Alle artikelen
Vrouwen mochten in de achttiende eeuw geen lid zijn van genootschappen. Tegenwoordig is discriminatie op grond van geslacht verboden. Maar bij de Rotary zijn mannen en vrouwen nog grotendeels gescheiden, zij het vrijwillig.
In haar proefschrift Uw sekse en de onze beschrijft Claudette Baar-de Weerd de groei van het aantal genootschappen in Nederland na 1750. Ze ontstonden als informele onderonsjes van mannen uit de betere kringen, die bijeenkwamen om over kunst en wetenschap te praten of geld in te zamelen voor goede doelen. Na verloop van tijd kregen ze reglementen en rituelen.
Genootschappen waren per definitie mannenclubs. ‘De formele genootschappen waren voor vrouwen moeilijk toegankelijk,’ schrijft Baar. ‘De toelatingseisen die aan het lidmaatschap gesteld werden en het betalen van contributie vormden vaak een obstakel.’
Toch namen vrouwen soms via een omweg deel aan de activiteiten van genootschappen. Wetenschapsclubs en kunstkringen organiseerden voor de echtgenotes van hun leden soms speciale privélessen, of lieten vrouwelijke kandidaten deelnemen aan prijsvragen. Veel filantropische genootschappen accepteerden vrouwen als geldschieters. Soms mondden zulke initiatieven uit in aparte nevenorganisaties voor vrouwen.
En zo gaat het vandaag de dag nog steeds. Inner Wheel Nederland is zestig jaar geleden opgericht door echtgenotes van Rotary-leden, die vanwege hun sekse toen geen lid mochten worden. Hoewel de Rotary in 1989 het lidmaatschap heeft opengesteld voor vrouwen, is Inner Wheel nog allesbehalve overbodig, zegt secretaris Francien Duthler-van de Kerkhof.
Lid worden van een lokale Rotary-club kan slechts op uitnodiging. ‘In de afgelopen twintig jaar is het aantal vrouwelijke Rotarians wel sterk gestegen, maar de verhouding tussen mannen en vrouwen is nog lang niet fiftyfifty. Nog steeds zijn er clubs die er liever geen vrouwen bij hebben.’
Volgens Duthler legt Inner Wheel zich net als de Rotary toe op fondsenwerving voor goede doelen. ‘Ter ere van het zestigjarige jubileum hebben we dit jaar 100.000 euro ingezameld voor kinderen met kanker. Elke lokale club houdt eens per maand een bijeenkomst die bestaat uit een huishoudelijke vergadering en een lezing. Verder zijn er de nodige boekenclubs en culturele activiteiten.’
Als internationale organisatie is Inner Wheel nog altijd verboden terrein voor mannen. ‘Maar in Nederland word je dan gelijk om de oren geslagen met het verbod op discriminatie,’ zegt Duthler. ‘Daarom mogen in Nederland ook mannelijke partners van Rotarians lid worden van Inner Wheel. Toch is het aantal mannen in de organisatie tot nu toe beperkt gebleven tot twee à drie.’
Claudette Baar-de Weerd, Uw sekse en de onze. Vrouwen en genootschappen in Nederland en in ons omringende landen (1750-ca. 1810). 368 p. Verloren, € 39,00
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Lessen: Vrouwen en genootschappen
Vrouwen mochten in de achttiende eeuw geen lid zijn van genootschappen. Tegenwoordig is discriminatie op grond van geslacht verboden. Maar bij de Rotary zijn mannen en vrouwen nog grotendeels gescheiden, zij het vrijwillig. In haar proefschrift Uw sekse en de onze beschrijft Claudette Baar-de Weerd de groei van het aantal genootschappen in Nederland na 1750....
Interview Maarten van Rossem
‘Ik houd van de Verenigde Staten omdat zij het enige land zijn, afgezien van Nederland, waarnaar ik wel eens heimwee heb,’ schrijft Maarten van Rossem in zijn nieuwste boek. ‘Ik heb heimwee naar Manhattan, naar het straatrumoer met de eeuwige politiesirenes en naar het gevoel dat daar steeds iets belangrijks aan de hand is.’ Maar...
Forum
‘We hebben ons gedragen als een verwend jochie dat zijn speeltje kwijtraakte.’ Dat schrijft P.W.J. Joosten naar aanleiding van de stelling: ‘Nederland heeft de dekolonisatie van Indonesië goed afgehandeld.’ Van de 189 deelnemers is 69 procent het daar niet mee eens. ‘Nederland heeft niet gedekoloniseerd, maar is plat gezegd gewoon afgetaaid,’ schrijft L. Janssen. ‘En...
De stelling
Anton van Hooff: ‘Het is niet zonder meer waar dat een economische crisis tot radicalisering van het electoraat an sich leidt. Zo boekten links-radicale partijen in de jaren dertig slechts weinig winst. Het is juister te stellen dat economische crises een electorale ruk naar rechts over een breder spectrum veroorzaken. We moeten dus niet alleen...
De kogel kwam van de Stasi
‘As is verbrande turf.’ Zo luidt een oudvaderlandse uitdrukking. ‘As’ dit eens was gebeurd, ‘as’ dat eens was gebeurd, dan was alles anders geworden. As Cleopatra een andere neus had gehad, was het Romeinse Rijk nooit ten onder gegaan. Zo zijn er boeken geschreven met als inzet de miskraam van Frau Schicklgruber, waardoor ene Adolf...
De Grote Beloftes van de PVV
De overwinning van de Partij Voor de Vrijheid bij de Europese verkiezingen heeft gezorgd voor grote politieke opwinding. De media wekten de indruk dat dit het explosieve debuut van het Nederlandse populisme was, alsof Leefbaar Nederland, Fortuyn en Verdonk alweer geheel vergeten waren. De journalistieke retoriek vertoonde wel dezelfde eigenaardige gebreken als ten tijde van...
Gezien
Tentoonstelling ‘Zelfs onze katholieken zijn calvinisten’ door Marieke Prins ‘Voor deze mensen is het calvinisme uitgedacht, deze mannen met dunne lippen, met varkensoogjes en vlekkerig rode wangen, met gezichten als het mijne, en juist dat maakt het zo erg.’ Een van de eerste citaten in de tentoonstelling Calvijn & Wij is van Maarten ’t Hart,...
Het Complete Derde Rijk
Toen de Britse historicus Richard J. Evans ongeveer tien jaar geleden begon aan zijn driedelige geschiedenis van het Derde Rijk, moest hij natuurlijk aan zijn lezers – en misschien ook wel aan zichzelf – uitleggen waarom hij dit deed. Terecht zette hij bij die gelegenheid uiteen dat er maar heel weinig synthetische studies van het...
Verhalen uit het hoofdkantoor
Ooit was er een probleem. De mensen waren arm en hun bestaan was onzeker – daar komt het zo ongeveer op neer. Misschien is dit zelfs de beste samenvatting van de geschiedenis van de mensheid. Maar in de negentiende eeuw viel het probleem opnieuw op, en men gaf er zelfs een deftige naam aan: de...
Politici moeten zich soeverein tonen
Politici die aan wielerwedstrijden of spelletjes op de televisie meedoen, is dat nuttig of verwerpelijk? Wat te denken van elkaar vliegen afvangende Kamerleden en ministers; verliest ‘de politiek’ zo haar aanzien? En wat is daarmee dan verloren? Remieg Aerts, hoogleraar geschiedenis in Nijmegen, verkent in Het aanzien van de politiek onder andere de grenzen van...
De kronkelige dynamiek van de Europese eenwording
Dit is een boek waarbij na 531 soms fascinerende, soms quasidiepzinnige, soms informatieve maar altijd verboze pagina’s één vraag blijft knagen: But is it history? Daarop valt niet eenvoudig antwoord te geven. De passage naar Europa is het proefschrift waarop de 36-jarige historicus en filosoof Luuk van Middelaar op 13 mei jl. in Amsterdam promoveerde,...
Signalementen
Zoals de traditie wil gaat deze rubriek in het zomernummer uitsluitend over historische fictie. Elf boeken voor op het strand. Oudheid-nu, FrieslandHans van der HeijdeDe Republyk413 p. L.J. Veen, € 19,90Friesland scheidt zich af van Nederland. Hoe dat gebeurt ga ik niet verklappen, want het verloop van de afscheiding is het meest hilarische van dit...
