Home Van Deursen schrijft geschiedenis VU

Van Deursen schrijft geschiedenis VU

Paula van Rooij

Gepubliceerd op: 14 juli 2009

Update 7 april 2020

Emeritus hoogleraar A.Th. Van Deursen schreef een geschiedenis van ‘zijn’ Vrije Universiteit in Amsterdam. De laatste decennia verwaterde het christelijke karakter van de VU, al is levensbeschouwing er nog steeds belangrijk.

‘Jubileumboeken moeten niet te dik zijn, anders worden ze niet gelezen.’ Emeritus hoogleraar Arie van Deursen (1931) heeft desondanks een lijvig jubileumboek geschreven over de geschiedenis van de Vrije Universiteit, in opdracht van de Historische Commissie van de VU. In meer dan 400 bladzijden vertelt Een hoeksteen in het verzuild bestel. De Vrije Universiteit 1880-2005 over de VU als bijzondere, want christelijke universiteit. Het boek werd gepresenteerd op de Dies Natalis van de universiteit, donderdag 20 oktober jongstleden.

Negenentwintig jaar werkte Van Deursen aan de Vrije Universiteit, tot zijn emeritaat in 1996. De laatste vijfentwintig jaar was hij hoogleraar Nieuwe Tijd bij de opleiding geschiedenis. In die tijd verwaterde het christelijke karakter van de VU, al is levensbeschouwing er nog steeds belangrijk. Van Deursen: ‘Na mijn studie geschiedenis in Groningen kwam ik in 1967 terecht op de VU. In die tijd moesten werknemers de doelstellingen van de VU nog onderschrijven; dat betekende dat je gereformeerd moest zijn. De omschrijving is een aantal keer verruimd, en toen konden ook katholieken en andere christenen er terecht.’

Van Deursen vindt het lastig te zeggen wat de VU nog bijzonder maakt nu de christelijke grondslag praktisch is losgelaten. ‘Misschien heeft men een lichte voorkeur voor een levensbeschouwelijke achtergrond. En er zijn nog steeds veel christelijke studenten.’ Toen universiteitsblad Ad Valvas in 2002 een karikatuur afdrukte waarin de naam van Jezus spottend werd gebruikt, leidde dat dan ook tot veel commotie. Van Deursen noemt Ad Valvas in zijn boek een blad waarin ‘godslastering niet incidenteel is maar structureel’.

Vier jaar heeft de VU-coryfee aan het boek gewerkt. Hij raadpleegde jaarverslagen, almanakken, tijdschriftartikelen, archiefstukken en particuliere archieven, zoals die van politicus De Gaay Fortman. Jan Peter Balkenende, die hij ook noemt in zijn boek, kwam hij vier jaar geleden nog tegen in de gang. ‘We herkenden elkaar, maar hebben elkaar niet gesproken.’ Van Deursen vindt Balkenende ‘een echte VU-jongen’, maar hij herinnert zich niets van de student Balkenende, die hij als eerstejaars waarschijnlijk hoorcollege sociaal-economische geschiedenis heeft gegeven.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten