier Patrice Lumumba.
‘Het schaakspel weerspiegelt de politieke werkelijkheid’
De spelregels van het schaakspel weerspiegelen al eeuwenlang de werkelijkheid. Zo veranderde de koningin in de Middeleeuwen in een van de sterkste stukken.
Che Guevara exporteert de revolutie
Na de succesvolle machtsovername in Cuba reisde strijder van het eerste uur Ernesto ‘Che’ Guevara de wereld rond om de revolutie te exporteren.
Wagner zette mythes op muziek
Boosaardige dwergen, nobele helden en edele jonkvrouwen – de negentiende-eeuwse opera’s van Richard Wagner wemelen van de archetypes.
Etnische rel in Tegendraads: Italianen zaten aan ‘onze’ vrouwen
De speelfilm Tegendraads speelt zich af tegen de achtergrond van een etnische rel tussen Twentse jongeren en Italiaanse gastarbeiders.
De Bronstijd in Europa: een koperen dageraad
De Bronstijd leidde tot grote maatschappelijke veranderingen. Zo is te zien op een nieuwe tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden.
Amerikaans kiessysteem zorgde steeds voor twijfel over de uitslag
Donald Trump hint op een plan om toch in het Witte Huis te belanden als hij de verkiezingen verliest. Het Amerikaanse kiesmannensysteem zorgt al sinds 1789 voor omstreden verkiezingen.
‘BRICS-landen kunnen geen vuist maken’
De BRICS-landen hielden vorige week een top in het Russische Kazan. Het samenwerkingsverband doet denken aan pacten uit het verleden, zegt historicus Thomas Bottelier.
