Alle artikelen
Britse, Japanse en Chileense archeologen denken de exacte plek te hebben gevonden waar Alexander Selkirk, de Schotse schipbreukeling die model stond voor de romanfiguur Robinson Crusoe, driehonderd jaar geleden in alle eenzaamheid sliep, kookte en uitkeek naar schepen die hem konden redden.
door Bas de Vries/ Londen
De grote doorbraak in het onderzoek was de vondst van een stukje koper dat volgens archivaris David Caldwell van de National Museums of Scotland deel uitmaakte van een eeuwenoud navigatie-instrument. Het was al bekend dat de destijds 28-jarige Selkirk inderdaad als navigator werkte op het schip Cinque Ports. Zijn kapitein liet hem in 1704 achter op het onbewoonde eiland Mas a Tierra, 750 kilometer van Chili in de Grote Oceaan. Aanleiding was een hoog opgelopen conflict over de zeewaardigheid van de boot, die niet lang daarna inderdaad verging.
De Schot hield zichzelf vier jaar en vier maanden in leven met wilde vruchten en groenten. Daarnaast slaagde hij erin de geiten te temmen die Spanjaarden eerder op het eiland hadden achtergelaten. Toen hij uiteindelijk in 1709 werd gevonden door een Brits schip, was hij gehuld in geitenvellen en sprak hij bijna geen Engels meer. Hij stierf in 1721, op een moment dat het boek van Daniel Defoe over hem al een bestseller was geworden. Defoe had de locatie van zijn avontuur verplaatst naar de Caribische Zee en een extra personage bedacht: Vrijdag.
Overigens kwam Mas a Tierra – inmiddels bewoond door zeshonderd mensen en omgedoopt tot Isla Rubinson Crusoe – het voorbije najaar ook op een andere manier in het nieuws. Het Chileense bedrijf Wagner Technologies beweerde dat een robot het goud, de diamanten en de robijnen had gelokaliseerd die de Spaanse generaal Ubilla y Echevierra daar in 1715 zou hebben begraven. Waarde anno 2005: ruim 7,5 miljard euro. De schat is echter nog niet opgegraven en eilandbewoners die de eenvoudige robot hebben gezien, wantrouwen de claim van Wagner.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Schuilplaats Robinson Crusoe gevonden
Britse, Japanse en Chileense archeologen denken de exacte plek te hebben gevonden waar Alexander Selkirk, de Schotse schipbreukeling die model stond voor de romanfiguur Robinson Crusoe, driehonderd jaar geleden in alle eenzaamheid sliep, kookte en uitkeek naar schepen die hem konden redden. door Bas de Vries/ Londen De grote doorbraak in het onderzoek was de...
De Stelling
‘Het vreemdelingenbeleid van Rita Verdonk is strijdig met de Nederlandse traditie’ Anton van Hooff:‘Daar ben ik het mee eens. Zeker als je het historisch perspectief ruim neemt. In de zeventiende eeuw was meer dan de helft van de Amsterdamse bevolking allochtoon. Nederland stond tot in de jaren dertig open voor massale, gestage immigratie vanuit Duitsland....
Heksenvervolging en spiritualisme
De oorzaak van het einde van toverijprocessen in de zestiende-eeuwse Republiek is niet terug te voeren op de Reformatie, zoals de gereformeerde theoloog Voetius beweerde, maar op de invloed van het spiritualisme. Dit betoogt historicus Hans de Waardt in het Tijdschrift voor Geschiedenis (3/2005). Het Hof van Holland en de Hoge Raad besloten in 1594...
‘Zwangerschap is geen ziekte’
In haar proefschrift Ziek, zwak of zwanger. Vrouwen en arbeidsongeschiktheid in Nederlandse sociale verzekeringen, 1890-1940 beschrijft Marian van der Klein hoe bescherming van vrouwelijke werknemers averechts kon uitpakken. Dat probleem is volgens directeur Tineke van der Kraan van de FNV Vrouwenbond nog steeds niet verholpen. ‘Dat de kraamverzekering van Nederlandse arbeidsters in de Ziektewet van...
Groot geschiedeniscongres in 2010 naar Nederland
Het 21e International Congress for the Historical Sciences (CISH) vindt in 2010 voor het eerst plaats in Nederland. Een Nederlandse delegatie wist de prestigieuze vijfdaagse conferentie naar Amsterdam te halen. Historici vanuit de hele wereld komen sinds 1900 elke vijf jaar bij elkaar tijdens de conferentie, die in juli van dit jaar werd georganiseerd in...
Nederland betaalt mee aan museum Poolse generaal
In de Poolse stad Krakau is een museum geopend over de Poolse generaal Sosabowski. De generaal vocht mee bij Operatie Market Garden in 1944. Het museum is ingericht met geld van het Nederlandse ministerie van Defensie. Onder grote belangstelling van Poolse soldaten, oud-strijders en Nederlandse diplomaten is op het terrein van het 16e Inboren Bataljon...
Van Deursen schrijft geschiedenis VU
Emeritus hoogleraar A.Th. Van Deursen schreef een geschiedenis van ‘zijn’ Vrije Universiteit in Amsterdam. De laatste decennia verwaterde het christelijke karakter van de VU, al is levensbeschouwing er nog steeds belangrijk. ‘Jubileumboeken moeten niet te dik zijn, anders worden ze niet gelezen.’ Emeritus hoogleraar Arie van Deursen (1931) heeft desondanks een lijvig jubileumboek geschreven over...
Missie in Noorwegen
In de vijftiende eeuw werd Noorwegen luthers. Rome bestempelde het land daarom in 1622 tot missiegebied; het moest worden heroverd op de Reformatie. De missie bleef er actief tot 1977. Vefie Poels toont in haar proefschrift Een Roomse droom. Nederlandse katholieken en de Noorse missie 1920-’75 echter aan dat de katholieken een ambivalente houding aannamen...
Cultuurstelsel ook gunstig voor ondernemers
Negentiende-eeuwse immigratiegegevens uit Java bewijzen dat het cultuurstelsel dat Nederland daar invoerde niet alleen de overheid ten goede kwam. Het betekende het begin van tropische exportlandbouw, waarin een belangrijke rol was weggelegd voor particuliere ondernemers. Dit betoogt historicus Ulbe Bosma in het Tijdschrift voor Sociale en Economische geschiedenis (2005/2). Het cultuurstelsel bestond van 1830 tot...
‘Het staat niet meer om liberaal te zijn’
De negentiende eeuw wordt wel eens omschreven als de eeuw van het liberalisme. In de eerste helft van de twintigste eeuw raakte de stroming echter op zijn retour. Sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1918 heeft Nederland geen liberale premier meer gehad. De teruggang van de liberalen is echter niet alleen terug te...
100-jarig jubileum Nobelprijs voor ‘Vredes Bertha’
Honderd jaar geleden kreeg Bertha von Suttner de Nobelprijs voor de Vrede. Zij was niet alleen de eerste vrouw die de prestigieuze vredesprijs ontving, maar ook degene die Alfred Nobel ertoe aanzette om de prijs in te stellen. Wereldwijd wordt het avontuurlijke en strijdbare leven herdacht van de in 1843 in Praag geboren Bertha von...
In de media
‘Toen moesten de joden oprotten. Wie nu…?’ ‘Vroeger vertrok hier de trein naar Auschwitz. Wanneer wordt de wereld wijzer?’ Alle media berichten erover op 20 september: Met medewerking van de Nederlandse Spoorwegen (NS) start het Centraal Joods Overleg (CJO) een antiracismecampagne. Op 66 stations komen posters die herinneren aan de deportaties van joden per trein...
