Alle artikelen
Jarenlang werkte neerlandicus Gé Vaartjes aan een vuistdikke biografie van schrijver Godfried Bomans (1913-1971). Via columns en boeken als Erik of het klein insectenboek bereikte Bomans een groot lezerspubliek. Ook was hij een graag geziene gast in televisieprogramma’s. Maar achter deze humoristische en ontregelende man ging een eenzaam mens schuil, zo toont Vaartjes in Vleugelman. ‘Bomans was een barometer van wat er in zijn tijd gebeurde. Hij reageerde daar op zijn eigen manier op.’
Hoe zou u Bomans karakteriseren?
‘Als schrijver en televisiepersoonlijkheid was hij charismatisch. Mensen vonden hem een orakelachtige man. Toch had hij ook een minder sympathieke kant, die voortkwam uit onzekerheid. Hij kon sublieme grappen maken. Als Bomans voor een lezing moest worden opgehaald van het station, nam hij twee treinen eerder zodat hij in de stationsrestauratie kon wachten met een kopje koffie. Dan keek hij toe hoe er grote paniek ontstond omdat hij niet was komen opdagen. Na een tijdje liet hij dan zijn gezicht zien en werd hij ontvangen als de verloren zoon. Hij genoot van die ontregeling.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Op welke manier bepaalde zijn jeugd zijn opvattingen?
‘Bomans heeft zelf toegegeven dat zijn vroege jeugd problematisch was. Hij had afstandelijke, autoritaire ouders, van wie hij weinig liefde kreeg. Hierdoor werd hij een angstig kind en dat is hij altijd gebleven. Bomans twijfelde altijd aan zichzelf. Ook de kerk en een strenge katholieke opvoeding hebben hem geen goed gedaan. Als kind vond hij de wereld niet prettig, een treurigheid die hem altijd zou bijblijven.’
Bomans schreef spraakmakende columns. Wat was zijn visie?
‘In de jaren vijftig en zestig maakte hij zich los van de kerk. Hij was uitgesproken progressief, maar bleef wel respect houden voor sommige kerkelijke tradities. Begin jaren zeventig, vlak voor zijn dood, was Bomans zeer bezorgd over het consumentisme en de vervuiling. Hij hoopte een mentaliteitsverandering teweeg te brengen met zijn humor. Maar zijn grappen maakte hij ook voor zichzelf. Voor hem was humor overwonnen droefheid.’
Waarom koos u de titel Vleugelman?
‘Toen Bomans een jaar of vijf was bad hij tot God: “Lieve heer, geef mij vleugels.” Hij hoopte dat hij hiermee naar de hemel kon vliegen, want in de hemel was alles mooier dan op aarde. Bovendien zou hij zich met vleugels kunnen onderscheiden van de andere kinderen. Dat idee kwam terug in zijn sprookje Vleugelman, over een man met vleugels die naar de hemel kon vliegen zonder te sterven. Eigenlijk wilde Bomans het leven vleugels geven: het leven mooier maken dan het is. Zijn jeugd en zijn visie zitten allemaal in die titel opgesloten.’
Vleugelman. Godfried Bomans 1913-1971
Gé Vaartjes
768 p. Querido, € 45,-
’Godfried Bomans wilde het leven vleugels geven’
Via columns en boeken als Erik of het klein insectenboek bereikte Godfried Bomans een groot lezerspubliek. Maar achter de humoristische en ontregelende man ging een eenzaam mens schuil, zo toont Neerlandicus Gé Vaartjes in 'Vleugelman'.
Fout in de Jordaan: familie ging boven alles
Stephanie Biesheuvel beschreef het straatarme gezin van haar overgrootouders, dat ten prooi viel aan radicale politiek.
Homoseksuelen kregen de schuld van rampspoed
In de Zuidelijke Nederlanden werden tussen 1400 en 1700 meer homoseksuelen vervolgd dan in de rest van Europa. In 'De onuitspreekbare zonde' laat historicus Jonas Roelens zien hoe dat komt.
Waarom houden grote rijken zo lang stand?
In zijn nieuwste boek gaat de Zweedse historicus Dick Harrison op zoek naar een verklaring.
Mathieu segers biedt andere kijk op Europa
In zijn laatste boek wilde Mathieu Segers onderbelichte aspecten van de Europese eenwording belichten en nieuwe methodologische wegen bewandelen.
Dante blijkt helemaal niet zo tolerant
Op zoek naar de wortels van haar katholieke familie verdiept Bernadette Demeulenaere zich in de middeleeuwse inquisitie. Dat leidt tot een belangrijke levensles.
Vermiglio: oorlogsdrama in een stil dorp
Zelden tonen oorlogsfilms hoe het leven is in het achterland van het front. Vermiglio is een uitzondering.
Garibaldi was de verlosser van Italië
Giuseppe Garibaldi vocht in de negentiende eeuw voor een Italiaanse eenheidsstaat. De massamedia bezorgden hem de reputatie van een halve heilige.
Romeinse vrouwen eisten het recht om te pronken
In 195 v.Chr. demonstreerden Romeinse vrouwen massaal tegen een wet die hun verbood dure kleding te dragen. Met succes: de wet werd afgeschaft.
De laatste uren van Leo Bulter
Op dinsdag 2 december 1975 kaapten zeven Zuid-Molukse jongeren een trein bij het Drentse Wijster. Onder de gegijzelden waren enkele dienstplichtige militairen, onder wie de 22-jarige Leo Bulter. Een vredelievende jongen, maar een vijand in de ogen van de kapers.
De Varkensoorlog kreeg Servië niet op de knieën
Een Oostenrijks-Hongaars importverbod op varkensvlees moest in 1906 de Servische economie hard raken. Maar het effect was tegenovergesteld.
Vrouwen belandden liever in de bak dan op straat
Negentiende-eeuwse vrouwen stuurden soms aan op verblijf in een Rijkswerkinrichting door de wet te overtreden. Officieel was dat een straf, maar het was beter dan een leven in armoede.
