Home Ankara beledigt alevieten

Ankara beledigt alevieten

Jessica Maas

Gepubliceerd op: 24 juni 2013

Update 7 april 2020

Onder de vele Turken die genoeg hebben van premier Tayyip Erdogan bevinden zich nogal wat alevieten. Zij ergeren zich onder meer aan de naam die de Turkse regering heeft gegeven aan een onlangs onthulde brug over de Bosporus.


De alevieten in Turkije – aanhangers van een onorthodoxe stroming binnen de sjiitische islam en met 20 miljoen de grootste religieuze minderheid in het land – kunnen het niet geloven: waarom de nieuwe brug de naam van Yavuz Sultan Selim I (1470-1520) geven? De Grimmige Sultan, zoals zijn bijnaam luidt, is de man achter de massaslachtingen onder duizenden alevieten in het Anatolische binnenland aan het begin van de zestiende eeuw.

De vader van Selim I, sultan Beyazit II, had al geworsteld met de ‘roodhoofden’, zoals de alevieten werden genoemd. Deze groeiende groep volgelingen van de salafitische leer van sjah Haydar en zijn zoon Ismail uit het noordwesten van Iran vormden een bedreiging voor de Ottomanen. Beyazit ging de confrontatie met de sjah echter uit de weg, wat zeer tegen de zin was van Selim.

In 1512 zette Selim zijn vader af en liet hij zijn broers Ahmet en Korkut en zes neven vermoorden. De nieuwe sultan had nu de handen vrij om de problemen met de alevieten op zijn eigen manier op te lossen. Selim ging systematisch te werk. Alle ‘roodhoofden’ moest zich laten registreren en duizenden werden vermoord. In de Slag om Caldiran (1514) versloeg het Ottomaanse leger de troepen van sjah Ismail. Het was het begin van onderdrukking en assimilatie van de alevieten in het Ottomaanse Rijk.

Logisch dus dat de alevieten in het huidige Turkije ‘Yavuz Selim I’ niet bepaald een gepaste naam vinden voor de nieuwe brug. Zij menen dat de Turkse regering de naam niet toevallig heeft gekozen. De regering van Erdogan ontkent echter de alevieten te willen kwetsen. Zij presenteert de vernoeming als een eerbetoon aan de man die het Ottomaanse Rijk groot heeft gemaakt.

Selim I staat bekend om zijn expansiedrift. Onder zijn leiding verdriedubbelde het Ottomaanse Rijk in omvang. Het was Selim die het Ottomaanse Rijk een echt soennitisch karakter gaf en hij was de eerste sultan die zich kalief liet noemen. Volgens velen is de naam van de brug dan ook een boodschap aan de sjiitische en alevitische buren: Iran en Syrië.

 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten