Home ‘BRICS-landen kunnen geen vuist maken’

‘BRICS-landen kunnen geen vuist maken’

De BRICS-landen hielden een top in het Russische Kazan. Nog meer landen willen zich erbij aansluiten. ‘BRICS is een symptoom van een veranderende wereldorde,’ zegt historicus Thomas Bottelier van de Universiteit Utrecht.

Eerste G7-top in 1975.

Ewoud Storm van 's Gravensande

Gepubliceerd op: 28 oktober 2024

Update 29 oktober 2024

De oorsprong van BRICS komt uit een onverwachte hoek, van investeringsbank Goldman Sachs. In 2001 verzon een bankier van het Amerikaanse concern deze afkorting voor opkomende landen in een researchdossier. ‘De landen spraken er onderling over en hielden in 2009 hun eerste top,’ zegt Thomas Bottelier. ‘Ze willen samenwerken zonder vast verbond. Ze willen meer inspraak in belangrijke multilaterale organen zoals het IMF en de Wereldbank. Ook streven ze ernaar zich naar eigen inzicht te ontwikkelen.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Media als Al Jazeera omschrijven BRICS als een ‘bondgenootschap’. En het samenwerkingsverband doet ook denken aan de Groep van Niet-Gebonden Landen of het Staalpact tussen Duitsland en Italië in 1939. ‘Maar BRICS is niet gebonden aan een verdrag en ook niet militair ingesteld,’ zegt Bottelier. BRICS is volgens hem het best te vergelijken met de machtige G7, de club van rijke landen die voor het eerst bijeenkwam in 1975. ‘Die groep is ouder en de landen zijn beter op elkaar ingespeeld. Daarom kan de G7 echt een vuist te maken op het wereldtoneel, iets wat BRICS niet kan of lijkt te willen kunnen.’

BRICS-landen zijn lang niet zo homogeen in hun opvattingen als de G7, dat uit de grootste westerse economieën plus Japan bestaat. Zo hebben Chinese en Indiase troepen regelmatig aanvaringen aan de landsgrenzen. En is Egypte een belangrijke Amerikaanse bondgenoot, terwijl Iran de Amerikanen haat. ‘De bilaterale betrekkingen tussen de BRICS-landen zijn voornamelijk gebaseerd op wederzijds voordeel. En niet zozeer op gemeenschappelijke opvattingen.’

‘We moeten nog zien hoe het verdergaat met BRICS,’ vertelt Bottelier. ‘Landen als China en India zijn sinds het ontstaan ervan flink sterker geworden, terwijl Brazilië stagneert.’ Hij denkt dat landen als Brazilië en India vrienden willen zijn met het Westen én met andere machtsblokken. Zo kunnen zij optimaal hun eigen belangen behartigen. ‘BRICS is een symptoom van een veranderende wereldorde. Landen als Egypte en Brazilië hoeven niet meer te kiezen: ze zijn niet langer afhankelijk van westerse welwillendheid zoals in de jaren negentig.’

Openingsbeeld: Eerste G6-top in 1975.

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten