Alle artikelen
Algerije maakt zich op voor een staatsbezoek van de Franse president François Hollande. Zal er vijftig jaar na de bloedige onafhankelijkheidsoorlog eindelijk een begin worden gemaakt met verzoening?
Voor miljoenen Algerijnen betekent ‘Evian’ iets anders dan mineraalwater. In dit Alpenstadje werd een halve eeuw geleden, op 18 maart 1962, het verdrag getekend dat een einde maakte aan de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Franse kolonisator.
‘Einde’ was een relatief begrip voor de honderdduizenden harki’s – Algerijnen die voor de Fransen hadden gevochten. Zij werden aan hun lot overgelaten. Volgens de Franse historicus Jean Lacouture waren binnen enkele maanden tussen de 55.000 en 75.000 harki’s afgeslacht. De slachting was een smet op het blazoen van de FLN, de Algerijnse onafhankelijkheidspartij, en wordt dit jaar breed uitgemeten in de Franse media.
Dalila Kerchouche, dochter van een harki, schreef er een boek over, dat ook is verfilmd. Slachtoffers werden met kokend water overgoten en levend begraven, hun gezichten met honing ingesmeerd om insecten aan te trekken. Haar vader slaagde erin te ontkomen naar Frankrijk, dat in Evian aanvankelijk slechts had geaccepteerd om 20.000 harki’s op te nemen. Toen het nieuws over de wreedheden doordrong, gingen de deuren alsnog open. Uiteindelijk zou Parijs 400.000 harki’s toelaten, zonder hun enig perspectief te bieden.
Kerchouche verhaalt in haar boek de teleurstelling van haar vader. Bij aankomst in Marseille werd hij per trein naar het Centraal Massief gereden, waar hij elf jaar onder deplorabele omstandigheden in een geïsoleerd kamp woonde.
Het lot van de harki’s staat een verzoening tussen Algerije en Frankrijk nog steeds in de weg. In april heeft Nicolas Sarkozy, toen nog de Franse president, zich tegenover de harki’s verontschuldigd voor het feit dat de regering hen destijds in de steek liet. Maar hij weigerde excuses aan te bieden voor de Franse oorlogsmisdaden in Algerije.
Dit is slecht gevallen in Algiers, waar FLN-leider Adbelazis Belkhadem op zijn beurt heeft geweigerd sorry te zeggen tegen de harki’s. ‘Sarkozy verdedigt de zijnen, wij verdedigen de onzen,’ aldus Belkhadem. ‘Voor ons waren de harki’s verraders.’
Nu de nieuwe Franse president Hollande heeft aangekondigd nog dit jaar een bezoek te zullen brengen aan Algerije, gloort er hoop op verzoening. Hollande heeft in 2006 gezegd dat de socialisten in Algerije ‘hun ziel hadden verloren’, verwijzend naar de socialistische premier Guy Mollet, die in 1956 de Algerijnse nationalisten begon uit te roken.
‘Algerije verwacht een positieve daad,’ aldus minister Mohamed Cherif Abbes. Maar dan zal ook Algiers een gebaar moeten maken. Met een unilateraal excuus zou Hollande de toorn van oud-kolonisten en harki’s over zich afroepen. Dat kan hij zich niet veroorloven.
Cees van Zweeden is correspondent in Noord-Afrika
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Algerije hoopt op excuses
Algerije maakt zich op voor een staatsbezoek van de Franse president François Hollande. Zal er vijftig jaar na de bloedige onafhankelijkheidsoorlog eindelijk een begin worden gemaakt met verzoening? Voor miljoenen Algerijnen betekent ‘Evian’ iets anders dan mineraalwater. In dit Alpenstadje werd een halve eeuw geleden, op 18 maart 1962, het verdrag getekend...
Ook Fransen zien af van museum
Er lijkt een vloek te rusten op de oprichting van musea voor nationale geschiedenis. Nadat eerder de Nederlandse plannen van tafel waren gegaan, heeft de Franse president François Hollande eind vorige maand besloten een soortgelijk project af te blazen. Zijn socialistische partijgenoot en minister van Cultuur Aurélie Filipetti noemt niet alleen financiële...
LESSEN: ‘Doe-burgers gaan terug naar de basis’
‘Doe-burgers’ worden ze genoemd: Nederlanders die met een kleine club gelijkgestemden onderling hun kinderopvang of groene-energieopwekking organiseren. Sommigen van hen richten nu ook lokale zorgcoöperaties op, die voor hun leden zorg in de wijk realiseren. ‘Deze burgerinitiatieven betekenen een terugkeer naar de basis van het Nederlandse ziekenfondsstelsel,’ zegt Karel Peter Companje, docent geschiedenis zorgverzekeringen...
DE STELLING: ‘De Republikeinse ideeën zijn meer geschikt voor de vorige eeuw’
Anton van Hooff: ‘Dat is een uitspraak van Obama tijdens zijn recente campagne. Maar ik geloof zelf niet dat de ideeën van de Republikeinen beter passen bij de twintigste eeuw. Ook tijdens de vorige eeuw is herhaaldelijk gebleken dat in tijden van crisis juist een interveniërende overheid gewenst is. Dan denk ik bijvoorbeeld...
Welkom, helden!
Uit afkeer van nationalisme is er in Nederland de laatste jaren sprake van ‘inquisitiegeschiedenis’: het idee dat er voortdurend moet worden afgerekend met het verleden. Maar achter deze teleurstelling over het verleden schuilt de hunkering naar voorbeelden waaraan je je kunt optrekken. En daarvan heeft onze vaderlandse geschiedenis er genoeg. Premier Willem Drees kennen we...
De propaganda van Willem van Oranje
Willem van Oranje is in de eeuwen na zijn dood uitgegroeid tot de belichaming van de Nederlandse held. Tijdens zijn leven was Oranjes heldenstatus echter zeker niet onbetwist, ondanks actieve pogingen de beeldvorming rondom zijn persoon te beïnvloeden. Huilende vrouwen, vloekende mannen die rondrenden met ontblote zwaarden – in Delft brak op 10 juli 1584...
COLUMN: Maarten van Rossem
Op 25 augustus 2012 overleed de Amerikaanse astronaut Neil Armstrong, die op 20 juli 1969 als eerste mens een voet op het maanoppervlak zette. Daarbij sprak hij de historische woorden ‘That’s one small step for man, one giant leap for mankind’, die ook nu weer allerwegen werden geciteerd. Iedereen die ooit over die woorden heeft...
Damiaan: een praktische heilige
De opofferingsgezindheid van de Belgische pater Damiaan trok al tijdens zijn leven internationale aandacht. Na zestien jaar trouwe dienst in de melaatsenkolonie Molokai in Hawaï overleed hij in 1889. Net als zijn schaapjes bezweek de herder aan de gevreesde bijbelse ziekte. Jozef de Veuster, de latere pater Damiaan, werd in 1840 geboren bij het dorp...
Konrad Adenauer (1876-1967)
In 1945 moesten de Duitse staat en de Duitse democratie opnieuw worden uitgevonden. De gewiekste en realistische politicus Konrad Adenauer (1876-1967) speelde daarin een hoofdrol. Door Duitsland stevig in Europa te wortelen slaagde hij erin het vertrouwen van buren en bondgenoten terug te winnen. Zijn uitgangspunten voor de Duitse politiek worden tot op de dag...
COLUMN: Martin Sommer
In een themanummer over helden mag de gevallen held niet ontbreken. Mijn gevallen held heet Ryszard Kapuscinski, bekroond als journalist van de twintigste eeuw, rondreizend grand reporter, bijna-winnaar van de Nobelprijs. Goed mens vooral. Eind jaren tachtig werkte ik bij de buitenlandredactie van de Volkskrant. In die tijd was Kapuscinski journalist voor...
Reagan was helemaal geen ‘game changing president’
Toen Ronald Reagan in 1980 aantrad als president, meenden velen dat een nieuw tijdperk was aangebroken. En nog steeds wordt hij door rechts en links beschouwd als een game changing president. Maar Reagan was op z’n best de simpele, maar begaafde woordvoerder van een grote conservatieve beweging, die al onder zijn voorganger Carter was ingezet....
WEBSITE: Indische bronnen
Deze rubriek is dit keer gewijd aan Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog. Het Nationaal Archief van Indonesië (Arsip) heeft belangrijke documenten. Veel stukken staan niet online, maar wel de toegangen op: www.jikn.go.id. Nu kan niet iedereen Indonesisch lezen, maar Google Website Translator (http://translate.google.com) kan u misschien helpen. Zelf...
