Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
In ‘Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Annie Grevelt (89) maakte in juli 1934 het Jordaanoproer mee. Met die opstand, waarbij zes doden en tientallen gewonden vielen, protesteerden de bewoners van de Amsterdamse Jordaan tegen een drastische verlaging van de uitkeringen door de regering-Colijn.

‘In de Jordaan hadden we het niet zo op de politie. Want die rukte bij elk vechtpartijtje met tien, vijftien man uit. Op zich was dat niet zo vreemd; het was in de buurt al vaker uit de hand gelopen – denk maar aan het Palingoproer en het Aardappeloproer. Maar zo’n politiemacht wekte alleen maar meer agressie. 
In de zomer van 1934 liep de spanning ook weer op. De Jordaan, moet je bedenken, was een dichtbevolkte buurt, waar grote, vaak arme gezinnen in kleine huizen woonden. Het was crisistijd en veel mannen waren werkloos. Ook mijn vader, die in de Tuinstraat antiekbewerker was, kon geen werk meer vinden, hoewel hij nooit zijn hand heeft opgehouden voor de steun, want zo waren we niet. Wij sprokkelden gewoon met z’n allen – we waren thuis met z’n tienen – ons kostje bij elkaar. Mijn moeder maakte schoon bij een aantal gezinnen, mijn zuster Leen werkte bij de sigarettenfabriek, mijn broer Bart was lasser en ikzelf werkte vanaf mijn veertiende in een fabriek die sponzen en kerstartikelen maakte.
Maar veel mensen bij ons in de buurt leefden wel van de steun. Dus toen de regering-Colijn de toch al lage uitkeringen met 10 procent verlaagde, kwam dat in de Jordaan hard aan. En zeker toen het in de zomer warm werd, liepen de irritaties hoog op.
Begin juli sloeg de vlam in de pan. Op de dag dat het oproer begon, liep ik ’s ochtends vroeg met een aantal vriendinnen naar de fabriek. Om zes uur ’s avonds waren we klaar en liepen we met een groep naar buiten. Dat was blijkbaar verdacht, want opeens stormde de politie op ons af, te paard en zwaaiend met knuppels. We moesten rennen voor ons leven! We zijn in de richting van de Westerstraat gerend en hebben ons daar in een portiek verscholen.
Of ik bang was? Ach, we waren in de Jordaan niet zo bang aangelegd. In de fabriek moest je met allerlei volk samenwerken; als je zwak was, werd je weggepest. Dus je keek niet zo gauw ergens van op.
Na een paar uur ben ik naar huis gegaan. De politie had inmiddels de hulp van het leger ingeroepen. Door het open raam hoorde ik op straat een soldaat roepen: “Heuvel, ga naar binnen of we schieten!” De familie Heuvel, dat waren vechtersbazen; als je daar ruzie mee kreeg, dan had je meteen de hele familie achter je aan.
Die avond kwam mijn oudste broer Jan, die operateur was bij bioscoop Rialto, pas heel laat thuis. Doordat de buurtbewoners de straatlantaarns met stenen en stoeptegels hadden stukgeslagen, was het extra donker op straat, en hij had niet gezien dat alle bruggen waren opgetrokken – dat had het leger gedaan om te voorkomen dat het oproer zich over de rest van de stad zou verspreiden. Jan maakte een flinke val en moest daarna met gekneusde ribben nog helemaal omlopen om via de Rozengracht, die al gedempt was, thuis te komen. Hij heeft nog een hele tijd bij een dokter gelopen.
Na een paar dagen werd het weer rustig in de buurt. Het leger kwam nog regelmatig even kijken, maar het liep niet meer zo uit de hand. Na het oproer hebben ze de straten in de Jordaan uit voorzorg met asfalt bekleed. Dan kon er in elk geval niet meer met straatstenen worden gegooid.’

 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Artikel

Mijn verhaal

In ‘Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Annie Grevelt (89) maakte in juli 1934 het Jordaanoproer mee. Met die opstand, waarbij zes doden en tientallen gewonden vielen, protesteerden de bewoners van de Amsterdamse Jordaan tegen een drastische verlaging van de uitkeringen door de regering-Colijn. ‘In de Jordaan hadden we...

Lees meer
Artikel

De Vooruitgang

Proefschriften, lezingen en studies kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Socioloog C.J. Lammers concludeert dat ons land sinds 1648 vrijwel continu een bezettende mogendheid is geweest. De gedachte dat Nederland als koloniale mogendheid ook als ‘bezetter’ kan worden beschouwd is niet nieuw. Maar hoeveel Nederlanders weten dat ons land ook jarenlang grote delen...

Lees meer
Voor Erasmus waren religie en humanisme met elkaar verweven
Voor Erasmus waren religie en humanisme met elkaar verweven
Artikel

Voor Erasmus waren religie en humanisme met elkaar verweven

Wie was Erasmus, de geleerde, humanist en intellectuele vader van tolerant en pacifistisch Nederland? Op 22 november 1996 stortte het oudste bronzen standbeeld van Nederland van zijn sokkel. Het hoofd van Erasmus boorde zich in de bestrating van het Grote Kerkplein in Rotterdam, maar het beeld uit 1622 overleefde de val. De daders bleven onbekend...

Lees meer
Artikel

Het Hoge Woord

De stichting Digitaal Monument Joodse Gemeenschap wil de namen en persoonlijke gegevens van alle 104.000 in de oorlog vermoorde joden op internet zetten. Dit is een verwerpelijke variant van het collectivisme waaruit de shoah zelf voortkwam, zegt cultuurhistoricus Hermann von der Dunk. Het wordt gênant om over de aantasting van normenbesef te schrijven bij al...

Lees meer
Artikel

De problemen van immigranten zijn economisch, niet cultureel

De multiculturele romantiek uit de jaren zeventig heeft plaatsgemaakt voor een droombeeld van culturele eenvormigheid. Het is echter de vraag in hoeverre het begrip ‘cultuur’ bruikbaar is voor integratie. Problemen die onder de noemer ‘cultuur’ worden geschoven, zijn vaak een kwestie van inkomen, leefmilieu en opleiding. Op 19 januari presenteerde de Onderzoekscommissie Integratiebeleid het onderzoeksrapport...

Lees meer
Artikel

Sensatie en sentiment in het levenslied

Van nieuwsvoorziening tot tranentrekker, van roddellied tot liefdesverklaring. De smartlap heeft nooit geleden onder gebrek aan belangstelling. Tijdens de opening van de tentoonstelling Ode aan de Zangeres Zonder Naam, in het Leidse museum De Lakenhal, vloeiden er tranen. Echte tranen. In een van de laatste kabinetjes draaide een film over het leven van de Zangeres....

Lees meer
Met de Roze Zaterdag had Roermond in 1979 de primeur in Nederland
Met de Roze Zaterdag had Roermond in 1979 de primeur in Nederland
Artikel

Met de Roze Zaterdag had Roermond in 1979 de primeur in Nederland

   

Lees meer
Artikel

De teruggevonden oprichtingsnotulen van de ARP

Onlangs kreeg de Vrije Universiteit de notulen aangeboden van de oprichtingsvergadering van de Anti Revolutionaire Partij, de eerste politieke partij van Nederland. Het verloren gewaande verslag is, waarschijnlijk in 1942, door een schoonzoon van ds. A. Kuyper jr. (inderdaad: de zoon ván) uit angst voor confiscatie door de Duitsers meegegeven aan dr. A. La Fleur....

Lees meer
Artikel

Afrika heeft baat bij postkoloniale bevoogding

Er wordt met argwaan gekeken naar de bemoeienis van voormalige kolonisatoren met hun oude Afrikaanse koloniën, ten zuiden van de Sahara. Maar de Afrikaanse landen hebben ook geprofiteerd van hun banden met Frankrijk en Engeland. Wie koos voor Europese bevoogding was het best af. De relatie tussen Europa en Afrika is beladen met emoties, die...

Lees meer
Recensie

Gezien

‘Ik wou dat ik op die glijbaan zat,’ zegt het meisje. ‘Ik wou dat ik een Barbie was!’ Sinds Barbie in 1959 op de markt werd gebracht veroverde ze meisjeskamers over de hele wereld. En na die 45 jaar heeft ze ook wat te melden.   In die tijd heeft Ken de grootste gedaanteverwisseling ondergaan....

Lees meer
Artikel

Boeken Top Tien maart 2004

1. Het Vaderlandse Geschiedenisboek Samengesteld door P. Brood & K. Delen Waanders, Euro 14,50 2. Het menselijk web. De wereldgeschiedenis in vogelvlucht door J.R.McNeill en W.H. McNeill Het Spectrum, Euro 24,95 3. Het aanzien van 2003. Twaalf maanden wereldnieuws in beeld Samengesteld door H. van Bree Het Spectrum, Euro 14,50 4. Nederland in de Gouden Eeuw door N....

Lees meer
Recensie

Tijdschrift: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis

Wie denkt aan de stormachtige opkomst van Pim Fortuyn in 2002 en zich de emoties voor en na de afschuwelijke moord voor de geest haalt, vergeet bijna dat degelijkheid, dossierkennis en zelfs saaiheid tot de grondtonen van de Nederlandse politiek behoren. In een boeiend artikel over ‘emoties in de politiek’, waarmee Remieg Aerts het gelijknamige...

Lees meer
Loginmenu afsluiten