Alle artikelen
‘De fakkel is doorgegeven aan een nieuwe generatie.’ Het is 20 januari 1961 en de 43-jarige John F. Kennedy houdt zijn inaugurele rede als president van de Verenigde Staten. Zijn basis onder de bevolking is smal: slechts 49,7 procent van de kiezers heeft op hem gestemd, tegenover 49,5 procent op zijn tegenstander Richard Nixon.
Toch straalt de nieuwe president zekerheid uit. Zijn korte carrière lang werkt Kennedy hard aan zijn imago en weet hij een vitale, robuuste indruk te maken op Amerika – dankzij de televisie, die in zijn tijd uitgroeit tot een belangrijk politiek instrument.
Dat Kennedy’s gezondheid ernstig lijdt onder de auto-immuunziekte van Addison, en dat hij vaak zware pijnstillers krijgt tegen rugpijn, weten slechts weinigen. En dat hij niet de familieman is die hij voor de camera’s speelt, heeft het brede publiek niet door.
Half journalistiek Washington is op de hoogte van de vele affaires en onenightstands van de president, maar de smeuïge verhalen blijven voorlopig buiten de media. Ook de veel ernstiger politieke fouten van Kennedy – zijn contacten met de maffia bijvoorbeeld – blijven verborgen.
JFK en de elegante Jackie groeien uit tot betoverende televisiesterren. Een hardnekkig verhaal wil zelfs dat Kennedy zijn tegenstrever Nixon tijdens een verkiezingsdebat had verslagen dankzij de camera: radioluisteraars zouden Nixon beter hebben gevonden, terwijl televisiekijkers vielen voor de frisser ogende Kennedy.
Hard bewijs voor deze stelling is er niet. Kennedy profiteert vooral van reclamespotjes en gezellige televisieoptredens, waar hij en zijn vrouw de kijkers een glamoureuze én huiselijke sprookjeswereld voortoveren.
Toch dalen Kennedy’s populariteitscijfers tijdens zijn presidentschap. In de eerste maanden staat nog 70 tot 80 procent van de Amerikanen achter zijn aanpak; kort voor zijn dood is dat minder dan 60 procent. Maar de moord op 22 november 1963 doet zijn imago goed.
Kennedy’s weduwe weet hoe je een legende creëert en schakelt de pers in. In het tijdschrift Life vertelt ze dat wijlen haar man zo genoot van de musical Camelot, over koning Arthur, en ze herhaalt een van zijn favoriete zinnen: ‘Laten we niet vergeten dat er ooit een plaats was, gedurende een kort lichtend moment, die Camelot heette.’ Sindsdien staat ‘Camelot’ voor het presidentschap van Kennedy, en dat is een krachtig beeld.
Hoeveel vuile was er de afgelopen halve eeuw ook over Kennedy buiten is gehangen, en hoezeer historici ook benadrukken dat hij degene was die de Verenigde Staten definitief Vietnam in rommelde, het publiek blijft van JFK houden. Zoals Jackie zei: ‘Nu is hij een legende, terwijl hij verkoos om een man te zijn.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
IN BEELD: De legende van Camelot
‘De fakkel is doorgegeven aan een nieuwe generatie.’ Het is 20 januari 1961 en de 43-jarige John F. Kennedy houdt zijn inaugurele rede als president van de Verenigde Staten. Zijn basis onder de bevolking is smal: slechts 49,7 procent van de kiezers heeft op hem gestemd, tegenover 49,5 procent op zijn tegenstander Richard Nixon. Toch...
LEZERSFORUM: ‘De Boeren hebben recht op hun roots’
De Beatrixstraat en de Koningin Wilhelmina Avenue in de Zuid-Afrikaanse hoofdstad Pretoria hebben van het ANC-bestuur nieuwe namen gekregen. Verwoerdburg is omgedoopt in Centurion, Pietersburg heet nu Polokwane. Ook staat het Afrikaans als wetenschaps- en cultuurtaal onder druk. Daarom luidde de stelling van deze maand: ‘Het is zonde dat de Nederlandse sporen in Zuid-Afrika...
INTERVIEW: ‘Gisbert Cuper zat op een grote berg kennis’
De Deventer geleerde Gisbert Cuper verzamelde rond 1700 gretig informatie van over de hele wereld. Maar het was moeilijk om die informatie op waarde te schatten, ontdekte Harold Cook toen hij Cupers papieren doorspitte. Bij de kust van zuidelijk Afrika zwemmen zoogdieren van een voet of twaalf lang, met een hoofd dat...
ONDERZOEK: Altijd geld van goede kwaliteit
Buitenlandse economen en kooplieden keken in de zeventiende eeuw vaak met afgunst naar de Republiek der Verenigde Nederlanden, waar de economie een ongekende bloei doormaakte. Ze schreven dat succes vaak toe aan twee dingen: de sluwe en gewetenloze listen van de Hollandse kooplieden én het bestaan van de Amsterdamse Wisselbank. De Wisselbank,...
Spanningen in Hatay
De winkelier in de kustplaats Samandag is helder. Als hij moet kiezen, dan vecht hij voor Assad – voor Syrië. Niet voor Turkije, waar hij woont. En hij is geen uitzondering in de grensprovincie Hatay. Veel Arabische alevieten daar steunen het regime van Assad in Damascus. Zij zien de talloze vluchtelingen uit de Syrische...
Natuur gedijt bij conflict
Officieel zijn Noord- en Zuid-Korea nog steeds met elkaar in oorlog, en dieren en planten profiteren daarvan. De grens is uitgegroeid tot een interessant natuurgebied. Wel is onlangs een aanvraag afgewezen van Zuid-Korea bij de UNESCO om de hele gedemilitariseerde zone tussen de landen tot beschermd natuurgebied te verklaren. Vanaf 1950 bevochten Noord-Korea (bijgestaan door...
LESSEN: ‘Kiezersbedrog hoort er gewoon bij’
Minister-president Mark Rutte wordt kiezersbedrog verweten. De VVD kondigde voor de verkiezingen van 12 september vorig jaar aan de belastingen te verlagen, de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen intact te laten en geen euro meer te spenderen aan het failliete Griekenland. Na de gewonnen verkiezingen heeft Rutte deze punten laten vallen en dat wordt hem door...
Tanja Nijmeijer is een vrijheidsstrijdster’
Stelling december: ‘Tanja Nijmeijer is een vrijheidsstrijdster’ Anton van Hoof:‘Ja, zo zie ik haar wel. Je zou haar misschien naïef kunnen noemen, en haar revolutionaire idealen kunnen beschouwen als niet meer van deze tijd. Maar ik geloof wel in de zuiverheid van haar motieven. En ik vind het ook heel nobel dat ze alles voor...
Complottheorieën over de moord op JFK
In 1963 werd John F. Kennedy doodgeschoten. De aanslag had enorme impact en leidde tot verschillende samenzweringstheorieën.
COLUMN: Annejet van der Zijl
‘Geschiedenis voor beginners’ – zo noem ik deze column. En zo zal die blijven heten, zolang me deze mooie plek in Historisch Nieuwsblad vergund is en ik er zelf plezier in heb. Hoezo ‘beginners’, denkt u misschien. Die Van der Zijl draait toch al een tijdje mee in het historisch-literair circuit? En daar hebt u...
COLUMN: Martin Sommer
A.Th. van Deursen heb ik nooit ontmoet, en dat spijt mij zeer. Wel had ik hem twee keer aan de telefoon. De eerste keer zou ik hem iets vragen voor de Volkskrant, mijn werkgever. Ik herinner me een korzelige stem, van iemand die wel wat beters te doen had dan met de Volkskrant praten....
BOEKEN Een krant voor de sociale top
Voordat ik één woord schrijf over Het succes van een kwaliteitskrant, de Leidse dissertatie van historica en universitair docent journalistieke cultuur en media aan de Rijksuniversiteit Groningen Pien van der Hoeven, over de ontstaansgeschiedenis van NRC Handelsblad, eerst een bekentenis. I have to declare an interest, zoals de Engelsen dat zeggen,...
