Home Ankara beledigt alevieten

Ankara beledigt alevieten

Jessica Maas

Gepubliceerd op: 24 juni 2013

Update 7 april 2020

Onder de vele Turken die genoeg hebben van premier Tayyip Erdogan bevinden zich nogal wat alevieten. Zij ergeren zich onder meer aan de naam die de Turkse regering heeft gegeven aan een onlangs onthulde brug over de Bosporus.


De alevieten in Turkije – aanhangers van een onorthodoxe stroming binnen de sjiitische islam en met 20 miljoen de grootste religieuze minderheid in het land – kunnen het niet geloven: waarom de nieuwe brug de naam van Yavuz Sultan Selim I (1470-1520) geven? De Grimmige Sultan, zoals zijn bijnaam luidt, is de man achter de massaslachtingen onder duizenden alevieten in het Anatolische binnenland aan het begin van de zestiende eeuw.

De vader van Selim I, sultan Beyazit II, had al geworsteld met de ‘roodhoofden’, zoals de alevieten werden genoemd. Deze groeiende groep volgelingen van de salafitische leer van sjah Haydar en zijn zoon Ismail uit het noordwesten van Iran vormden een bedreiging voor de Ottomanen. Beyazit ging de confrontatie met de sjah echter uit de weg, wat zeer tegen de zin was van Selim.

In 1512 zette Selim zijn vader af en liet hij zijn broers Ahmet en Korkut en zes neven vermoorden. De nieuwe sultan had nu de handen vrij om de problemen met de alevieten op zijn eigen manier op te lossen. Selim ging systematisch te werk. Alle ‘roodhoofden’ moest zich laten registreren en duizenden werden vermoord. In de Slag om Caldiran (1514) versloeg het Ottomaanse leger de troepen van sjah Ismail. Het was het begin van onderdrukking en assimilatie van de alevieten in het Ottomaanse Rijk.

Logisch dus dat de alevieten in het huidige Turkije ‘Yavuz Selim I’ niet bepaald een gepaste naam vinden voor de nieuwe brug. Zij menen dat de Turkse regering de naam niet toevallig heeft gekozen. De regering van Erdogan ontkent echter de alevieten te willen kwetsen. Zij presenteert de vernoeming als een eerbetoon aan de man die het Ottomaanse Rijk groot heeft gemaakt.

Selim I staat bekend om zijn expansiedrift. Onder zijn leiding verdriedubbelde het Ottomaanse Rijk in omvang. Het was Selim die het Ottomaanse Rijk een echt soennitisch karakter gaf en hij was de eerste sultan die zich kalief liet noemen. Volgens velen is de naam van de brug dan ook een boodschap aan de sjiitische en alevitische buren: Iran en Syrië.

 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Artikel

Amerika liet zich inpalmen door China’s leider Deng Xiaoping

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien. In 1972 bezocht de Amerikaanse president Richard Nixon China, waardoor een einde kwam aan decennialange...

Lees meer
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Artikel

Het Westen legitimeerde etnische zuiveringen

Na de Tweede Wereldoorlog werden ruim zestien miljoen Duitsers, Polen, Oekraïners, Belarussen en Balten verdreven uit hun geboortestreek. Ze moesten zich vestigen in nieuwe, homogene natiestaten. Waarom liet het Westen dat gebeuren? Op 15 december 1944 nam Winston Churchill schoorvoetend plaats achter het spreekgestoelte van het House of Commons. Het Rode Leger rukte op dat...

Lees meer
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Recensie

Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Drie jonge historici behandelen de periode na de bevrijding. Met als belangrijke bron: kranten. Maar wat voegen ze daarmee toe?  Nieuwe generaties historici komen met verhalen die voortkomen uit andere vragen, nieuwe bronnen of afwijkende interpretaties. Zo gaat de geschiedwetenschap vooruit en blijft ze bij de tijd. En zo positioneert een groep jonge Nijmeegse historici hun boek over...

Lees meer
Still uit de film Two Prosecutors
Still uit de film Two Prosecutors
Recensie

In ‘Two Prosecutors’ wordt naïef geloof in Stalin genadeloos afgestraft

Weer een film over het terreurbewind van Sovjetleider Jozef Stalin? Jazeker, maar niet zomaar een film. Two Prosecutors schetst met angstaanjagende precisie de kafkaiaanse machinerie van gruwelijke rechteloosheid.  Two Prosecutors is niet de eerste film over de stalinistische repressie van Sergej Loznitsa. Hij werd in 1964 in Wit-Rusland geboren, maar groeide op in Kiev. Hij maakte onder meer twee archieffilms. The Trial (2018) toont met archiefbeelden het showproces in 1930 tegen economen en industriëlen die van sabotage werden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten