Home Populaire speelfilm over Afghanistan-oorlog verdeelt Russen

Populaire speelfilm over Afghanistan-oorlog verdeelt Russen

Karel Onwijn

Historicus

Gepubliceerd op: 9 juli 2009

Update 7 april 2020

De Sovjet-inval in Afghanistan (1979) en de daaropvolgende tien jaar durende guerrillaoorlog in dat land houden de Russische gemoederen opnieuw bezig. Directe aanleiding vormt de nieuwe speelfilm Devjataja Rota, die momenteel in Rusland en andere voormalige Sovjet-republieken een recordaantal bioscoopbezoekers trekt.

Devjataja Rota – De Negende Compagnie – vertelt van een groepje Sovjet-soldaten dat in Afghanistan vecht. De kijker volgt de soldaten vanaf hun rekrutering tot het moment dat ze in een gevecht verzeild raken met de onzichtbare Afghaanse vijand. Voor de meeste hoofdrolspelers loopt dit uiteindelijk desastreus af.

Regisseur Fjodr Bondartsjoek – zoon van de om zijn Tweede-Wereldoorlog-films beroemde filmmaker Sergej Bondartsjoek – zegt dat hij aan de hand van een waar gebeurd incident een eerlijk en nauwkeurig beeld van de Afghanistan-oorlog wilde schetsen. Het resultaat is een ruwe film die duidelijk maakt dat de Sovjet-inval vanaf het begin gedoemd was te mislukken en daardoor voornamelijk zinloos bloedvergieten heeft veroorzaakt.

Vooral liberaal georiënteerde Russen hebben de film verwelkomd als een zeldzaam onbevooroordeelde kijk op de grotendeels uit het Russische bewustzijn verdrongen oorlog, die vele tienduizenden Sovjet-soldaten het leven heeft gekost.

Maar meer nationalistisch georiënteerde Russen – onder wie veel Afghanistan-veteranen zelf – betitelen de film als onnauwkeurig, eenzijdig en negatief. De Sovjet-inval in Afghanistan was volgens hen helemaal niet gedoemd tot mislukken, maar verliep juist heel voorspoedig, met relatief weinig verliezen. De soldaten zouden hun missie zelfs succesvol hebben vervuld, maar uiteindelijk zijn verraden door incompetente politieke leiders die eind jaren tachtig kozen voor een roemloze aftocht uit Afghanistan.

In de Russische media beschuldigen ze Bondartsjoek en andere filmregisseurs, historici en journalisten ervan de nieuwe generatie Russen een eenzijdig negatieve interpretatie voor te spiegelen van het roemrijke Sovjet-verleden. En de volgens hen toch al weinig patriottisch gezinde Russische jongeren zullen hierdoor nog minder bereid zijn hun vaderland te verdedigen.

Een veel gebruikt argument daarbij is dat deze publicisten dankzij hun vermeende witteboordenachtergrond konden regelen dat ze zelf niet naar het slagveld hoefden af te reizen. Zij zouden daarom eigenlijk geen enkel recht van spreken hebben.

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten