Alle artikelen
Het voormalige Maarschalk Fochplein in het centrum van Leuven was het afgelopen jaar inzet van politiek getinte schermutselingen over de rug van de geschiedeniswetenschappen. De luidste stem in de polemieken was de diepe bas van de socialistische Leuvense burgemeester Louis Tobback.
Tobback fulmineerde een jaar lang nationwide luidkeels tegen de ‘Vlaamse idiotie’. Volgens hem is de Vlaamse overheid zo begaan met het Vlaamse erfgoed dat graafwerk van archeologen overal bouwprojecten lamlegt, zoals de heraanleg van het Leuvense plein. Tobback liet in het afgelopen jaar geen kans onbenut om het archeologengilde te beschimpen: ‘Ze graven een paar visgraten op en doen of ze leven op de maan hebben ontdekt.’ Als gevolg van die ‘waanzin’ leed de middenstand op het plein zware schade en moesten broodjeszaken personeel ontslaan. Het einde van de opgravingen werd op 9 juli door Tobback gevierd met nog een flinke trap na in het dagblad De Morgen: ‘650.000 euro en zes maanden ellende voor een zootje scherven.’
Intussen gebruikte Tobback ander geschiedkundig onderzoek om zijn voornemen kracht bij te zetten omhet veelbesproken plein een andere naam te geven. Volgens hem had het militaire genie van maarschalk Foch er vooral uit bestaan dat hij in de Eerste Wereldoorlog zijn troepen als kanonnenvlees had gebruikt. ‘Zo iemand verdient geen plein,’ meende Louis Tobback.
Pieter de Somer was volgens Tobback een betere naamgever. Somer was de eerste rector van de Leuvense universiteit nadat deze in 1968, als gevolg van een hevige opstand van Vlaamse studenten, uitsluitend Nederlandstalig was geworden. Daarom heet het plein nu officieel 'Rector De Somerplein'.
De Leuvense Groenen ontstaken in grote woede. Zij vonden dat het plein moest worden vernoemd naar Sophie Scholl, van het Duitse studentenverzet Die Weisse Rose.
Opmerkelijk genoeg spuide de ‘volksnationale’ Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) veel kritiek op de politiek gezien slimme keuze van Tobback. Maar die betrof vooral de besluitvorming.
De aandacht voor deze geschiedkundige kwestie heeft vermoedelijk te maken met de komende verkiezingstijd. Op 14 oktober zijn er in België gemeenteraadsverkiezingen. Louis Tobback is al zeventien jaar burgemeester van Leuven en de pijlen worden vooral op hem gericht, en in het bijzonder op zijn bestuurlijke stijl. Hij krijgt bijnamen toegemeten die getuigen van historisch besef: de keizer van Leuven, Lodewijk XIV. Tobback blijft er laconiek onder en verdedigt zijn bestuurlijke stijl en zijn afkeer van archeologie met de stelling dat als er in 1448 een Brabantse administratie van Onroerend Erfgoed had bestaan, het beroemde gotische stadhuis van Leuven er nooit was gekomen. Dan hadden de vier patricërshuizen die er eerst stonden nooit afgebroken mogen worden.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
De keizer van Leuven
Het voormalige Maarschalk Fochplein in het centrum van Leuven was het afgelopen jaar inzet van politiek getinte schermutselingen over de rug van de geschiedeniswetenschappen. De luidste stem in de polemieken was de diepe bas van de socialistische Leuvense burgemeester Louis Tobback. Tobback fulmineerde een jaar lang nationwide luidkeels tegen de ‘Vlaamse...
Redding voor het executiehuis
Het had niet veel gescheeld of het historische pand aan de Nicolaasstraat in Moskou was zonder pardon tegen de vlakte gegaan, om plaats te maken voor een uit staal en beton opgetrokken equivalent met luxe winkels en een ondergrondse parkeergarage. Jarenlang voerden leden van de mensenrechtenorganisatie Memorial en de afdeling Moskou van de oppositiepartij Jabloko...
LESSEN: ‘Districtenstelsel past niet bij Nederland’
De kabinetsformatie na de verkiezingen van 12 september kan erg lastig worden. Zal er een stabiele meerderheid te vormen zijn? Of raakt de Tweede Kamer te versnipperd? Van 1848 tot 1917 had Nederland een districtenstelsel, waarbij dit probleem veel minder speelde. ‘Districtenstelsels leiden gemakkelijker tot kabinetsvorming,’ zegt Henk te Velde, hoogleraar vaderlandse geschiedenis aan...
DE STELLING: ‘De Tweede Kamer moet zelf de formateur aanwijzen’
Anton van Hooff: ‘Het lijkt mij volstrekt logisch dat de Kamer, als drager van de volkssoevereiniteit, deze rol op zich neemt. Is het immers geen basisprincipe van de democratie dat politieke macht enkel wordt uitgeoefend door hen die door het volk zijn aangewezen? De Kamer heeft deze mogelijkheid ook al langer, maar heeft...
Luns, Dulles en Nieuw-Guinea
Of Amerika Nederland zou hebben bijgestaan in een oorlog met Indonesië om het eiland Nieuw-Guinea is omstreden. Minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns suggereerde van wel, maar historici en oud-politici betwijfelen zijn claim. Recent onderzoek toont echter aan dat hij gelijk had. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns behoorde met zijn bijna twee meter...
Vuile oorlog in Kenia
Groot-Brittannië is vaak geroemd om zijn prudente dekolonisatiepolitiek. Maar dat imago heeft inmiddels de nodige deuken opgelopen. Zeker in Oost-Afrika voerden de Britten na de oorlog een uiterst conservatief koloniaal beleid, waarbij de gewelddadige onderdrukking van anti-Europese sentimenten niet werd geschuwd. Vraagje: in welke Europese kolonie vonden na de oorlog de meeste staatsrechtelijke executies plaats?...
COLUMN: Maarten van Rossem
Half juli was ik tien dagen in de Verenigde Staten voor een documentaire over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De indrukken die je de eerste paar dagen in de VS opdoet zijn altijd de beste. Na een paar weken ben je zo gewend geraakt aan de eigenaardigheden van het land dat je je scherpte als waarnemer...
De Republiek maakte het nieuws
De Nederlandse Republiek vervulde een pioniersrol in de ontwikkeling naar moderne media. Aan het begin van de Gouden Eeuw, ergens tussen de kaden van de Amsterdamse haven en de Beurs, werd de krant geboren: een dichtbedrukt stuk papier met nieuws uit alle windrichtingen. In de snikhete zomer van 1604 bevond Broer Jansz zich in het...
De (bepaald niet) dappere strijd van generaal Custer
Het is een van Amerika’s legendarische heldenverhalen: The Last Stand van generaal George Armstrong Custer op 25 juni 1876, die lang en dapper standhield tegen een overmacht van indianen, tot zijn regiment tot de laatste man werd afgeslacht. Welke Amerikaan kent het niet: The Last Stand, het befaamde schilderij van Frederic Remington? In werkelijkheid duurde de slag...
COLUMN: Martin Sommer
Als ik in Frankrijk ben, verbaas ik me altijd weer over de rol van de geschiedenis daar. Er moet zo overdonderend veel worden herinnerd en tegelijkertijd wordt er met evenveel overgave gezwegen. Neem maarschalk Pétain. Voor de Atlantische kust in de oksel van Bretagne ligt het Île d’Yeu, een wat rotsig uitgevallen Terschelling. Parijzenaars verruilen...
De lange regeerperiode van koningin Victoria
Op 18-jarige leeftijd bestijgt de jonge Victoria de Engelse troon. Onder haar regime wordt Groot-Brittannië de meest invloedrijke natie op aarde.
WEBSITE: Broederschapsboekjes
Via de Huygens ING-website is na vijf jaar noeste arbeid de databank ‘Rooms-katholieke religieuze broederschappen in Nederland in de 19e eeuw’ te raadplegen op www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/Broederschappen. Dit is een belangrijk internetinstrument voor wie onderzoek wil verrichten naar een van de meer dan 4400 broederschappen die ons land rijk was/is. Naast kerngegevens als naam, oprichting...
