Home ’Godfried Bomans wilde het leven vleugels geven’

’Godfried Bomans wilde het leven vleugels geven’

Jarenlang werkte neerlandicus Gé Vaartjes aan een vuistdikke biografie van schrijver Godfried Bomans (1913-1971). Via columns en boeken als Erik of het klein insectenboek bereikte Bomans een groot lezerspubliek. Ook was hij een graag geziene gast in televisieprogramma’s. Maar achter deze humoristische en ontregelende man ging een eenzaam mens schuil, zo toont Vaartjes in Vleugelman. ‘Bomans was een barometer van wat er in zijn tijd gebeurde. Hij reageerde daar op zijn eigen manier op.’    

Godfried Bomans en Marlene Dietrich
Godfried Bomans en Marlene Dietrich in 1963.

Pieter van Iwaarden

Historicus

Gepubliceerd op: 25 februari 2025

Update 26 februari 2025

Hoe zou u Bomans karakteriseren?

‘Als schrijver en televisiepersoonlijkheid was hij charismatisch. Mensen vonden hem een orakelachtige man. Toch had hij ook een minder sympathieke kant, die voortkwam uit onzekerheid. Hij kon sublieme grappen maken. Als Bomans voor een lezing moest worden opgehaald van het station, nam hij twee treinen eerder zodat hij in de stationsrestauratie kon wachten met een kopje koffie. Dan keek hij toe hoe er grote paniek ontstond omdat hij niet was komen opdagen. Na een tijdje liet hij dan zijn gezicht zien en werd hij ontvangen als de verloren zoon. Hij genoot van die ontregeling.’  

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Op welke manier bepaalde zijn jeugd zijn opvattingen?   

‘Bomans heeft zelf toegegeven dat zijn vroege jeugd problematisch was. Hij had afstandelijke, autoritaire ouders, van wie hij weinig liefde kreeg. Hierdoor werd hij een angstig kind en dat is hij altijd gebleven. Bomans twijfelde altijd aan zichzelf. Ook de kerk en een strenge katholieke opvoeding hebben hem geen goed gedaan. Als kind vond hij de wereld niet prettig, een treurigheid die hem altijd zou bijblijven.’   

Godfried Bomans wordt geïnterviewd door Mies Bouwman
Godfried Bomans wordt geïnterviewd door Mies Bouwman, 1968.

Bomans schreef spraakmakende columns. Wat was zijn visie?   

‘In de jaren vijftig en zestig maakte hij zich los van de kerk. Hij was uitgesproken progressief, maar bleef wel respect houden voor sommige kerkelijke tradities. Begin jaren zeventig, vlak voor zijn dood, was Bomans zeer bezorgd over het consumentisme en de vervuiling. Hij hoopte een mentaliteitsverandering teweeg te brengen met zijn humor. Maar zijn grappen maakte hij ook voor zichzelf. Voor hem was humor overwonnen droefheid.’    

Waarom koos u de titel Vleugelman?   

‘Toen Bomans een jaar of vijf was bad hij tot God: “Lieve heer, geef mij vleugels.” Hij hoopte dat hij hiermee naar de hemel kon vliegen, want in de hemel was alles mooier dan op aarde. Bovendien zou hij zich met vleugels kunnen onderscheiden van de andere kinderen. Dat idee kwam terug in zijn sprookje Vleugelman, over een man met vleugels die naar de hemel kon vliegen zonder te sterven. Eigenlijk wilde Bomans het leven vleugels geven: het leven mooier maken dan het is. Zijn jeugd en zijn visie zitten allemaal in die titel opgesloten.’ 

Vleugelman. Godfried Bomans 1913-1971
Gé Vaartjes
768 p. Querido, € 45,-

De Vleugelman over Godfried Bomans door Gé Vaartjes

Nieuwste berichten

Péter Magyar bezoekt de archieven, 4 november 2026.
Péter Magyar bezoekt de archieven, 4 november 2026.
Nieuws

Hongaarse heksenjacht dreigt na openbaarmaking informantenarchief

De Hongaarse regering maakt tienduizenden documenten uit de archieven van de communistische geheime politie openbaar. Daarmee komt de nieuwe minister-president Péter Magyar een verkiezingsbelofte na, maar bij veel Hongaren leidt het tot onrust. Sommigen troffen tot hun schrik de namen van hun familieleden aan. Maar wat betekent het precies als een naam uit de lijst...

Lees meer
Groot NEderland
Groot NEderland
Nieuws

Groot-Nederlandse gedachte veranderde van romantisch ideaal in extreem-rechts hondenfluitje

Nederland en Vlaanderen in één staat: wat ooit begon als gedachte-experiment onder Nederlandse en Vlaamse studenten zou in de twintigste eeuw verworden tot extreem-rechts idee over een zuivere Nederlandse gemeenschap. Harold van der Kraan schrijft in zijn proefschrift dat de Groot-Nederlandse gedachte in de periode 1880-1980 nooit volledig van het Vlaamse toneel verdween. In 1911...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

‘De overlevenden van de oorlog snakten naar iets motiverends’

Waarom schoten er direct na 1945 zoveel voetbalstadions uit de grond in Duitsland? Hadden de mensen daar nietiets beters te doen? Soms wordt boeiende geschiedenis geschreven door uit te gaan van wat mensen samenbindt in tijden van crisis. En nee, dat zijn niet altijd zware woorden of abstracte vergezichten. Dat kan ook het vooruitzicht van...

Lees meer
‘De taboes moeten plat’
‘De taboes moeten plat’
Interview

‘De taboes moeten plat’

Religieus geweld bestáát, betoogt religiewetenschapper Kaj Brens in zijn eerste boek Heilige huisjes. Draai er dus niet omheen. ‘Als je de oorzaken niet onder ogen wilt zien, kom je nooit aan de oplossing toe.’  Zijn boek Heilige huisjes is geboren uit frustratie. Kaj Brens ergerde zich in 2015 na de aanslag op de redactie van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten