Alle artikelen
Een bekend gezelschapsspel onder geschiedschrijvers van de Verenigde Staten is de beantwoording van de vraag wie de beste Amerikaanse president was. Over de drie besten, Abraham Lincoln, George Washington en Franklin D. Roosevelt, bestaat eigenlijk geen verschil van mening. Over de volgorde na deze drie kan echter langdurig worden getwist.
Veel minder interesse is er vanouds in de vraag wie de allerslechtste president was. Daar is met George W. Bush verandering in gekomen. Naar aanleiding van een aardig artikel in het tijdschrift Rolling Stone is er in de Amerikaanse pers een discussie begonnen over de vraag of de huidige president wellicht de slechtste is die de republiek ooit heeft gehad. Als we ons beperken tot de vorige eeuw, dan bestaat er brede overeenstemming over de constatering dat Warren G. Harding en Richard M. Nixon de slechtste presidenten waren in de afgelopen honderd jaar.
Harding, president van 1921 tot 1923, was volstrekt incompetent en zijn medewerkers behoorden tot de meest corrupte uit de Amerikaanse geschiedenis. Voor hem was het een zegen dat hij al spoedig overleed. De schade die hij en zijn kleptomane medewerkers de republiek toebrachten was echter beperkt, al was het maar omdat de president toen nog niet zo’n centrale rol in de samenleving speelde.
Als Nixon begin augustus 1974 niet was afgetreden, zou hij met een impeachment uit zijn ambt zijn verwijderd. De politieke schade die Nixon veroorzaakte was omvangrijk. Hij maakte misbruik van zijn presidentiële bevoegdheden, had een geheimhoudingscomplex en was een aanhanger van de even wonderlijke als gevaarlijke doctrine dat alles is geoorloofd wat de president geoorloofd acht. Ook speculeerde hij over de mogelijkheid de Constitutie zodanig te wijzigen dat hij langer dan acht jaar president zou kunnen blijven.
Nixon was, kortom, een bedreiging van de bestaande constitutionele verhoudingen en daarmee van het hele politieke bestel van de republiek. Nixon was veel intelligenter en competenter dan Harding, maar tegelijkertijd een slechtere president, omdat hij een gevaarlijker president was.
Bush is ongetwijfeld een slechte president, maar is hij ook slechter dan Harding of Nixon? De incompetentie van Bush is zeker niet identiek aan de sullige, dorpse incompetentie van Harding. De incompetentie van Bush is het product van arrogantie, welbewuste onwetendheid, onschokbare ideologische overtuiging en – in laatste instantie – de zekerheid van een zending Gods.
Bush is zeker van zijn zaak voordat hij de zaak heeft onderzocht, hij leeft in een wereld waarin hij altijd gelijk heeft. Vandaar dat het hem onmogelijk is om zijn ongelijk toe te geven. Bovendien zijn zijn medewerkers geselecteerd op loyaliteit en ideologische betrouwbaarheid, niet op hun vermogen tot kritische analyse.
Nadat Bush op uiterst dubieuze wijze in het Witte Huis terecht was gekomen, ging hij niet op zoek naar politieke verzoening en consensus, maar polariseerde hij de natie verder met een conservatief, ideologisch gedreven beleid. Na 9/11 had hij een unieke kans om de natie te verenigen, om boven alle partijstrijd uit te stijgen. Maar ondanks het feit dat hij aanvankelijk de steun genoot van vrijwel alle Amerikanen, koos hij voor partijpolitieke confrontatie en zinloze en beschamende demonisering van eenieder die het niet volledig met hem eens was.
De aanval op en de bezetting van Irak was een project van conservatieve ideologen. In de oorlog tegen het terrorisme claimt Bush dezelfde inconstitutionele ruimte als destijds Nixon: alles wat de president in die strijd noodzakelijk acht, is toegestaan.
Desondanks weet ik niet zeker of Bush even gevaarlijk is als Nixon. Nixon was een machtsbeluste opportunist. Machtsbelust vooral omdat hij ziekelijk onzeker was. Bush is een ideoloog met een simpel, dichtgetimmerd brein, maar ik twijfel geen moment aan zijn geestelijke gezondheid.
Nixon is vooralsnog de slechtste!
Was Richard Nixon de slechtste president van Amerika?
Een bekend gezelschapsspel onder geschiedschrijvers van de Verenigde Staten is de beantwoording van de vraag wie de beste Amerikaanse president was. Over de drie besten, Abraham Lincoln, George Washington en Franklin D. Roosevelt, bestaat eigenlijk geen verschil van mening. Over de volgorde na deze drie kan echter langdurig worden getwist. Veel minder interesse is er...
Boeken Top Tien
1. Ronald Wright Kleine geschiedenis van de vooruitgang Cossee, € 19,90 2. Thomas L. Friedman De aarde is plat. Ontdekkingsreis door een geglobaliseerde wereld Nieuw Amsterdam, € 27,95 3. Fik Meijer Macht zonder grenzen. Rome en zijn imperium Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 19,95 4. Ulbe Bosma, Remco Raben en Wim Willems De geschiedenis van Indische...
Charles C. Mann 1491. De ontdekking van precolumbiaans Amerika
624 p. Nieuw-Amsterdam/Manteau, euro 34,95 In het westerse bewustzijn zijn indianen hulpeloos, kinderen die nauwelijks in staat zijn tot actief handelen. Westerlingen hebben deze zielige indiaan nodig om hun schuldcomplex over rijkdom en kolonisatie te kunnen aflossen met behulp van liefdadigheid en onvoorwaardelijke steun. Dat zijn de twee gezichten van de koloniaal; geen kolonialisme zonder...
Bettany Hughes. De schone Helena. De biografie van Helena van Troje, de vrouw voor wie duizend schepen uitvoeren.
496 p. Mouria, euro 27,50 Dit boek is geen biografie, zoals de Nederlandse ondertitel belooft. Althans, niet van Helena van Troje. Het boek gaat vooral over de schrijfster. Bettany Hughes is op de Britse eilanden een bekende persoonlijkheid als maakster van historische documentaires. Maar televisie is een vluchtig medium, daarom moest er een boek komen....
Waar is de Tachtigjarige oorlog gebleven?
In een historische reisgids neemt Jan Blokker ons mee op een ontdekkingstocht langs bekende en minder bekende lieux de mémoire van de jaren 1568-1648. Ingeslapen stadjes, overwoekerde vestingwerken en verlaten polders genieten daarbij de voorkeur van de reisleider.
Gezien
TENTOONSTELLING Robert Launer, een Duitse soldaat van 26, kwam in 1917 om bij Ieper door een granaatsplinter in zijn long. Naast zijn foto en grafschrift ligt een tasje van bunzingbont van de Schot Sidney John Malcolm, die sneuvelde in hetzelfde jaar. Het zijn maar twee van de half miljoen mannen die tijdens de Eerste Wereldoorlog...
Zondebok
In Good Night, and Good Luck, een film van George Clooney over de McCarthy-tijd in de Verenigde Staten, wordt een portret geschetst van Ed Murrow, een televisiejournalist van het eerste uur, die de strijd aanbindt met senator Joe McCarthy. Murrow beschouwt televisiejournalistiek als middel om het publiek onafhankelijk te informeren. Hij hecht aan alle principes...
Kwaliteit wint niet altijd
Dertig jaar geleden, op 1 april 1976, begonnen twee straatarme jongelui, Steve Jobs en Steve Wozniak, in de spreekwoordelijke garage met een computerfirma die zij Apple noemden. De daaropvolgende dertig jaar introduceerde Apple een reeks innovaties in de computerindustrie. Interessant was daarbij dat Apple die vernieuwingen niet zelf had bedacht en ook niet de firma...
De Nederlandse emigratie naar Australië
Duizenden Nederlanders emigreren in de jaren vijftig en zestig naar de andere kant van de wereld. Ze worden aangemoedigd door de Nederlandse en Australische overheid. Maar eenmaal aangekomen blijkt de Australische bevolking minder gastvrij en het leven er harder dan was voorgespiegeld. Onder wuivende palmen liggen drie gebronsde lijven op een uitgestrekt strand. Boven het...
Etnische tegenstellingen in de antieke wereld
Met de Perzische oorlogen en de bloei van de Griekse taal en cultuur ontstond het Griekse superioriteitsgevoel ten opzichte van vreemdelingen. ‘Barbaren’ waren niet meer dan slaven. En met de groei van de steden namen etnische spanningen in de antieke wereld toe. Van minister Verdonk moet iedereen Nederlands spreken. Volgens het ‘Wien Neêrlands bloed’, dat...
De besmetting van hemofiliepatiënten met hiv
De dreiging van de nieuwe en onbekende ziekte aids bereikte begin jaren tachtig ook Nederland. Om besmetting via donoren uit te sluiten, wilden de bloedbanken dat homoseksuele mannen geen bloed meer gaven. Daar waren de homo-organisaties niet blij mee. Hemofiliepatiënten zijn als de kanariepietjes van mijnwerkers. Als die pietjes de pijp uit gingen, wisten ze...
Josip Broz Tito (1892-1980)
Onder leiding van voormalig partizanenleider Tito werden alle tegenstellingen in Joegoslavië even naar de achtergrond verdreven. ‘Communistischer dan de Sovjet-Unie en democratischer dan het Westen’, was zijn titoïsme een succesformule, ook internationaal. Na zijn dood spatte het land uit elkaar; nu is Tito een nostalgisch symbool van eenheid, welvaart en vrede. Josip Broz Tito was...
